Napalabas a kapitulo
PanangidumdumaNaibilin nga agbayad iti buis
Masapul nga agtulnogkayo ngarud, saan laeng a gapu iti pungtot, ngem gapu met iti konsensia. Agbaybayadkayo met kadagiti buis gapu iti daytoy. Ta ad-adipen ti Dios dagiti mangiturturay, nga agtultuloy nga agar-aramid iti daytoy a banag. Bayadanyo ti tunggal maysa ti rumbeng a bayadan kadakuada: buis para kadagiti rumbeng a pagbayadan ti buis; bayad para kadagiti rumbeng a pagbayadan ti bayad; pagbutngan ti rumbeng a pagbutngan; padayawan ti rumbeng a padayawan. (Roma 13:5-7)
Inanamongan ni Jesus ti panagbayad iti buis
Isu nga ibagam kadakami, ania ti kapanunotam? Nainkalintegan kadi ti panagbayad iti buis kenni Cesar wenno saan?” Ngem naawatan ni Jesus ti kinadakesda ket kinunana, “Apay a susuotendak, dakayo a managinsisingpet? Ipakitayo kaniak ti barya a maibayad iti buis.” Ket nangyegda kenkuana iti denario. Kinuna ni Jesus kadakuada, “Siasino ti makinladawan ken makinnagan kadagitoy?” Kinunada kenkuana, “ni Cesar.” Ket kinuna ni Jesus kadakuada, “Itedyo ngarud kenni Cesar dagiti banag a para kenni Cesar, ken iti Dios dagiti banag a para iti Dios.” (Mateo 22:17-21)
Idi immayda, kinunada kekuana, “Manursuro, ammomi a saanmo nga ikankano ti kapanunotan ti maysa a tao, ken saanka a mangipakpakita iti panangidumduma iti nagbaetan dagiti tattao. Pudno nga isursurom ti wagas ti Dios. Nainkalintegan kadi ti agbayad iti buis kenni Cesar wenno saan? Agbayadkami kadi wenno saan?” Ngem ammo ni Jesus ti panaginsisingpetda ket kinunana kadakuada, “Apay ta padpadasendak? Iyalaandak iti denario tapno kitaek daytoy.” Nangiyegda iti maysa a denario kenni Jesus. Kinunana kadakuada, “Siasino iti akinlanga ken akinnagan iti daytoy?” Kinunada, “Ni Cesar.” Kinuna ni Jesus, “Itedyo kenni Cesar dagiti banbanag a kukua ni Cesar, ken iti Dios, dagiti banbanag a kukua ti Dios.” Nagsiddaawda kenkuana. (Marcos 12:14-17)
Nainkalintegan kadi nga agbayadkam ti buis ken ni Cesar, wenno saan?” Ngem naawatan ni Hesus ti kinatusoda, ket kinunana kadakuada, “Mangiparangkayo kaniak iti denario. Siasino ti akin ladawan ken akinnagan iti daytoy?” “Ni Cesar,” insungbatda. Kinunana kadakuada, “Itedyo ken ni Cesar dagiti banag a kukua ni Cesar, ken iti Dios, dagiti banag a kukua ti Dios.” (Lucas 20:22-25)
Dagiti pagarigan ti buis a naibayad
Ita, ni Mesa nga ari ti Moab ket agtartaraken kadagiti karnero. Nasken a mangted isuna iti ari ti Israel iti 100, 000 a kalakian a karnero ken ti de lana ti 100, 000 nga urbon a karnero. (2 Ar-ari 3:4)
Siningir ni Menahem daytoy a kuarta manipud iti Israel babaen iti panangsingirna iti limapulo a siklo ti pirak iti tunggal maysa a lallaki a baknang nga itedna iti ari ti Asiria. Nagsubli ngarud ti ari ti Asiria ken saan a nagnaed iti dayta a daga. (2 Ar-ari 15:20)
Inkawar isuna ni Faraon Neco idiay Ribla iti daga ni Hamat tapno saan isuna a makapagturay idiay Jerusalem. Ket minulta ni Neco ti Juda iti sangagasut a talento a pirak ken maysa talento a balitok. Nagbayad ni Jehoyakim iti pirak ken balitok iti Faraon. Pinagbuisna dagiti tattao tapno mabayadan ti kuarta, tapno matungpalna ti bilin ti Faraon. Pinilitna ti tunggal maysa kadagiti tattao iti daga nga agbayad iti pirak ken balitok, tapno maited daytoy kenni Faraon Neco. (2 Ar-ari 23:33, 35)
Ibilbilinko a masapul nga aramidenyo daytoy para kadagitoy a panglakayen dagiti Judio a mangbangon iti daytoy a balay ti Dios: Dagiti pondo nga agtaud iti buis ti ari iti ballasiw ti Karayan ti mausarto a pangbayad kadagitoy a lallaki tapno saanda nga isardeng ti trabahoda. (Ezra 6:8)
Naisangsangayan a gunggona – saan a masapul nga agbayad iti buis
Kinuna dagiti lallaki iti Israel, “Nakitayo kadi daytoy a lalaki a nagpasango? Immay isuna tapno karitenna ti Israel. Ket ikkanto ti ari iti adu a kinabaknang ti tao a mangpapatay kenkuana, ipaasawananto kenkuana ti anakna a babai, ken saannanto a pagbayaden iti buis idiay Israel ti balay ti amana.” (1 Samuel 17:25)
Awan ti buis/tributo a kiddawen kadagiti Levita
Ipakpakaammomi kadakuada a saankayo a mangsingsingir iti aniaman a buwis iti siasinoman kadagiti padi, kadagiti Levita, kadagiti kumakanta, kadagiti mangbanbantay iti ruangan, wenno kadagiti tattao a nadutokan nga agserbi iti templo ken kadagiti adipen iti daytoy balay ti Dios. (Ezra 7:24)
Binayadan ni Jesus ti buis ti templo tapno saan a makatibkol
Idi dimtengda idiay Capernaum, immay kenni Pedro dagiti lallaki nga agsingsingir iti kagudua a siklo a buis ket kinunada, “Di kad agbaybayad ti maestroyo iti kagudua a siklo a buis? ” Kinunana, “Wen.” Ngem idi immuneg ni Pedro iti balay, immun-una a nagsao ni Jesus kenkuana ket kinunana, “Ania ti kapanunotam, Simon? Kadagiti ari iti lubong, asino ti pagtaudan ti awatenda a buis wenno bayad? Manipud kadagiti iturturayanda wenno manipud kadagiti gangannaet?” Idi imbaga ni Pedro, “Manipud kadagiti gangannaet,” kinuna ni Jesus kenkuana, “Saan ngarud a masapul nga agbaybayad dagiti iturturayanda. Ngem tapno saan a datayo ti gapuanan tapno agbasol dagiti agsingsingir iti buis, mapanka iti baybay, ipuruakmo ti banniit, ket alaem ti umuna a lames a mabanniitam. Inton ungapem ti ngiwatna, makasarakanto iti maysa a siklo. Alaem dayta ket itedmo iti agsingsingir iti buis a kas bayadta.” (Mateo 17:24-27)
Dagiti pagarigan ti tributo a naibayad
Inturayan ni Solomon ti entero a pagarian manipud iti Karayan agingga iti daga dagiti Filisteo ken agingga iti nagbeddengan ti Egipto. Nangyeg dagitoy iti sagut ken pinagserbianda ni Solomon iti unos ti panagbiagna. (1 Ar-ari 4:21)
Iti maika-sangapulo ket dua a tawen a panagturay ni Ahaz nga ari ti Juda, nangrugi met ti panagturay ni Oseas nga anak ni Ela. Nagturay isuna idiay Samaria iti entero nga Israel iti siam a tawen. Inaramidna ti dakes iti imatang ni Yahweh, ngem saan a kas kadagiti inaramid dagiti ar-ari ti Israel nga immun-una kenkuana. Rinaut isuna ni Salmaneser nga ari ti Asiria, ket nagbalin ni Oseas nga adipenna ken nagbayad kenkuana ti buis. (2 Ar-ari 17:1-3)
Isu a pinatalged ni Yahweh ti panangituray ni Jehosafat iti pagarian ti Juda; nangiyeg dagiti amin a taga-Juda iti sagudta kenni Jehosafat. Addaan isuna iti aglaplapusanan a kinabaknang ken dayaw. (2 Cronicas 17:5)
Bimmileg iti kasta unay ni Jehosafat. Nangipatakder isuna kadagiti sarikedked ken kadagiti siudad a pangidulinan iti abasto idiay Juda. (2 Cronicas 17:12)
Nakigubat pay isuna iti ari dagiti tattao ti Ammon ket pinarmekna ida. Iti dayta met laeng a tawen, nangted kenkuana dagiti tattao ti Ammon iti sangagasut a talento a pirak, sangapulo a ribu a rukod a trigo, sangapulo a ribu a rukod a sebada. Kasta met laeng ti inted kenkuana dagiti tattao ti Ammon iti maikadua ken maikatlo a tawen. (2 Cronicas 27:5)
Inikkat isuna ti ari ti Egipto idiay Jerusalem, ket pinagbayadna ti daga iti 4, 000 a kilo ti pirak ken uppat a kilo ti balitok. (2 Cronicas 36:3)
Nagturay dagiti nabibileg nga ar-ari iti Jerusalem ken inturayanda dagiti amin nga adda iti ballasiw ti Karayan. Immawatda kadagiti bayad a pagyaman ken buwis. (Ezra 4:20)
Pangta no saan a mabayadan ti tributo
Ita, maipakaammo iti Ari a no naipatekderen daytoy a siudad ken nalpasen ti pader, saandanton a mangted kadagiti pagyaman ken buwis, ket dangrandanto dagiti ari. (Ezra 4:13)