Trabaho

Ang trabaho gihatag sa Dios ug gikinahanglan, apan kinahanglan kining balansehon sa pahulay ug pagsimba. Ang tanang matinud-anon nga trabaho dungganon kon buhaton alang sa Dios. Gihukman ang pagkatapolan, ug wala gidasig ang pagpasobra sa trabaho.

Panglantaw sa Bibliya sa trabaho

Gikinahanglan ang trabaho

Ang Ginoo mismo usa ka mamumuo

Sa ikapito nga adlaw nahuman sa Dios ang iyang buluhaton, ug busa mipahulay siya sa ikapito nga adlaw gikan sa tanan nga iyang gibuhat. Gipanalanginan sa Dios ang ikapito nga adlaw ug gibalaan kini, tungod kay mipahulay siya niini gikan sa tanan nga iyang gibuhat sa iyang mga binuhat. (Genesis 2:2-3)
Nagbutang si Yahweh nga Dios ug usa ka tanaman sa sidlakang bahin sa Eden, ug didto gibutang niya ang tawo nga iyang hinimo. (Genesis 2:8)
Mitubag si Jesus ngadto kanila, “Ang akong Amahan nagabuhat bisan karon, ug ako usab, nagabuhat.” (Juan 5:17)

Gikinahanglan sa Daang Tugon

Kinahanglan nga maghago kamo ug buhaton ang tanang bulohaton sulod sa unom ka mga adlaw. (Exodo 20:9)
Sulod sa unom ka adlaw pagabuhaton ninyo ang inyong buluhaton, apan sa ikapito ka adlaw kinahanglan magpahulay kamo. Buhata kini aron nga makapahulay ang inyong torong baka ug asno, ug aron makapahulay ug mabaskog usab ang anak nga lalaki sa inyong ulipong babaye ug si bisan kinsa nga langyaw. (Exodo 23:12)
Motrabaho kamo sulod sa unom ka adlaw, apan sa ikapito nga adlaw kinahanglan mopahulay kamo. Bisan pa sa adlaw sa tingdaro ug sa ting-ani, kinahanglan mopahulay kamo. (Exodo 34:21)
Sulod sa unom ka adlaw makabuhat kamo sa tanan ninyong buluhaton; (Deuteronomio 5:13)

Gikinahanglan sa Bag-ong Tugon

Ang nangawat dili na gyud mangawat kondili kinahanglan maningkamot siya sa pagtrabaho nga mapuslanon nga gagamit sa iyang mga kamot, aron aduna siyay ikahatag sa tawong nanginahanglan. (Efeso 4:28)
...wala sad namo gikaon ang pagkaon sa uban nga wala gibayri. Hinoon, nagtrabaho ug naghago kami pag-ayo gabii ug adlaw aron bisan kinsa kaninyo dili unta mabug-atan sa amo. Dili ingon nga wala kami katungod, apan kami ang inyong ehemplo aron kami ang inyong sundugon. Kadtong diha pa kami sa inyo gisugo mo namo nga, “Kung adunay dili ganahan motrabaho, dili siya pakan-on.” Kay nakadungog kami nga adunay nagtinapulan diha sa inyo, wala sila gatrabaho apan nanghilabot hinuon sa uban. Karon kana sila maoy among gisugo ug giawhag pinaagi kang Ginoong Jesu Cristo nga hilum ra magtrabaho ug mokaon ra sa ilang kaugalingong pagkaon. (2 Tesalonica 3:8-12)

Gipaabot ang trabaho

Sa kasamtangan, mogawas ang mga tawo alang sa ilang buhat ug mamuhat hangtod sa kagabhion. (Mga Salmo 104:23)

Ang obligasyon sa pagtrabaho dili sangpotanan sa sala

Sa kasamtangan, mogawas ang mga tawo alang sa ilang buhat ug mamuhat hangtod sa kagabhion. (Mga Salmo 104:23)

Gisugo sa Ginoo ang tawo sa pagtrabaho human sa pagkapukan, apan nahimong mas lisod ang trabaho

Miingon siya ngadto kang Adan, “Tungod kay naminaw ka sa tingog sa imong asawa, ug mikaon gikan sa kahoy, nga akong gisugo kanimo, nga naga-ingon, 'Dili ka magakaon gikan niini,' matinunglo ang yuta tungod kanimo; sa hilabihang kahago ikaw mokaon gikan niini sa tanang adlaw sa imong kinabuhi. Magahatag kini ug mga tunok ug mga sampinit alang kanimo, ug mokaon ka sa mga tanom sa kaumahan. Pinaagi sa mga singot sa imong nawong ikaw makakaon ug tinapay, hangtod nga mobalik ka sa yuta, kay ikaw gihimo gikan niini. Kay ikaw abog man, ug ngadto sa abog ikaw mobalik.” Busa gipagawas siya ni Yahweh nga Dios gikan sa tanaman sa Eden, aron sa pag-uma sa yuta diin siya naggikan. (Genesis 3:17-19, 23)
Ginganlan niya siya ug Noe, nga nag-ingon, “Siya maoy maghatag kanato ug kapahulayan gikan sa atong mga pagpaningkamot ug gikan sa kahago sa atong mga kamot, nga mao ang angay natong buhaton tungod sa yuta nga gitunglo ni Yahweh.” (Genesis 5:29)

Ang tanang matinud-anon nga trabaho dungganon

Mga pananglitan sa panginabuhian sa diosnon nga mga tawo

Mag-uuma

Gikuha ni Yahweh nga Dios ang lalaki ug gibutang niya didto sa tanaman sa Eden aron magtrabaho niini ug aron mag-atiman niini. (Genesis 2:15)
Unya nanganak siya kang Abel nga igsoong lalaki ni Cain. Karon si Abel nahimong magbalantay sa karnero, apan si Cain nag-uma sa yuta. (Genesis 4:2)
Nahimong mag-uuma si Noe, ug nagtanom siyag parasan. (Genesis 9:20)
Ang mga tawo mga magbalantay, tungod kay tig-atiman man sila sa mga kahayopan. Gidala nila ang ilang mga karnero, mga baka, ug ang tanan nga anaa kanila.” (Genesis 46:32)
Miingon ang Paraon sa mga igsoon ni Jose “Unsa man ang inyong mga trabaho?” Miingon sila sa Paraon, “Magbalantay sa mga karnero ang imong mga sulugoon, sama sa among katigulangan.” (Genesis 47:3)
Unya miingon si Amos kang Amazia, “Dili ako propeta ni anak sa propeta. Usa lamang ako ka magbalantay sa kahayopan, ug tig-atiman ako sa mga kahoy nga hegira. (Amos 7:14)

Katabang sa balay

Nakakaplag si Jose ug pabor sa iyang panan-aw. Nag-alagad siya kang Potifar. Gihimo ni Potifar si Jose nga tigdumala sa iyang tibuok panimalay, ug ang tanan nga iyang gipanag-iyahan, iyang gibutang ilalom sa iyang pag-atiman. (Genesis 39:4)

Mga empleyado sa gobyerno ug mga pangulo

Miingon ang Paraon ngadto kang Jose, “Tan-awa, piyalan ko ikaw sa tibuok kayutaan sa Ehipto.” (Genesis 41:41)
Gisuginlan nila siya nga nag-ingon, “Buhi pa si Jose, ug siya ang nagdumala sa tibuok yuta sa Ehipto.” Ug nahibulong ang iyang kasing-kasing, tungod kay wala siya mituo kanila. (Genesis 45:26)
Unya mitan-aw ako, ug mitindog, ug gisultihan ko ang mga halangdon, ug ang mga tigmando, ug ang uban pang mga tawo, “Ayaw kamo kahadlok kanila. Hunahunaa nga ang Dios, maoy gamhanan ug makalilisang. Makig-away alang sa inyong mga banay, sa inyong mga anak nga lalaki ug inyong anak nga mga babaye, sa inyong mga asawa, ug sa inyong panimalay.” (Nehemias 4:14)
Gihimo niya siyang piniyalan sa iyang panimalay ingon nga tigdumala sa tanan niyang gipanag-iyahan (Mga Salmo 105:21)
Unya gihimo sa hari si Daniel nga labaw nga gipasidunggan ug gihatagan siya ug daghang maanindot nga mga gasa. Gihimo niya siya nga magmamando sa tibuok probinsya sa Babilonia. Nahimo si Daniel nga pangulong gobernador sa tanang maalamon nga mga tawo sa Babilonia. (Daniel 2:48)
Nakapahimuot kang Darius ang pagpili sa gingharian ug 120 ka mga gobernador sa mga probinsya nga maoy magdumala sa tibuok gingharian. Labaw kanila ang tulo ka pangulo nga tigdumala, ug ang usa kanila mao si Daniel. Gipili kining mga pangulo nga tigdumala aron nga magdumala sa mga gobernador sa probinsya, aron dili na mawad-an ang hari. (Daniel 6:1-2)
Unya ako si Daniel, gikapoy ug naluya sulod sa pipila ka mga adlaw. Unya mibangon ako ug gibuhat ang buluhaton alang sa hari. Apan nalisang ako sa panan-awon, ug walay usa nga makasabot niini. (Daniel 8:27)
Siya mibarog ug milakaw. Tan-awa, adunay usa ka tawo nga gikan sa Etiopia, usa siya ka yunoko nga dako ang kagahom ilalom sa Candace, nga mao ang rayna sa mga taga-Etiopia. Siya mao ang gisaligan sa tanan niya nga kabtangan. Siya miadto sa Jerusalem aron sa pagsimba. (Mga Buhat 8:27)

Mga mangingisda

Sa dihang naglakaw siya sa daplin sa Dagat sa Galilea, nakita niya ang duha ka managsoon, si Simon nga gitawag ug Pedro, ug si Andres nga iyang igsoon, nga naglabay ug pukot sa dagat, kay sila mga mangingisda. (Mateo 4:18)
Ug paglabay sa daplin sa dagat sa Galilea, nakita niya si Simon ug Andres ang igsoong lalaki ni Simon nga nag-itsa sa pukot ngadto sa dagat, kay sila mangingisda man. (Marcos 1:16)
Gitawag dayon niya sila; gibiyaan nila ang ilang amahan nga si Sebedeo sa balangay kauban ang sinuholan nga mga sulugoon, ug misunod sila kaniya. (Marcos 1:20)

Mga trabaho sa pagtukod

Dili ba kining tawhana mao man ang anak sa panday? Dili ba ang iyang inahan mao man si Maria? Ug ang iyang mga igsoon, dili ba sila si Santiago, Jose, Simon, ug Judas man? (Mateo 13:55)
Dili ba mao man kini ang panday, nga anak ni Maria, ug ang igsoon nga lalaki ni Santiago ug Jose ug Judas ug Simon? Dili ba nga ang iyang igsoon nga mga babaye kauban man nato dinhi?” Ug sila nasina kang Jesus. (Marcos 6:3)
Didto siya nakakaplag ug usa ka Judio nga ginganlan ug Aquila, usa ka tawo nga Ponto ang kagikan; siya bag-o lang miabot gikan sa Italya kauban ang iyang asawa nga si Priscila, tungod kay si Claudio nagmando sa tanang mga Judio nga mopahawa sa Roma; ug si Pablo miadto kanila; Si Pablo nagpuyo ug nagtrabaho kauban nila tungod kay managsama man ang ilang panginabuhian. Sila tighimo ug mga barongbarong. (Mga Buhat 18:2-3)

Maniningil sa buhis

Sa iyang paglabay, iyang nakita si Levi nga anak ni Alpheus, nga naglingkod sa dapit nga bayranan ug buhis ug siya miingon kaniya, “Sunod kanako.” Siya mibarog ug misunod kaniya. (Marcos 2:14)
Human nahitabo kining mga butanga, si Jesus migawas gikan didto ug nakita niya ang usa ka kubrador sa buhis nga gingalan ug Levi nga naglingkod sa dapit nga bayaranan ug buhis. Iyang giingnan siya, “Sunod kanako.” (Lucas 5:27)
Ania, adunay usa ka tawo didto nga ginganlan ug Zaqueo. Siya usa ka pangulo sa mga maniningil sa buhis ug siya dato. (Lucas 19:2)

Negosyante

Usa ka babaye nga ginganlan ug Lydia, nga namaligya ug tapol gikan sa siyudad sa Thyatira, nga nagsimba sa Dios, ang namati kanamo. Giablihan sa Ginoo ang iyang kasingkasing aron sa pagpamati sa mga butang nga gipamulong ni Pablo. (Mga Buhat 16:14)

Pagtrabaho ingon nga alang sa Ginoo

Busa, bisan mokaon o moinom kamo, o bisan unsa ang inyong buhaton, buhata ang tanan sa paghimaya sa Dios. (1 Corinto 10:31)
Mga ulipon, pagtuman kamo sa inyong mga amo dinhi sa kalibutan nga adunay dakong pagtahod ug kahadlo nga tininuod sa inyong kasingkasing ingon nga gibuhat ninyo kini kang Cristo, dili lang ninyo kini buhaton aron malipay sila kung nagtan-aw sila kaninyo, apan ingon nga ulipon kamo ni Cristo mismo, buhata ang kabubut-on sa Dios nga gikan sa inyong kasingkasing nga mag-alagad kamo nga magmalipayon alang sa Ginoo ug dili lang alang sa mga tawo nga hinumdumi ninyo nga sa matag maayong binuhatan sa usa ka tawo makadawat siya ug ganti gikan sa Ginoo, maulipon man siya o gawasnon. Ug kamo nga mga amo, mao sad ang inyong buhaton sa mga ulipon nga dili ninyo hulgaon sila, kay nakahibalo man kamo nga siya nga Amo nila ug Amo sad ninyo anaa sa langit, ug walay pinalabi sa iya. (Efeso 6:5-9)
Ug bisan unsa ang inyong buhaton, sa pulong o sa buhat, buhata ang tanan sa ngalan ni Ginoong Jesus. Pasalamati ang Dios nga Amahan pinaagi kaniya. (Colosas 3:17)
Bisan unsa ang inyong pagabuhaton, buhata gikan sa kalag ingon nga alang sa Ginoo, ug dili alang sa mga tawo. Nasaayod kamo niana nga inyong madawat gikan sa Ginoo ang ganti sa kabtangan. Kini mao si Ginoong Cristo nga inyong gialagaran. (Colosas 3:23-24)

Ang uban nag-isip sa trabaho nga walay pulos nga kakawangan

Unsa man ang makuha sa mga tawo gikan sa tanang buhat nga ilang gihagoan ilalom sa adlaw? (Ecclesiastes 1:3)
Nagbuhat ako ug bantogang mga butang. Nagtukod ako ug mga balay alang sa akong kaugalingon ug nagtanom ug mga paras. Naghimo ako ug mga tanaman ug mga suroyanan alang sa akong kaugalingon; diha niini gitanom ko ang tanang matang sa kahoy nga mamungag prutas. Bisan unsa nga gitinguha sa akong mga mata, wala ko pugngi ang akong kaugalingon gikan niini. Wala ko gipugngan ang akong kasingkasing gikan sa bisan unsang kalipay, tungod kay naglipay ang akong kasingkasing sa tanan nakong kahago ug ang kalipay maoy akong ganti alang sa tanan nakong buhat. Unya gitan-aw ko ang tanang buhat nga nahimo sa akong mga kamot, ug sa buhat nga akong nahimo, apan sa gihapon, ang tanan aso lamang ug usa ka sulay sa pagbantay sa hangin. Walay makuha niini ilalom sa adlaw. (Ecclesiastes 2:4-5, 10-11)
Gidumtan ko ang tanan nakong nakab-ot nga akong nahimo ilalom sa adlaw tungod kay igabilin ko lamang kini ngadto sa tawo nga mopuli kanako. Ug kinsa man ang nasayod kung maalamon siya nga tawo o buangbuang? Apan mahimo siya nga modumala sa tanang butang nga gitukod sa akong paghago ug kaalam ilalom sa adlaw. Aso lamang usab kini. Busa nawad-an ug paglaom ang akong kasingkasing sa tanang buhat nga akong nahimo ilalom sa adlaw. Kay tingalig adunay nagbuhat uban ang kaalam, uban ang kahibalo, ug katakos, apan ibilin lamang niya kining tanan ngadto sa tawo nga wala gayod nagbuhat bisan usa niini. Aso lamang usab kini ug dakong kadaot. Kay unsa man ang makuha sa tawo nga naghago pag-ayo ug naningkamot diha sa iyang kasingkasing aron sa paghingpit sa iyang mga buhat ilalom sa adlaw? Matag adlaw ang iyang bulohaton sakit ug makahasol, busa panahon sa kagabhion dili makakaplag ug kapahulayan ang iyang kalag. Aso lamang usab kini. Wala nay laing maayo nga buhaton ang si bisan kinsa gawas sa pagkaon ug pag-inom ug pagkatagbaw kung unsa ang maayo diha sa iyang mga buhat. Nakita ko nga kini nga kamatuoran naggikan sa kamot sa Dios. (Ecclesiastes 2:18-24)
Unsa man ang makuha sa usa ka nagtrabaho sa iyang kahago? Nakita ko ang buhat nga gihatag sa Dios sa mga tawo aron humanon. ug nga ang tanan mokaon ug moinom, ug kinahanglan makasabot unsaon paglipay sa maayong butang nga moabot gikan sa tanan niyang paghago. Usa kini ka gasa gikan sa Dios. (Ecclesiastes 3:9-10, 13)
Unya nakita ko nga ang matag buhat sa paghago ug matag batid nga buhat nahimong gikasinahan sa iyang silingan. Kini usab sama sa aso ug usa ka pagsulay sa pagbantay sa hangin. Ang buangbuang maghiyugpos sa iyang mga kamot ug wala nagtrabaho, busa ang iyang pagkaon mao ang iyang kaugalingong unod. Apan mas labing maayo ang usa ka kumkom nga ginansya uban ang hilom nga pagtrabaho kaysa sa duha ka kumkom uban ang pagbuhat nga nagasulay sa pagbantay sa hangin. (Ecclesiastes 4:4-6)
Tan-awa, ang nakita nako nga maayo ug haom mao ang pagkaon ug pag-inom ug paglipay sa abot gikan sa tanan natong buhat, samtang nagbuhat kita ilalom sa adlaw panahon sa mga adlaw niini nga kinabuhi nga gihatag sa Dios kanato. Kay mao kini ang bulohaton nga gibilin ngadto sa tawo. Si bisan kinsa nga gihatagan sa Dios sa bahandi ug katigayonan ug katakos sa pagdawat sa iyang bahin ug paglipay sa iyang buhat—usa kini ka gasa gikan sa Dios. (Ecclesiastes 5:18-19)
Bisan ang tanang buhat sa tawo mao ang pagpuno sa iyang baba, apan wala napuno ang iyang kagana. (Ecclesiastes 6:7)

Ang atong trabaho kinahanglan mao ang trabaho nga gitinguha sa Dios alang kanato

Gipili ko siya gikan sa tanang tribo sa Israel aron mahimong akong pari, aron sa pag-adto sa akong halaran, ug sa pagsunog ug insenso, sa pagsul-ob ug epod sa akong atubangan. Gihatag ko sa balay sa inyong katigulangan ang tanang mga halad sa katawhan sa Israel nga hinimo pinaagi sa kalayo. (1 Samuel 2:28)
Hinaot nga maania kanamo ang pabor sa Ginoo nga among Dios; palamboa ang buhat sa among mga kamot; palamboa gayod ang buhat sa among mga kamot. (Mga Salmo 90:17)
Si Jesus miingon kanila, “Ang akong pagkaon mao ang paghimo sa kabubut-on niya nga nagpadala kanako ug aron sa paghingpit sa iyang buhat. (Juan 4:34)
Ayaw pagbuhat alang sa pagkaon nga mahanaw, apan pagbuhat alang sa pagkaon nga molahutay ngadto sa kinabuhing walay kataposan diin ihatag kaninyo sa Anak sa Tawo, kay ang Dios nga Amahan nagbutang sa iyang selyo ngadto kaniya.” (Juan 6:27)
Kay pagkahuman ni David ug human sa iyang kaugalingong kaliwatan nga mialagad sa mga tinguha sa Dios, namatay siya, ug gipahigda kauban sa iyang mga amahan, ug nakasinati ug pagkadugta, (Mga Buhat 13:36)
...ang iyang mga binuhatan mapadayag, kay ang kahayag magpadayag niini. Kay mapadayag kini diha sa kalayo. Pagasulayan sa kalayo ang kalidad kung unsa ang nahimo sa tagsa-tagsa. Kung ang buhat ni bisan kinsa magpabilin, makadawat siya ug ganti; apan kung ang buhat ni bisan kinsa masunog, mag-antos siya sa kapildihan, apan maluwas ang iyang kaugalingon, ingon nga nakalingkawas pinaagi sa kalayo. (1 Corinto 3:13-15)
Kay kita mga binuhat sa Dios, gilalang diha kang Cristo Jesus sa pagbuhat ug mga maayong buluhaton nga dugay na kaayong plano sa Dios nga atong sundon. (Efeso 2:10)

Trabaho nga magahimaya sa Ginoo

Ako naghimaya kanimo sa kalibotan. Natapos ko na ang buluhaton nga imong gihatag kanako nga pagabuhaton. (Juan 17:4)

Mapuslanon nga mahibaloan ang eksaktong buhat nga gitagana sa Ginoo alang kanato

Miingon si Simon Pedro kanila, “Managat ako.” Miingon sila kaniya, “Kami usab mouban kanimo.” Nanlakaw sila ug misakay sa usa ka sakayan, apan wala gayod silay nakuha tibuok gabii. Karon, sa dihang nagakabuntag na, si Jesus mibarog sa baybayon, apan ang mga disipulo wala makaila nga si Jesus diay kadto. Busa miingon si Jesus kanila, “Mga batan-ong lalaki, aduna ba kamoy makaon?” Mitubag sila kaniya, “Wala.” Miingon siya kanila, “Ihulog ang inyong pukot sa tuong bahin sa sakayan, ug makakaplag kamo ug pipila.” Busa gilabay nila ang ilang pukot, apan wala sila makaguyod niini tungod sa kadaghan sa isda. Unya ang hinigugmang disipulo ni Jesus miingon kang Pedro, “Mao kana ang Ginoo.” Sa pagkadungog ni Pedro nga ang Ginoo diay kadto, gihikot niya ang iyang panggawas nga sapot (kay hubo man siya), ug milukso didto sa dagat. Miduol ang ubang mga disipulo sa sakayan (kay dili pa man kaayo sila layo sa yuta, mga 200 cubico), ug gibira nila ang pukot nga puno sa isda. Sa pagkawas nila ngadto sa yuta, nakita nila ang hinaling didto ug sinugbang isda niini, uban ang tinapay. Si Jesus miingon kanila, “Dad-a ang pipila sa mga isda nga inyong nakuha.” Misaka si Simon Pedro ug gibira ang pukot padulong sa yuta, nga puno sa dagkong isda; 153. Daghan kaayo ang anaa, apan wala magisi ang pukot. (Juan 21:3-11)

Walay pulos ang trabaho kon wala ang Ginoo

Gawas kung si Yahweh ang magtukod sa balay, walay kapuslanan ang paghago niadtong nagtukod niini. Gawas kung si Yahweh ang magbantay sa siyudad, walay pulos ang pagbantay sa mga magbalantay. (Mga Salmo 127:1)
Itugyan kang Yahweh ang imong mga buluhaton ug ang imong mga laraw magmalamposon. (Panultihon 16:3)

Kinahanglan walay hakog nga ambisyon sa trabaho

Iyang bayaran ug balik ang matag tawo sa sama nga sukod sa iyang binuhatan: Apan niadtong nangita lamang sa iyang kaugalingon, nga nagsupak sa kamatuoran apan nagtuman sa dili pagkamatarong, ang kapungot ug mapintas nga kasuko moabot. (Roma 2:6, 8)
Busa himoon nato kini nga tumong, bisan kung anaa kita sa pinuy-anan o nalayo, aron sa pagpahimuot kaniya. Kay kinahanglan mopakita kitang tanan sa atubangan sa paghukom ni Cristo, aron nga ang matag-usa makadawat kung unsa ang angay alang sa mga butang nga nabuhat sa lawas, kung maayo ba kini o daotan. (2 Corinto 5:9-10)
Apan kung aduna kay pait nga pangabugho ug hakog nga tinguha sa imong kasingkasing, ayaw pagpanghambog ug pamakak batok sa kamatuoran. Dili kini usa ka kaalam nga niabot paubos gikan sa ibabaw, apan hinuon kalibotanon, dili espirituhanon, demonyo. Kay diin anaa ang pagpangabugho ug kahakog nga tinguha, adunay kalibog ug tanang mangil-ad nga naandan. (Santiago 3:14-16)

Ayaw pangandoya ang kadungganan alang sa kaugalingon

Apan naghandom ka ba ug mga dagkong butang alang sa imong kaugalingon? Ayaw paghandom niini. Tan-awa, moabot ang katalagman sa tanang katawhan—mao kini ang gipahayag ni Yahweh—apan ihatag ko kanimo ang imong kinabuhi ingon nga imong gipanag-iyahan bisan asa ka moadto.'” (Jeremias 45:5)

Pagmalig-on, pagmaisogon ug ayaw paglangan

Pagmalig-on ug pagmaisogon. Himoon mo kining katawhan nga makapanunod sa yuta nga akong gisaad sa ilang mga katigulangan nga ihatag ko kanila. Pagmalig-on ug pagmaisogon gayod. Pag-amping sa pagtuman sa tanang balaod nga gimando kanimo ni Moises nga akong alagad. Ayaw pagliko gikan niini ngadto sa tuo o sa wala, aron nga ikaw magmalamposon bisan asa ka moadto. (Josue 1:6-7)
Tukoron niya ang templo alang sa akong ngalan. Mamahimo siyang akong anak, ug mamahimo niya akong amahan. Ug ipatunhay ko ang trono sa iyang gingharian sa tibuok Israel hangtod sa kahangtoran.' Unya magmalampuson ka, kung imong tumanon ang mga kasugoan ug mga balaod nga gihatag ni Yahweh kang Moises mahitungod sa Israel. Pagmalig-on ug pagmaisogon. Ayaw kahadlok o kaluya. nga makatrabaho sa bulawan, sa plata, sa bronsi, ug sa puthaw. Busa sugdi sa pagtrabaho, ug hinaot nga mag-uban kanimo si Yahweh.” (1 Cronicas 22:10, 13, 16)
Miingon si David kang Solomon nga iyang anak nga lalaki, “Pagmalig-on ug pagmaisogon. Buhata ang buluhaton. Ayaw kahadlok o kabalaka, kay si Yahweh nga Dios, nga akong Dios, mag-uban kanimo. Dili siya mobiya kanimo ni magpasagad kanimo hangtod nga matapos ang tanang buluhaton sa templo ni Yahweh. (1 Cronicas 28:20)
Apan pagmalig-on, ug ayaw tugoti nga maluya ang imong mga kamot, kay pagagantihan ang imong mga buhat.” (2 Cronicas 15:7)
Karon, pagmalig-on, Zerubabel!' — mao kini ang gipamulong ni Yahweh— 'ug pagmalig-on, Josue nga labaw nga pari nga anak ni Jehozadak; ug pagmalig-on, kamong tanan nga katawhan sa yuta!'—mao kini ang gipamulong ni Yahweh—'ug pagtrabaho, kay nag-uban ako kaninyo!'—mao kini ang gipamulong ni Yahweh nga tinubdan sa tanan. (Hageo 2:4)

Masugatan nato ang kalisdanan samtang nagbuhat sa trabaho nga gihatag sa Ginoo

Busa ang katawhan sa yuta gihimong maluya ang mga kamot sa taga-Juda; gihadlok nila ang mga taga-Juda sa pagtukod. Gisuholan usab nila ang mga magtatambag aron sa pagpakyas sa ilang plano. Gibuhat nila kini sa tanang mga adlaw ni Ciro ug ngadto sa paghari ni haring Dariu sa Persia. (Esdras 4:4-5)
Ayaw paghago ug maayo aron makaangkon ug bahandi; pagmaalamon aron masayod kung kanus-a moundang. (Panultihon 23:4)
Niabot ang higayon nga ang among mga kaaway nakadungog nga nasayran namo ang ilang mga laraw, ug gipakyas sa Dios ang ilang mga laraw, busa mibalik kaming tanan sa paril, ug ngadto sa tagsatagsa namo nga buluhaton. Busa niadtong higayona nagtrabaho ang katunga sa akong mga sulugoon sa pagtukod sa paril, ug ang katunga kanila nagkupot ug mga bangkaw, mga taming, mga pana ug nagsul-ob ug armadora, samtang nagtindog ang mga pangulo luyo sa tanang tawo sa Juda. Ang maong mga trabahante nga nagtukod sa paril ug ang nag-alsa sa mga karga nagmabinantayon sa ilang nahimutangan. Nagtrabaho sila sa usa lamang ka kamot ug ang laing kamot nagkupot sa iyang hinagiban. Nagtakin sa iyang espada ang matag magtutukod ug mao kini ang paagi sa iyang pagtrabaho. Ang tigpatingog sa budyong anaa sa akong tapad. Akong gisultihan ang mga halangdon, mga opisyal ug ang ubang katawhan, “Dako ug malisod ang buluhaton, ug nagkabulag kita sa paril, halayo sa usag-usa. Kinahanglan magdali ka paingon sa dapit kung diin madungog mo ang tingog sa budyong ug pagtigom didto. Ang atong Dios makig-away alang kanato.” Busa buhaton namo ang buluhaton. Naggunit ug mga bangkaw ang katunga kanila gikan sa pagsubang sa sayo sa kabuntagon hangtod sa paggawas sa mga bituon. Miingon usab ako ngadto sa mga tawo nianang higayona, “Tugoti ang matag tawo ug ang iyang sulugoon nga magpabilin pagkagabii diha sa tunga sa Jerusalem, aron mobantay kanato panahon sa gabii ug motrabaho inig ka adlaw.” (Nehemias 4:15-22)
Nagpadala ako ug mga mensahero ngadto kanila, sa pag-ingon, “Nagbuhat ako ug dako nga buluhaton, ug dili ako makalugsong. Nganong kinahanglan man maundang ang trabaho samtang biyaan ko kini ug molugsong diha kaninyo?” Tungod kay buot nila nga mahadlok kaming tanan, sa paghunahuna nga, “Moundang sila sa pagtrabaho, ug dili kini mahuman.” Apan karon, O Dios, palihog lig-ona ang akong mga kamot. (Nehemias 6:3, 9)

Pagkugi

Ang tawong tapulan dili makasugba sa ilang kaugalingong inayam, apan ang makugihon nga tawo makaangkon sa bililhong bahandi. (Panultihon 12:27)
Bisan unsa nga makaplagan sa imong kamot nga buhaton, buhata kini inubanan sa imong kusog, tungod kay walay buhat o pagpasabot o kahibalo o kaalam sa Seol, diin ikaw moadto. (Ecclesiastes 9:10)
Sa kabuntagon ipugas ang imong binhi; hangtod sa kagabhion, hangtod kinahanglan pa, padayon sa pagpamuhat pinaagi sa imong mga kamot, kay wala ka nasayod kung asa ang dili mouswag, kung sa buntag o sa gabii, o kini o kana, o managsama ba sila nga maayo. (Ecclesiastes 11:6)

Mga pananglitan sa makugihon nga mga tawo

Sulod sa 20 ka tuig nga nakig-uban ako kanimo. Wala gayod nakuhai sa ilang pagburos ang imong mga baye nga karnero ug mga kanding, ni nagkaon ako sa bisan usa nga laking karnero nga gikan sa imong panon. Kadtong gikunis-kunis sa mga mananap wala nako dad-a kanimo. Hinuon, ako ang nahimong responsable sa mga nawala niini. Kanunay nimong gipabayran kanako ang matag nawala nga mananap, kung gikawat kini sa adlaw man o sa gabii. Anaa ako; sa adlaw nga ang kainit mituhop kanako, ug ang katugnaw sa kagabhion; ug wala akoy tulog. (Genesis 31:38-40)
Gisultihan ko sila nga ang kamaayo sa akong Dios ania kanako ug ang mga pulong usab sa hari nga iyang gisulti kanako. Miingon sila, “Molihok na kita ug magtukod.” Busa gilig-on nila ang ilang mga kamot alang sa maayo nga buluhaton. (Nehemias 2:18)
Busa, gitukod namo ang paril ug ang tanang paril miabot sa katunga ang kahabugon, kay aduna may tinguha ang mga katawhan nga magtrabaho. (Nehemias 4:6)
Kamo sa inyong kaugalingon nasayod nga kining mga kamot nagsangkap sa akong kaugalingon nga mga panginahanglan ug niadtong kauban nako. (Mga Buhat 20:34)
Hangtod niining taknaa gigutom kami ug giuhaw, nagkagidlay na ang among bisti, walay kaluoy kaming gibunalan, ug kami walay puloy-anan. Naghago kami pag-ayo, namuhat uban ang among kaugalingong mga kamot. Sa dihang gitunglo kami, nagpanalangin kami. Sa dihang gisakit kami, nagmalahutayon kami. (1 Corinto 4:11-12)
Nakasinati na ako ug paghago ug kalisdanan, sa daghang gabii nga walay tulog, sa kagutom ug sa kauhaw, kanunay nga magpuasa, sa katugnaw ug kahubo. (2 Corinto 11:27)
Kay alang niini nagtrabaho ug naningkamot ako sumala sa iyang kusog nga nagapamuhat kanako diha sa gahom. (Colosas 1:29)
Kay nahinumdoman ninyo, mga igsoon, ang among pagtrabaho ug paghago: nagtrabaho kami gabii ug adlaw aron dili magpabug-at sa bisan kinsa kaninyo, samtang among gisangyaw ang maayong balita sa Dios. (1 Tesalonica 2:9)
...wala sad namo gikaon ang pagkaon sa uban nga wala gibayri. Hinoon, nagtrabaho ug naghago kami pag-ayo gabii ug adlaw aron bisan kinsa kaninyo dili unta mabug-atan sa amo. (2 Tesalonica 3:8)

Ang kagutom nagtukmod kanato sa pagtrabaho

Ang tinguha sa usa ka mamumuo ang makapakaon kaniya; ang iyang kagutom mao ang nag-aghat kaniya nga magpadayon. (Panultihon 16:26)

Ang mga makugihon angay nga unang bayran

Ang kugihan nga mag-uuma maoy una nga makadawat sa iyang bahin sa abot. (2 Timoteo 2:6)

Mga kaayohan sa trabaho/pagkakugi

Natagbaw nga panginahanglan

Ang tawo nga nagatrabaho sa iyang yuta makabaton ug daghang pagkaon, apan si kinsa kadtong nagsunod sa walay pulos nga mga buluhaton walay salabotan. (Panultihon 12:11)
Siya nga nag-atiman sa kahoy nga igera magakaon sa bunga niini, ug ang tawo nga nagpanalipod sa iyang agalon mapasidunggan. (Panultihon 27:18)
Ang tawo nga nagtrabaho sa iyang yuta makaangkon ug daghang pagkaon, apan si bisan kinsa nga nagsunod sa walay pulos nga mga tinguha makahiagom gayod sa tumang kakabos. (Panultihon 28:19)

Ganansya ug bahandi

Ang kamot nga tapulan makapahimong kabos sa tawo, apan ang kamot sa tawong kugihan makaangkon ug mga bahandi. Ang maalamon nga anak magtigom sa abot sa yuta sa ting-init apan makauulaw alang kaniya kung matulog siya panahon sa ting-ani. (Panultihon 10:4-5)
Ang bahandi mahanaw kung adunay dakong garbo, apan ang tawo nga mangita ug salapi pinaagi sa pagkugi sa iyang kamot modaghan ang iyang salapi. (Panultihon 13:11)
Uban sa tanang kakugi moabot ang ganansiya, apan kung kanunay lamang panagsultihanay, mogiya kini sa pagkakabos. (Panultihon 14:23)
Ang mga laraw sa makugihon mogiya lamang ngadto sa pagkamauswagon, apan ang tagsatagsa nga nagabuhat nga madalidalion mosangko lamang sa kawalad-on. (Panultihon 21:5)

Natagbaw nga kalag

Ang kagana sa tawong tapulan motinguha apan walay makuha, apan ang kagana sa tawong kugihan tagbawon pag-ayo. (Panultihon 13:4)

Pagpangulo

Ang kamot sa makugihon magdumala, apan ang tawong tapulan ibutang ngadto sa lisod nga trabaho. (Panultihon 12:24)

Lawom nga pagkatulog

Matam-is gayod ang tulog sa tawo nga nanarbaho, bisan kung gamay lang ang iyang gikaon o daghan, apan ang bahandi sa dato nga tawo dili magtugot kaniya nga mahinanok sa pagtulog. (Ecclesiastes 5:12)

Kalipay

Awit sa pagtungas. Bulahan ang matag-usa nga nagpasidungog kang Yahweh, ug naglakaw sumala sa iyang pamaagi. Makapahimulos ka kung unsa ang mahatag sa imong kamot; mabulahan ka ug magmauswagon. (Mga Salmo 128:1-2)

Ayaw pagpasobra sa trabaho

Walay pulos alang kanimo ang pagmata ug sayo, nga muoli ug dugay, o ang pagkaon sa tinapay nga hinagoan, kay si Yahweh ang naghatag alang sa iyang hinigugma samtang natulog pa sila. (Mga Salmo 127:2)

Ayaw pagpasobra sa trabaho aron mahimong adunahan

Ayaw paghago ug maayo aron makaangkon ug bahandi; pagmaalamon aron masayod kung kanus-a moundang. (Panultihon 23:4)

Gihukman ang pagkatapolan

Tan-awa ang hulmigas, ikaw nga tawong tapulan, hunahunaa ang iyang mga pamaagi, ug pagmanggialamon. Kini walay pangulo, opisyal, o magmamando, apan nag-andam kini ug pagkaon sa ting-init ug sa panahon sa ting-ani nagtigom kini kung unsay kaonon. (Panultihon 6:6-8)
Ang maalamon nga anak magtigom sa abot sa yuta sa ting-init apan makauulaw alang kaniya kung matulog siya panahon sa ting-ani. (Panultihon 10:5)
Sama sa suka nga anaa sa ngipon ug aso sa mga mata, mao usab ang tapulan alang niadtong nagpadala kaniya. (Panultihon 10:26)
Ang tawong tapulan dili makasugba sa ilang kaugalingong inayam, apan ang makugihon nga tawo makaangkon sa bililhong bahandi. (Panultihon 12:27)
Ang dalan sa mga tapolan sama sa dapit nga adunay daghang mga tunok, apan ang dalan sa mga matarong halapad ug patag. (Panultihon 15:19)
Mao usab, ang tawo nga maglangaylangay sa iyang buluhaton sama lamang sa tawo nga nagguba niini sa husto. (Panultihon 18:9)
Maglubong sa iyang kamot ang tapolan ngadto sa pagkaon; dili gani siya makahimo sa paghungit niini padulong sa iyang baba. (Panultihon 19:24)
Ang tawong tapolan moingon, “Adunay liyon sa dalan! Pagapatyon ako diha sa hawan nga mga dapit.” (Panultihon 22:13)
Moingon ang tawo nga tapolan, “Adunay liyon sa dalan! Adunay liyon taliwala sa mga hawanan!” Sama sa pultahan nga masirado ug maabli pinaagi sa bisagra niini, mao man usab ang tapolan nga tawo nga anaa sa iyahang higdaanan. Ikab-ot sa tawong tapolan ang iyang kamot ngadto sa pagkaon apan wala siyay kusog aron sa paghungit niini sa iyang baba. Gilantaw sa tawong tapolan nga mas maalamon pa siya kaysa sa pito ka tawong adunay panabot. (Panultihon 26:13-16)

Mga sangpotanan sa pagkatapolan

Kagutom

Ang pagkatapolan maghatod kanimo ngadto sa pagkahinanok ug tulog, apan siya nga dili magtrabaho gutomon. (Panultihon 19:15)
Dili magdaro ang tawong tapolan sa panahon sa tingtugnaw; mangita siya ug abot panahon sa ting-ani apan wala gayod siyay makuha. (Panultihon 20:4)

Kakabus

Hangtod kanus-a ka matulog, ikaw nga tawong tapulan? Kanus-a ka man mobangon sa imong pagkatulog? “Diyutay nga pagkatulog, diyutay nga pagpahulay, gamay nga pagtiklop sa mga kamot aron sa pagpahulay”— ug ang imong kakabos moabot sama sa kawatan ug ang imong panginahanglanon sama sa armadong sundalo. (Panultihon 6:9-11)
Ang kamot nga tapulan makapahimong kabos sa tawo, apan ang kamot sa tawong kugihan makaangkon ug mga bahandi. (Panultihon 10:4)
Uban sa tanang kakugi moabot ang ganansiya, apan kung kanunay lamang panagsultihanay, mogiya kini sa pagkakabos. (Panultihon 14:23)
Ayaw higugmaa ang pagkatulog o mahiagom ka sa pagkakabos; bukha ang imong mga mata ug aduna kay daghan nga makaon. (Panultihon 20:13)
...kay ang palahubog ug ang kusog mokaon mahimong kabos ug mahinanok nga magbisti na lamang sila ug mga trapo. (Panultihon 23:21)
Miagi ako sa uma sa tawong tapolan, agi sa parasan sa tawong walay alamag. Mitubo ang mga tunok bisan asa, ang yuta naputos sa mga sampinit, ug nahugno ang paril nga hinimo sa bato. Unya ako kining nakita ug gihunahuna; mitan-aw ako ug nadawat ang gitudlo. Ang diyutay nga pagkatulog, ang diyutay nga hinanok, ang diyutay nga pagkiyugpos sa mga kamot aron mopahulay— ug ang kawalad-on nagapadulong nga nagpanon nganha kanimo, ug ang imong mga gikinahanglan sama sa sundalo nga sinangkapan sa hinagiban. (Panultihon 24:30-34)
Tungod sa pagkatapolan ang atop mahugno, ug tungod sa walay gibuhat nga mga kamot ang balay magatulo. (Ecclesiastes 10:18)

Kamatayon

Ang tinguha sa tapolan makapatay kaniya, kay ang iyang mga kamot nagadumili sa pagtrabaho. (Panultihon 21:25)

Gigutom nga kalag

Ang kagana sa tawong tapulan motinguha apan walay makuha, apan ang kagana sa tawong kugihan tagbawon pag-ayo. (Panultihon 13:4)

Pinugos nga pagtrabaho

Ang kamot sa makugihon magdumala, apan ang tawong tapulan ibutang ngadto sa lisod nga trabaho. (Panultihon 12:24)

Paggahin ug panahon gikan sa trabaho alang sa pahulay ug pagsimba

Adlaw nga Igpapahulay

Gitukod sa Ginoo ang Adlaw nga Igpapahulay

Sa ikapito nga adlaw nahuman sa Dios ang iyang buluhaton, ug busa mipahulay siya sa ikapito nga adlaw gikan sa tanan nga iyang gibuhat. Gipanalanginan sa Dios ang ikapito nga adlaw ug gibalaan kini, tungod kay mipahulay siya niini gikan sa tanan nga iyang gibuhat sa iyang mga binuhat. (Genesis 2:2-3)
Tungod kay sulod sa unom ka adlaw gibuhat ni Yahweh ang kalangitan ug ang yuta, ang dagat, ug ang tanan nga anaa niini, ug mipahulay sa ikapito nga adlaw. Busa gibalaan ni Yahweh ang Adlaw nga Igpapahulay ug gilain kini. (Exodo 20:11)
Ang Adlawng Igpapahulay mao kanunay ang timaan tali kang Yahweh ug sa mga Israelita, kay sulod sa unom ka adlaw gibuhat ni Yahweh ang langit ug ang yuta, ug sa ikapito nga adlaw mipahulay siya ug nabaskog.'” (Exodo 31:17)
Kay miingon siya sa laing bahin mahitungod sa ikapitong adlaw, “Ang Dios mipahulay sa ikapitong adlaw gikan sa tanan niyang gibuhat.” Kay siya nga makasulod sa kapahulayan sa Dios nakapahulay usab sa iyang kaugalingon gikan sa iyang mga buhat, ingon sa gibuhat sa Dios. (Hebreohanon 4:4, 10)

Gikinahanglan ang Adlaw nga Igpapahulay sa Daang Tugon

Sa unang adlaw adunay panagtigom nga igahin alang kanako, ug sa ikapito nga adlaw aduna na usab panagtigom nga sama niini. Walay trabaho nga buhaton niini nga mga adlaw, gawas lamang sa pagluto aron kaonon sa tanan. Mao lamang kana nga trabaho ang mamahimo ninyong buhaton. (Exodo 12:16)
Kinahanglan nga maghago kamo ug buhaton ang tanang bulohaton sulod sa unom ka mga adlaw. Apan ang ikapitong adlaw nga mao ang Igpapahulay alang kang Yahweh nga inyong Dios. Niining adlawa kinahanglan nga dili kamo magbuhat ug bisan unsa nga bulohaton, kamo, o ang inyong anak nga lalaki, o ang inyong anak nga babaye, o ang inyong sulugoon nga lalaki, o ang inyong sulugoon nga babaye, o ang inyong baka, ang langyaw nga anaa sa inyong mga ganghaan. (Exodo 20:9-10)
Sulod sa unom ka adlaw pagabuhaton ninyo ang inyong buluhaton, apan sa ikapito ka adlaw kinahanglan magpahulay kamo. Buhata kini aron nga makapahulay ang inyong torong baka ug asno, ug aron makapahulay ug mabaskog usab ang anak nga lalaki sa inyong ulipong babaye ug si bisan kinsa nga langyaw. (Exodo 23:12)
Motrabaho kamo sulod sa unom ka adlaw, apan sa ikapito nga adlaw kinahanglan mopahulay kamo. Bisan pa sa adlaw sa tingdaro ug sa ting-ani, kinahanglan mopahulay kamo. (Exodo 34:21)
Sulod sa unom ka mga adlaw magtrabaho kamo, apan alang kaninyo, ang ikapito nga adlaw kinahanglan balaanon, usa ka adlaw nga Igpapahulay, balaan kang Yahweh. Si bisan kinsa ang motrabaho nianang adlawa kinahanglan pagapatyon. (Exodo 35:2)
Makatrabaho kamo sa unom ka adlaw, apan sa ikapito nga adlaw mao ang hingpit nga Adlaw nga Igpapahulay, usa ka balaan nga panagtigom. Kinahanglan dili kamo magtrabaho tungod kay kini Adlaw nga Igpapahulay alang kang Yahweh sa tanang mga dapit kung asa kamo nagpuyo. (Levitico 23:3)
Sulod sa unom ka adlaw makabuhat kamo sa tanan ninyong buluhaton; apan ang ika pito nga adlaw mao ang Adlaw nga Igpapahulay alang kang Yahweh nga inyong Dios. Niining adlawa dili kamo magbuhat sa bisan unsang buluhaton—dili gayod, ni ang inyong anak nga lalaki, ang inyong anak nga babaye, ni ang inyong sulugoon nga lalaki, ni ang inyong sulugoon nga babaye, ni ang inyong torong baka, ni ang inyong asno, ni bisan ang inyong mga baka, bisan kinsa nga langyaw nga anaa sa sulod sa inyong mga ganghaan. Buhaton kini aron ang inyong lalaki nga sulugoon ug ang inyong babaye nga sulugoon makapahulay ingon man kamo. (Deuteronomio 5:13-14)
Misaad usab kami nga dili mopalit ug bisan unsa nga butang o trigo gikan kanila kung magdala nganhi kanamo ang katawhan sa maong yuta sa Adlawng Igpapahulay o sa bisan unsang balaan nga adlaw. Papason namo ang tanang utang tali sa ubang mga Judio, ug papahulayon namo ang among mga kaumahan sa matag ikapito nga tuig. (Nehemias 10:31)
Miingon si Yahweh niini: “Pag-amping alang sa inyong mga kinabuhi ug ayaw kamo pagpas-an ug mga bug-at sa adlaw nga Igpapahulay aron dalhon kini ngadto sa mga ganghaan sa Jerusalem. Ayaw pagdala ug mga palas-anon pagawas sa imong balay sa adlaw nga Igpapahulay. Ayaw pagtrabaho sa bisan unsang buluhaton, apan igahin ang adlaw nga Igpapahulay, ingon sa akong gisugo sa inyong mga katigulangan.'” Mahitabo nga kung maminaw gayod kamo kanako-mao kini ang giingon ni Yahweh—ug dili magdala ug palas-anon ngadto sa mga ganghaan sa siyudad sa adlaw nga Igpapahulay apan igahin hinuon kini nga adlaw ngadto kang Yahweh ug dili magbuhat ug bisan unsang buluhaton nianang adlawa, (Jeremias 17:21-22, 24)

Silot sa dili pagtuman sa Adlaw nga Igpapahulay

Ang mga buluhaton buhaton sulod sa unom ka adlaw, apan sa ikapitong adlaw mao ang Adlawng Igpapahulay, balaan, ug gitaga alang sa pagpasidungog kang Yahweh. Si bisan kinsa ang magtrabaho sa Adlawng Igpapahulay kinahanglan gayod patyon. (Exodo 31:15)
Samtang atua sa kamingawan ang katawhan sa Israel, nakakita sila ug usa ka tawo nga nangahoy panahon sa adlaw nga Igpapahulay. Kadtong nakakita kaniya nagdala kaniya ngadto kang Moises, kang Aaron, ug sa tanang katilingban. Gibilanggo una nila siya tungod kay wala pa man gipahamtang kung unsa ang angay nga buhaton alang kaniya. Unya miingon si Yahweh ngadto kang Moises, “Kanang tawhana kinahanglan nga patyon gayod. Kinahanglan nga batohon siya sa tanang katilingban gawas sa kampo.” (Numerus 15:32-35)
Nakita ko sa Juda niadtong mga adlawa ang mga tawo nga nagpuga ug ubas sa Adlawng Igpapahulay ug nagdala ug mga tinapok nga mga trigo ug gisakay kini sa mga asno, ug ang mga bino usab, mga ubas, mga igos, ug ang tanang matang sa mga bug-at nga palas-anon, nga ilang gidala ngadto sa Jerusalem sa Adlawng Igpapahulay. Wala ako miuyon nga mamaligya sila ug pagkaon nianang adlawa. Nagdala ug isda ug nagkalainlaing mga butang ang mga kalalakin-an nga gikan sa Tiro nga nagpuyo sa Jerusalem, ug gibaligya nila kini sa adlaw nga Igpapahulay ngadto sa katawhan sa Juda ug sa siyudad! Unya giatubang ko ang mga pangulo sa Juda, “Unsa kining daotang butang nga inyong gipangbuhat, pagpasipala sa Adlawng Igpapahulay? Dili ba gibuhat man kini sa inyong mga amahan? Dili ba gipadala man sa Dios kining tanang kadaotan kanato ug niining siyudara? Karon nagdala kamog dugang pang kapungot sa Israel pinaagi sa pagpasipala sa adlaw nga Igpapahulay.” (Nehemias 13:15-18)
Busa imantala kining tanan nga mga pulong ngadto kanila apan dili sila maminaw kanimo. Imantala kining mga butanga ngadto kanila, apan dili sila motubag kanimo. (Jeremias 7:27)

Tuig sa pahulay

Sulod sa unom ka tuig magapugas kamo sa inyong yuta ug magtigom sa abot niini. Apan sa ikapito ka tuig biyai ninyo kini nga wala daroha ug wala atimana, aron nga ang mga kabos nga anaa uban sa inyong mga tawo makakaon. Sa ilang salin, makakaon usab ang ihalas nga mga mananap. Buhata usab ninyo kini sa inyong mga kaparasan ug kaolibohan. (Exodo 23:10-11)
Nakigsulti si Yahweh kang Moises didto sa Bukid sa Sinai, nga nag-ingon, “Pakigsulti sa katawhan sa Israel ug ingna sila, 'Sa dihang didto na kamo sa yuta nga ihatag ko kaninyo, ang maong yuta kinahanglan nga matipigan sa Adlaw nga Igpapahulay alang kang Yahweh. Kinahanglan magtanom kamo sa inyong uma sulod sa unom ka tuig, ug kinahanglan nga pul-ongan ninyo ang inyong kaparasan sulod sa unom ka tuig ug tigomon ang abot. Apan sa ikapito nga tuig, kinahanglan nga papahulayon ang yuta, sa adlaw nga Igpapahulay alang kang Yahweh. Kinahanglan dili ninyo tamnan ang inyong uma o pul-ongan ang inyong kaparasan. Kinahanglan dili ninyo anihon ang bisan unsa nga nanurok human sa pag-ani niini ug kinahanglan dili ninyo pupoon ang bisan unsa nga ubas nga mamunga diha sa wala mapul-ongan nga kaparasan. Mao kini ang tuig sa pagpahulay sa yuta. (Levitico 25:1-5)
Misaad usab kami nga dili mopalit ug bisan unsa nga butang o trigo gikan kanila kung magdala nganhi kanamo ang katawhan sa maong yuta sa Adlawng Igpapahulay o sa bisan unsang balaan nga adlaw. Papason namo ang tanang utang tali sa ubang mga Judio, ug papahulayon namo ang among mga kaumahan sa matag ikapito nga tuig. (Nehemias 10:31)

Mga sangpotanan sa dili pagtuman sa tuig sa pahulay

Unya magmalipayon ang yuta sa Adlaw nga Igpapahulay samtang gibiyaan kini ug anaa kamo sa kayutaan sa inyong mga kaaway. Nianang panahona, makapahulay ang yuta ug magmalipayon ang Adlaw nga Igpapahulay. (Levitico 26:34)
Mabiyaan nila ang yuta pinaagi niini, aron nga malipay kini sa Adlaw nga Igpapahulay samtang magpabilin kini nga biniyaan nga wala sila. Pagahukman sila sa ilang mga sala tungod kay gisalikway nila ang akong kasugoan ug wala tagda ang akong mga balaod. (Levitico 26:43)

Tuig sa Jubileo

Mahimong Kagawasan ug pag-uli alang kaninyo ang ika-50 ka tuig. Kinahanglan dili kamo magtanom o mag-ani sa abot. Kaon sa bisan unsa nga moturok niini, ug tigoma ang mga ubas nga mamunga sa wala napul-ongan nga kaparasan. (Levitico 25:11)

Mga relihiyosong pista sa Daang Tugon

Pasko sa Paglabay

Sa unang adlaw, kinahanglan adunay balaan nga panagtigom aron pasidunggan si Yahweh. Kinahanglan nga dili kamo magtrabaho nianang adlawa. (Numerus 28:18)
Sa ika pito nga adlaw kinahanglan nga magpatigayon kamo ug balaan nga panagtigom aron sa pagpasidungog kang Yahweh, ug kinahanglan nga dili kamo magtrabaho nianang adlawa. (Numerus 28:25)
Mokaon kamo ug tinapay nga walay patubo sulod sa unom ka adlaw; ug sa ika-pito ka adlaw adunay ligdong nga panagtigom alang kang Yahweh nga inyong Dios; niana nga adlaw kinahanglan dili kamo magtrabaho. (Deuteronomio 16:8)

Adlaw sa Pagtabon sa Sala

Mao kini ang mga kasugoan alang kaninyo nga sa ikapito ka bulan, sa ikapulo nga adlaw sa maong bulan, kinahanglan magpaubos kamo sa inyong mga kaugalingon ug dili motrabaho, bisan ang mga lumolupyo o mga langyaw nga anaa nagpuyo uban kaninyo. (Levitico 16:29)
“Karon ang ikapulo nga adlaw niining bulana mao ang Adlaw sa Pagtabon sa sala. Mao kini ang balaang panagtigom, ug kinahanglan magpaubos kamo sa inyong kaugalingon ug maghalad kang Yahweh ug usa ka halad sinunog. Kinahanglan dili kamo magtrabaho niana nga adlaw tungod kay mao kana ang Adlaw sa Pagtabon sa sala, aron sa pagpasaylo sa inyong sala sa atubangan ni Yahweh nga inyong Dios. Si bisan kinsa nga dili magpaubos sa iyang kaugalingon nianang adlawa papahawaon gikan sa iyang katawhan. Si bisan kinsa kadtong nagtrabaho nianang adlawa, ako, si Yahweh, magalaglag kaniya gikan sa iyang katawhan. Kinahanglan dili kamo magbuhat ug bisan unsa nga buluhaton nianang adlawa. Mao kini ang dili mausab nga balaod ngadto sa tibuok ninyong kaliwatan sa katawhan sa tanang dapit kung asa kamo nagpuyo. (Levitico 23:27-31)

Pista sa Tinapay nga Walay Patubo

Sa unang adlaw kinahanglan magbalaan kamo aron magkatigom; dili kamo magbuhat ug bisan unsa sa inyong naandan nga buluhaton. Maghalad kamo ug halad nga kalan-on alang kang Yahweh sulod sa pito ka adlaw. Ang ikapito nga adlaw mao ang gitakda ni Yahweh nga panagtigom, ug nianang adlawa kinahanglan nga dili kamo magtrabaho sa inyong naandan nga buluhaton.”' (Levitico 23:7-8)

Pista sa mga Payag

“Sultihi ang katawhan sa Israel, 'Sa ika-15 nga adlaw sa ikapito nga bulan mao ang Kasaulogan sa mga Balongbalong alang kang Yahweh. Mahuman kini sulod sa pito ka adlaw. Sa unang adlaw kinahanglan adunay balaang panagtigom. Dili kamo magbuhat sa naandan ninyong buluhaton. Kay sulod sa pito ka adlaw kinahanglan maghalad kamo ug usa ka halad sinunog ngadto kang Yahweh. Sa ikawalo ka adlaw kinahanglan adunay balaang panagtigom, ug maghalad kamo ug halad sinunog kang Yahweh. Mao kini ang balaang panagtigom, ug dili gayod kamo angay magbuhat sa naandan nga buluhaton. (Levitico 23:34-36)
Sa ikakinse nga adlaw sa ikapitong bulan kinahanglan maghimo kamo og balaang panagtigom alang sa pagpasidungog kang Yahweh. Kinahanglan nga dili kamo motrabaho sa naandang buluhaton nianang adlawa, ug kinahanglan ninyong ipadayon ang kapistahan alang kaniya sulod sa pito ka adlaw. Sa ikawalo nga adlaw kinahanglan magbuhat kamog laing maligdong nga panagtigom. Kinahanglan nga dili kamo motrabaho sa naandang buluhaton nianang adlawa. (Numerus 29:12, 35)

Lainlaing relihiyosong pista

Sa maong adlaw gayod kinahanglan imantala ninyo kini. Adunay balaang panagtigom, ug kinahanglan nga dili kamo magbuhat sa naandan nga buluhaton. Kini ang mapinadayonong balaod sa tibuok pa ninyong kaliwatan sa katawhan sa tanang dapit kung asa kamo nagpuyo. (Levitico 23:21)
“Sultihi ang katawhan sa Israel, 'Sa ikapitong bulan, sa unang adlaw nianang bulana mao ang balaang pagpahulay alang kaninyo, usa ka handomanan uban ang pagpatingog sa mga trumpeta, ug ang balaang panagtigom. Kinahanglan dili kamo magbuhat sa naandan ninyong buluhaton, ug kinahanglan maghalad kamo ug halad sinunog ngadto kang Yahweh.”' (Levitico 23:24-25)
Alang usab sa adlaw sa unang mga bunga, sa dihang maghalad kamo ug halad nga trigo ngadto kang Yahweh sa inyong Kasaulogan sa mga Semana, kinahanglan nga magbuhat kamo ug balaan nga panagtigom aron sa pagpasidungog kang Yahweh, ug kinahanglan nga dili kamo magtrabaho nianang adlawa. (Numerus 28:26)
“Sa ikapito nga bulan, sa unang adlaw sa bulan, kinahanglan nga aduna kamoy balaang panagtigom aron sa pagpasidungog kang Yahweh. Kinahanglan nga dili kamo motrabaho sa naandang buluhaton nianang adlawa. Kay mao kana ang adlaw nga magpatingog kamo sa mga trumpeta. (Numerus 29:1)
Sa ikanapulo nga adlaw sa ikapitong bulan kinahanglan nga aduna kamoy balaang panagtigom aron sa pagpasidungog kang Yahweh. Kinahanglang magpaubos kamo ug dili motrabaho. (Numerus 29:7)

Ang bahin sa Dios sa trabaho

Ang Dios naghatag ug kahanas sa trabaho

Kinahanglan makigsulti ka sa tanang tawo nga mga maalamon, kadtong akong gipuno sa espiritu sa kaalam, aron makatahi sila ug mga bisti alang kang Aaron aron ilain siya alang kanako sa pag-alagad kanako ingon nga akong pari. (Exodo 28:3)
Gisultihan ni Yahweh si Moises, “Tan-awa, gipili ko si Bezalel ang anak nga lalaki ni Uri nga anak ni Hur, gikan sa tribo ni Juda. Gipuno ko si Bezalel sa akong Espiritu aron hatagan siya ug kaalam, kahibalo, ug hiyas alang sa tanang matang sa buhat, (Exodo 31:1-3)
Dugang kaniya, gipili ko usab si Oholiab ang anak nga lalaki ni Ahisamac, gikan sa tribo ni Dan. Gihatagan ko sa kahanas ang tanang kasingkasing niadtong mga maalamon aron nga buhaton nila ang tanan nga gisugo kong ipabuhat kanimo. Apil na niini (Exodo 31:6)
Miingon si Moises sa mga Israelita, “Tan-awa, gitawag ni Yahweh si Bezalel ang anak nga lalaki ni Uri nga anak ni Hur, gikan sa tribo ni Juda. Gipuno niya si Bezalel sa iyang Espiritu, aron hatagan siya ug kaalam, panabot, ug kahibalo, alang sa tanang matang sa buluhaton, sa paghimo sa mga maanindot nga disenyo ug sa paghimo gamit ang bulawan, plata, ug bronse; sa pagputol usab ug pagpahimutang sa mga bato ug sa pagkulit sa mga kahoy—sa pagbuhat sa tanang matang sa disenyo ug paggama. Gihatagan niya sa katakos ang iyang kasingkasing sa pagtudlo, kaniya ug kang Oholiab ang anak nga lalaki ni Ahisamac, gikan sa tribo ni Dan. Gihatagan sila ni Yahweh sa katakos sa pagbuhat sa tanang matang sa buluhaton, sa pagtrabaho ingon nga hanas ng tighimo, ingon nga tigkulit, ingon nga mga tigburda sa asul, tapul, ug sa pulang balahibo sa karnero ug sa pinong lino, ug ingon nga mga manghahabol. Silang tanan ang tighimo sa tanang matang sa buluhaton, ug mga hanas sila nga modisenyo. (Exodo 35:30-35)
Busa si Bezalel ug si Oholiab ug ang matag usa ka tawo nga gihatagan ni Yahweh sa kahanas ug katakos nga masayran kung unsaon pagbuhat ang mga buluhaton sa pagtukod sa balaang dapit mao ang mobuhat sa buluhaton sumala sa tanang gisugo ni Yahweh.” Gipatawag ni Moises si Bezalel, si Oholiab, ug ang matag usa ka hanas nga tawo kansang kaalam naggikan kang Yahweh, ug si bisan kinsa nga natandog ang kasingkasing nga motabang ug mobuhat sa buluhaton. (Exodo 36:1-2)
Hinaot nga hatagan ka ni Yahweh ug kaalam ug panabot, aron nga matuman mo ang balaod ni Yahweh nga imong Dios, sa dihang ipadumala niya kanimo ang tibuok Israel. (1 Cronicas 22:12)
Miingon ang Dios ngadto kang Solomon, “Tungod kay mao kini ang anaa sa imong kasingkasing, ug tungod kay wala ka mangayo ug bahandi, kabtangan, o kadungganan, ni kinabuhi niadtong nasilag kanimo, ni taas nimo nga kinabuhi, apan nangayo ka ug kaalam ug kahibalo alang sa imong kaugalingon, aron nga makahimo ka sa pagdumala sa akong katawhan, diin gihimo ko ikaw nga hari labaw kanila, ug mao kini ang akong pagabuhaton. Hatagan ko ikaw karon ug kaalam ug kahibalo. Hatagan ko usab ikaw ug bahandi, kabtangan, ug kadungganan, nga wala nabatonan sa mga hari nga nag-una kanimo; ug dili mabatonan sa mosunod kanimo.” (2 Cronicas 1:11-12)
Nangita ang tibuok kalibotan sa presensya ni Solomon aron maminaw sa iyang kaalam, nga gibutang sa Dios sa iyang kasingkasing. (2 Cronicas 9:23)
Kay ngadto ni bisan kinsa nga nakapahimuot kaniya, nagahatag ang Dios ug kaalam, kahibalo, ug kalipay. Bisan paman niini, naghatag siya ngadto sa makasasala ug buhat sa pagkuha ug pagtigom aron mahatag niya kini ngadto sa tawo nga nakapahimuot sa Dios. Sama lamang usab kini sa aso ug usa ka sulay sa pagbantay sa hangin. (Ecclesiastes 2:26)
Alang niining upat ka mga batan-ong lalaki, ang Dios naghatag kanila ug kahibalo ug panabot sa pagsabot ug kaalam, ug masabtan ni Daniel ang tanang matang sa mga panan-awon ug mga damgo. (Daniel 1:17)
Giusab-usab niya ang mga panahon ug mga katuigan; gipanaog niya ug gipalingkod ang mga hari sa ilang mga trono. Nagahatag siya ug kaalam niadtong maalamon ug kahibalo niadtong adunay panabot. O Dios sa akong mga katigulangan, nagapasalamat ug nagadayeg ako kanimo alang sa kaalam ug gahom nga gihatag mo kanako. Karon gipadayag mo kanako ang among gihangyo kanimo; gipadayag mo kanamo ang butang mahitungod sa hari.” (Daniel 2:21, 23)

Ang Dios naghatag ug kalampusan

Si Yahweh nag-uban kang Jose ug nagmalamboon siya nga tawo. Nagpuyo siya sa balay sa iyang agalon nga Ehiptohanon. Nakita sa iyang agalon nga si Yahweh nag-uban kaniya ug gipanalanginan ni Yahweh ang tanan niyang gibuhat. (Genesis 39:2-3)
Hinaot nga si Yahweh moganti kanimo alang sa imong binuhatan. Hinaot nga madawat nimo ang kinatibuk-ang bayad gikan kang Yahweh, ang Dios sa Israel, kansang mga pako nga imong nakaplagan aron kapasilongan.” (Ruth 2:12)
Karon, akong anak, manghinaot ako nga mag-uban si Yahweh kanimo ug himoon ka niyang magmalampuson. Manghinaot ako nga tukoron mo ang templo ni Yahweh nga imong Dios, sama sa iyang gisulti nga imong buhaton. (1 Cronicas 22:11)
Gisultihan ko sila nga ang kamaayo sa akong Dios ania kanako ug ang mga pulong usab sa hari nga iyang gisulti kanako. Miingon sila, “Molihok na kita ug magtukod.” Busa gilig-on nila ang ilang mga kamot alang sa maayo nga buluhaton. Unya gitubag ko sila, “Ang Dios sa langit maghatag kanamo ug kalamposan. Mga sulugoon kami niya ug molihok kami ug magtukod. Apan wala kamoy makuha, walay katungod, ug walay kabahin sa kasaysayan sa Jerusalem.” (Nehemias 2:18, 20)
Niabot ang higayon nga ang among mga kaaway nakadungog nga nasayran namo ang ilang mga laraw, ug gipakyas sa Dios ang ilang mga laraw, busa mibalik kaming tanan sa paril, ug ngadto sa tagsatagsa namo nga buluhaton. Akong gisultihan ang mga halangdon, mga opisyal ug ang ubang katawhan, “Dako ug malisod ang buluhaton, ug nagkabulag kita sa paril, halayo sa usag-usa. Kinahanglan magdali ka paingon sa dapit kung diin madungog mo ang tingog sa budyong ug pagtigom didto. Ang atong Dios makig-away alang kanato.” (Nehemias 4:15, 19-20)
Busa nahuman ang pader sa ika-25 nga adlaw sa bulan sa Elul, human sa 52 ka mga adlaw. Sa dihang nadungog kini sa tanan namong mga kaaway, ang tanang nasod nga naglibot kanamo, nangahadlok sila pag-ayo ug nangawad-an ug pagsalig sa ilang mga kaugalingon. Tungod kay nasayod sila nga nahuman ang buluhaton pinaagi sa panabang sa among Dios. (Nehemias 6:15-16)
Si Juan mitubag, “Ang usa ka tawo dili makadawat ug bisan unsa gawas kon gihatag kini kaniya gikan sa langit. (Juan 3:27)

Ang Dios sa kataposan nagkontrolar sa pag-asenso sa katungdanan

Ang kadagaya ug kadungganan naggikan kanimo, ug nagmando ka sa tanang katawhan. Sa imong mga kamot adunay gahom ug kusog. Kusgan ka ug bantogan nga makahimo nga bantogan sa katawhan ug maghatag ug kusog kang bisan kinsa. (1 Cronicas 29:12)
Dalaygon si Yahweh nga imong Dios, nga nagakalipay diha kanimo, nga nagbutang kanimo diha sa iyang trono, nga mahimong hari alang kang Yahweh nga imong Dios. Tungod kay gihigugma sa imong Dios ang Israel, aron mapahimutang sila hangtod sa kahangtoran, gihimo ka niya nga hari ngadto kanila, aron buhaton nimo ang hustisya ug pagkamatarong!” (2 Cronicas 9:8)
Dili gikan sa sidlakan o gikan sa kasadpan, ug kini dili gikan sa kamingawan nga ang pagbayaw moabot. Apan ang Dios mao ang maghuhukom; siya ang magadala paubos ug siya ang magabayaw. (Mga Salmo 75:6-7)
Ikaw, o hari, ang hari sa mga hari nga gihatagan sa Dios sa gingharian, sa gahom, sa kusog, ug sa kadungganan. Gitugyan niya sa imong mga kamot ang dapit nga puy-an sa mga tawo. Gitugyan niya sa imong mga kamot ang tanang kahayopan sa kaumahan ug kalanggaman sa kalangitan, ug gihimo ka niya nga magdumala kanilang tanan. Ikaw mao kadtong ulo sa estatuwa nga bulawan. (Daniel 2:37-38)
Mikaon siya ug sagbot sama sa baka. Nahumod ang iyang lawas sa yamog nga gikan sa langit hangtod nga nakaamgo siya nga ang Labing Gamhanang Dios mao ang nagamando sa tanang gingharian sa katawhan ug magbuot kung si kinsa ang gusto nga magmando kanila. (Daniel 5:21)

Makadasig ang Dios sa mga tawo sa pagtrabaho

Busa gidasig ni Yahweh ang espiritu sa gobernador sa Juda, nga si Zerubabel ang anak ni Shealtiel, ug ang espiritu sa labaw nga pari nga si Josue ang anak ni Jehozadak, ug ang espiritu sa tanang nahibilin nga katawhan gikan sa pagkabihag, mao nga miadto sila ug nagtukod sa templo ni Yahweh nga tinubdan sa tanan, nga ilang Dios, (Hageo 1:14)

Mga responsibilidad sa amo ug sa empleyado

Mga responsibilidad sa amo

Pagbayad ug husto nga suweldo

Alaot siya nga nagtukod sa iyang balay sa dili matarong nga paagi, mga lawak sa itaas pinaagi sa pagpanlupig, nga nagpatrabaho sa iyang isigkatawo nga walay suhol; (Jeremias 22:13)
“Unya atubangon ko kamo aron sa paghukom. Magasaksi dayon ako batok sa mga salamangkero, sa mga mananapaw, sa bakakong mga saksi, ug niadtong nagapanglupig sa mga sinuholan pinaagi sa iyang suhol, kadtong nagdaogdaog sa biyuda ug sa mga batang ilo, kadtong nagsalikway sa langyaw, ug batok niadtong wala motahod kanako,” nag-ingon si Yahweh nga gamhanan. (Malaquias 3:5)

Pananglitan sa pakigsabot alang sa husto nga suweldo

Unya miingon si Laban kang Jacob, “Kinahanglan ba nga mag-alagad ka kanako nga walay bayad tungod kay ikaw akong paryente? Sultihi ako, unsa man ang ibayad kanimo?” (Genesis 29:15)
Unya miingon siya, “Ibungat ang imong mga suhol, ug pagabayaran ko kini.” (Genesis 30:28)

Silot sa mga wala magbayad ug husto nga suweldo

Duol karon, kamo nga mga dato, hilak sa makusog tungod sa mga kaalaotan nga moabot kaninyo. (Santiago 5:1)
Ang inyong mga bulawan ug ang inyong plata nahimong wala nay mga bili, ug ang ilang mga taya magapamatuod batok kaninyo ug molamoy sa inyong mga unod sama sa kalayo. Gitigom ninyo ang inyong mga bahandi sa kataposang mga adlaw. Tan-awa, ang suhol sa mga mamomuo—niadtong wala ninyo gibayran alang sa pag-ani sa inyong mga kaumahan—nagasinggit! Ug ang mga pagsinggit niadtong nag-ani sa inyong mga tanom miabot na sa mga igdulungog sa Kasundalohan sa Ginoo. (Santiago 5:3-4)

Sambingay nga nagpakita sa pagbayad ug husto nga suweldo

Kay ang gingharian sa langit nahisama sa usa ka tag-iya sa yuta, nga milakaw sayo sa kabuntagon aron sa pagpangita sa mga magbubuhat alang sa iyang parasan. Human siya nagkauyon sa mga magbubuhat alang sa usa ka denaryo matag adlaw, gipadala niya sila ngadto sa iyang parasan. Milakaw siya pag-usab sa ikatulong takna ug nakita ang ubang magbubuhat nga nagtindog nga walay gibuhat didto sa merkado. Miingon siya ngadto kanila, 'Kamo usab, adto didto sa parasan, ug kung unsa nga sakto ihatag ko kaninyo.' Busa sila miadto aron sa pagbuhat. Milakaw siya pag-usab ug sa ika-unom nga takna ug sa ikasiyam nga takna, ug nagbuhat sa susama. Sa makausa pa gayod sa ika-11 nga takna milakaw siya ug nakakaplag pa sa uban nga nagtindog nga walay gibuhat. Miingon siya ngadto kanila, 'Nganong nagtindog kamo dinhi nga walay gibuhat sa tibuok adlaw?' Miingon sila kaniya, 'Tungod kay walay nagpabuhat kanamo.' Miingon siya kanila, 'Kamo, usab, adto didto sa parasan.' Sa dihang miabot na ang kagabhion, ang tag-iya sa parasan miingon sa iyang tigdumala, 'Tawaga ang mga magbubuhat ug bayari sila sa ilang mga suhol, sugod sa naulahi hangtod sa nauna. Sa dihang miabot ang mga magbubuhat nga nakabuhat sa ika-11 nga takna, ang matag usa kanila nakadawat ug usa ka denaryo. Sa dihang miabot ang unang magbubuhat, sila naghunahuna nga makadawat sila sa labaw pa, apan ang matag-usa kanila usab nakadawat ug usa ka denaryo. Sa dihang nadawat na nila ang ilang mga suhol, nagbagulbol sila sa tag-iya sa katigayonan. Sila miingon, 'Kining naulahi nga magbubuhat naggahin lamang ug usa ka oras sa pagbuhat, apan gihimo nimo sila nga patas kanamo, kami nga nagpas-an sa palas-anon sa tibuok adlaw ug sa makasunog nga kainit.' Apan ang tag-iya mitubag ug miingon sa usa kanila, 'Higala, wala ako makahimo kanimo ug sayop. Dili ba miuyon ka man kanako alang sa usa ka denaryo? Dawata kung unsa ang alang kanimo ug pauli na. Kalipay nako nga ihatag kini ngadto sa ulahing nakuha nga magbubuhat sama lamang kaninyo. Dili ba makataronganon alang kanako sa pagbuhat kung unsa ang akong pagbuot sa akong kaugalingong mga kabtangan? O ang inyong mga mata daotan ba tungod kay ako maayo?' Busa ang naulahi mao ang mahiuna, ug ang nahiuna maulahi.” (Mateo 20:1-16)

Bayri dayon ang empleyado

Ayaw daogdaoga ang inyong silingan o ayaw pangawat kaniya. Kinahanglan nga dili magpabilin diha kaninyo ang bayad sa inyong mga sinuholan sa tibuok gabii hangtod sa pagkabuntag. (Levitico 19:13)
Kinahanglan nga dili nimo daogdaogon ang sinuholang ulipon nga kabos ug nanginahanglan, bisan siya imong isigka-Israelita, o sa mga dumuduong nga anaa sa imong yuta sulod sa imong mga ganghaan sa siyudad; sa matag adlaw suholan mo siya; kinahanglan nga sa dili pa masalopan sa adlaw kining wala pa masulbad nga buluhaton, kay kabos siya ug nanginahanglan niini. Buhata kini aron nga dili siya motuaw batok kanimo ngadto kang Yahweh, ug dili kini mahimong sala nga buhat diha kanimo. (Deuteronomio 24:14-15)

Pagmatarong ug patas

Mga agalon, ihatag ngadto sa mga sulugoon kung unsa ang sakto ug angay. Nakahibalo kamo nga kamo usab adunay usa ka agalon didto sa langit. (Colosas 4:1)

Ayaw hulgaa, hinonoa alagari ang empleyado

...buhata ang kabubut-on sa Dios nga gikan sa inyong kasingkasing nga mag-alagad kamo nga magmalipayon alang sa Ginoo ug dili lang alang sa mga tawo nga hinumdumi ninyo nga sa matag maayong binuhatan sa usa ka tawo makadawat siya ug ganti gikan sa Ginoo, maulipon man siya o gawasnon. Ug kamo nga mga amo, mao sad ang inyong buhaton sa mga ulipon nga dili ninyo hulgaon sila, kay nakahibalo man kamo nga siya nga Amo nila ug Amo sad ninyo anaa sa langit, ug walay pinalabi sa iya. (Efeso 6:7-9)

Paminawa ang mga reklamo sa empleyado

Kung wala nako panumbalinga ang hangyo alang sa hustisya gikan sa akong mga lalaki ug babaye nga sulugoon sa dihang nakiglalis sila kanako, unsa man ang akong buhaton sa dihang makigbatok ang Dios kanako aron pasanginlan ako? Kon moabot siya aron sa paghukom kanako, unsaon ko man siya pagtubag? Dili ba ang usa nga nagbuhat kanako sa tagoangkan nagbuhat man usab kanila? Dili ba usa lang man siya nga naghulma kanato sulod sa tagoangkan? (Job 31:13-15)

Hatagi ang empleyado ug igo nga pahulay o antosa ang sangpotanan

Miingon sila “Nganong nagpuasa man kami, apan wala mo kini makita? Nganong nagapaubos man kami sa among mga kaugalingon, apan wala ka magtagad?' Tan-awa, sa adlaw sa inyong pagpuasa gipalabi ninyo ang inyong kaugalingong kalipay ug gidaogdaog ang tanan ninyong mga sinuholan. (Isaias 58:3)

Kon limbongan ang amo, ang mga empleyado mahimong limbongan

Kung ang magmamando magtagad sa mga bakak, ang tanan niyang mga kadagkoan mahimong daotan. (Panultihon 29:12)

Espesyal nga pagtratar sa mga empleyado nga magtutuo

'Kung mopalit kamo ug ulipon nga Hebreohanon, paalagara siya sulod sa unom ka tuig, ug sa ikapito nga tuig palakwa siya nga dili pabayron. (Exodo 21:2)
Kung ang inyong igsoon, usa ka Hebreohanon nga lalaki, o usa ka Hebreohanon nga babaye, nga gibaligya kaninyo ug nag-alagad kaninyo sulod sa unom ka tuig, sa ikapito ka tuig kinahanglan nga inyo na siyang hatagan ug kagawasan gikan kaninyo. Sa dihang pagawson na ninyo siya gikan kaninyo, kinahanglan nga dili ninyo siya tugotan nga molakaw nga walay dala. Kinahanglan madagayaon kamong mohatag kaniya gikan sa panon sa inyong karnero, gikan sa inyong giokanan, ug gikan sa pug-anan sa inyong mga ubas. Ingon nga si Yahweh nga inyong Dios nagpanalangin kaninyo, kinahanglan maghatag kamo ngadto kaniya. (Deuteronomio 15:12-14)

Gipanalanginan ang amo tungod kay adunay diosnon nga mga empleyado

Miingon si Laban kaniya, “Kung makakaplag ako karon ug kalooy sa imong mga mata, hulat usa, tungod kay akong nasayran pinaagi sa panagna nga gipanalanginan ako ni Yahweh tungod kanimo.” (Genesis 30:27)
Nahitabo kini gikan sa panahon nga gihimo niyang tigdumala si Jose sa tibuok niyang panimalay ug sa tibuok niyang gipanag-iyahan, nga gipanalanginan ni Yahweh ang balay sa Ehiptohanon tungod kang Jose. Ang panalangin ni Yahweh anaa sa tanang butang nga anaa sa panimalay ni Potifar ug sa kaumahan. (Genesis 39:5)

Matinud-anon nga amo

Busa sukad sa higayon sa pagtuboy kanako nga mamahimong gobernador sa yuta sa Juda, gikan sa ika-20 ka tuig hangtod sa ika-32 ka tuig sa paghari ni Artaxerxes, 12 ka tuig, wala ako mikaon ni ang akong mga kaigsoonan sa pagkaon nga giandam alang sa gobernador. (Nehemias 5:14)
Apan ang gobernador kaniadto nga nahiuna kanako naghatag ug bug-at nga mga palas-anon sa mga tawo, ug nagkuha gikan kanila ug 40 ka mga shekels nga plata alang sa ilang matag-adlaw nga pagkaon ug bino. Bisan ang ilang mga sulugoon nagdaogdaog sa katawhan. Apan wala ako magbuhat sama niana tungod kay may kahadlok ako sa Dios. (Nehemias 5:15)
Nagpadayon usab ako sa pagtukod sa pader, ug wala kami nagpalit ug yuta, ug nagkatigom ang tanan nakong mga sulugoon didto alang sa pagtrabaho. (Nehemias 5:16)
Sa akong lamesa anaa ang mga Judio ug mga opisyal, 150 ka mga kalalakin-an, gawas niadtong miadto kanamo gikan sa mga nasod nga nakapalibot kanamo. (Nehemias 5:17)
Karon sa matag adlaw mag-andam ug usa ka torong baka, unom ka piniling karnero, ug mga langgam usab, ug sa matag ikanapulo nga adlaw abundansya ang tanang matang sa bino, apan bisan niining tanan wala ako mangayo ug pagkaon nga alang sa gobernador, tungod kay bug-at ra kaayo ang maong pagpangayo ngadto sa katawhan. (Nehemias 5:18)

Dili matinud-anon nga amo

Gipatrabaho pag-ayo sa mga Ehiptohanon ang mga Israelita. Gihimo nila nga mapait ang ilang pagkinabuhi tungod sa malisod nga pagpatrabaho pinaagi sa pagbuhat ug alkitran ug tisa, ug uban sa tanang matang sa buluhaton sa kaumahan. Malisod gayod ang tanan nilang kinahanglan nga trabahoon. (Exodo 1:13-14)

Pagpili pag-ayo sa pagkuha ug empleyado

Ang mamamana nga mosamad sa tanan sama lamang niadtong nagpatrabaho ug usa ka buang-buang o si bisan kinsa na lamang nga molabay. (Panultihon 26:10)

Mga responsibilidad sa empleyado

Pagmatinud-anon

Unya ang ubang pangulo nga tigdumala ug ang mga gobernador sa probinsya nangita ug sayop sa katungdanan nga ginabuhat ni Daniel alang sa gingharian, apan wala silay nakita nga daotan o sayop sa iyang katungdanan tungod kay matinud-anon siya. Walay sayop o pagpasagad nga nakaplagan kaniya. (Daniel 6:4)

Alagari nga mas matinud-anon ang diosnon nga amo

Kadtong mga ulipon nga ang ilang amo tumutuo kinahanglan dili wad-on ang ilang pagtahod kanila, tungod kay sila mag-igsoon. Hinuon, angay kamo nga moalagad gyud pag-ayo kanila, kay ang mga amo nga gialagaran mga tumutuo ug hinigugma. Itudlo ug ipahayag kining tanan. (1 Timoteo 6:2)

Ang kalampusan mahimong bunga sa pagkamatinud-anon sa empleyado

Ang maalamon nga sulugoon maoy magmando sa anak nga magpakaulaw ug makigbahin sa mga katigayonan ingon nga usa sa mga igsoon. (Panultihon 17:2)
Siya nga nag-atiman sa kahoy nga igera magakaon sa bunga niini, ug ang tawo nga nagpanalipod sa iyang agalon mapasidunggan. (Panultihon 27:18)
Busa nagmauswagon si Daniel sa panahon sa paghari ni Darius ug sa panahon sa paghari ni Cyrus nga usa ka Persianhon. (Daniel 6:28)

Pananglitan sa mga empleyado nga matinud-anon kaayo nga wala na gipangayoan ug tulubagon

Dugang pa, wala na nila kinahanglana nga ihapon pa ang salapi nga ibayaray sa pag-ayo alang sa mga tawo nga nagdawat niini ug gisuhol kini sa mga trabahador, tungod kay matinud-anon man kining mga tawhana. (2 Hari 12:15)
Apan wala na kinahanglana ang pag-ihap sa salapi nga gihatag ngadto kanila, tungod kay gigamit man nila kini nga matinud-anon. (2 Hari 22:7)

Pananglitan sa matinud-anon nga mga empleyado nga gibantayan

Matinud-anong nagtrabaho ang mga tawo. Ang ilang mga tigdumala sa mga buluhaton mao si Jahat ug si Obadia, ang mga Levita, ang mga anak nga lalaki ni Merari; ug ni Zacarias ug ni Meshulam, gikan sa mga anak nga lalaki sa Kohatihanon. Nagdumala sa mga trabahante ang ubang mga Levita nga maayong mga manunugtog. (2 Cronicas 34:12)

Ang matinud-anon nga empleyado panalangin sa amo

Sama sa kabugnaw sa niyebe sa panahon sa ting-ani mao ang matinumanon nga mensahero alang niadtong nagpadala kaniya; gipasig-uli niya ang kinabuhi sa iyang mga agalon. (Panultihon 25:13)

Tumana ang amo kay ang Ginoo gayod ang imong gialagaran

Mga ulipon, pagtuman kamo sa inyong mga amo dinhi sa kalibutan nga adunay dakong pagtahod ug kahadlo nga tininuod sa inyong kasingkasing ingon nga gibuhat ninyo kini kang Cristo, dili lang ninyo kini buhaton aron malipay sila kung nagtan-aw sila kaninyo, apan ingon nga ulipon kamo ni Cristo mismo, buhata ang kabubut-on sa Dios nga gikan sa inyong kasingkasing nga mag-alagad kamo nga magmalipayon alang sa Ginoo ug dili lang alang sa mga tawo nga hinumdumi ninyo nga sa matag maayong binuhatan sa usa ka tawo makadawat siya ug ganti gikan sa Ginoo, maulipon man siya o gawasnon. (Efeso 6:5-8)
Mga ulipon, tumana ninyo ang inyong mga agalon sumala sa unod sa tanang mga butang, dili pakita sa mata ingon nga magpadayeg sa mga tawo, apan uban sa matinud-anon nga kasingkasing. Kahadloki ang Ginoo. Bisan unsa ang inyong pagabuhaton, buhata gikan sa kalag ingon nga alang sa Ginoo, ug dili alang sa mga tawo. Nasaayod kamo niana nga inyong madawat gikan sa Ginoo ang ganti sa kabtangan. Kini mao si Ginoong Cristo nga inyong gialagaran. (Colosas 3:22-24)
Ang mga ulipon kinahanglan motuman sa ilang mga agalon sa tanang mga butang. Kinahanglan sila mopahimuot kanila ug dili makiglalis uban kanila. Dili sila angay manghilabot. Hinuon, kinahanglan ilang ipakita ang maayong pagtuo, aron nga sa matag paagi ilang madayeg ang atong pagtulon-an mahitungod sa Dios nga atong manluluwas. (Tito 2:9-10)

Bisan kon nagtrabaho alang sa dili makataronganon nga amo

Mga sulugoon, pagpasakop kamo sa inyong mga agalon uban ang bug-os nga pagtahod. Pagpasakop kamo dili lamang sa maayo ug sa malumo nga mga agalon, apan ngadto usab sa mga daotan. Kay kini dalaygon si bisan kinsa nga molahutay sa kasakit samtang nag-antos sa dili makataronganon tungod sa iyang kahibalo sa Dios. (1 Pedro 2:18-19)

Tahora ang imong amo

Ang mga anaa sa ilalum sa yugo sa pagkaulipon ilhon nila ang ilang mga kaugalingong amo, nga takos sa tanang pagtahod, aron nga ang ngalan sa Dios ug ang pagtulon-an dili mapasipala. (1 Timoteo 6:1)
Ang mga ulipon kinahanglan motuman sa ilang mga agalon sa tanang mga butang. Kinahanglan sila mopahimuot kanila ug dili makiglalis uban kanila. (Tito 2:9)

Ayaw pagbutangbutang sa imong mga kauban sa trabaho

Ayaw daota ang ulipon atubangan sa iyang agalon, o pagatunglohon ka niya ug pagailhon ka nga sad-an. (Panultihon 30:10)

Pagkakontento sa imong suweldo

Pipila sa mga sundalo nangutana usab kaniya, nga nag-ingon, “Ug mag unsa nalang mi? Unsa may angay namong buhaton?” Siya miingon kanila, “Ayaw kamo pagkuha ug kwarta sa bisan kinsa pinaagi sa pagpugos, ug ayaw kamo pagbutang-butang kang bisan kinsa nga bakak. Kinahanglan makontento kamo sa inyong mga suhol.” (Lucas 3:14)

Paglihok uban ang moral nga integridad

Nahitabo human niini nga ang asawa sa agalon ni Jose naibog kaniya. Miingon ang babaye, “Dulog kanako.” Apan midumili si Jose ug miingon sa asawa sa iyang agalon, “Tan-awa, ang akong agalon wala na manghilabot kung unsa ang akong pagabuhaton sa balay, ug iyang gibutang ubos sa akong pagdumala ang tanang butang nga iyang gipanag-iyahan. Walay usa nga mas labaw kay kanako niining panimalaya. Wala siyay gihikaw kanako gawas kanimo, tungod kay asawa ka man niya. Unsaon man nako pagbuhat niining hilabihang pagkadaotan ug sala batok sa Dios?” (Genesis 39:7-9)

Kinatibuk-ang mga prinsipyo sa trabaho ug negosyo

Ayaw pakigsosyo sa negosyo sa mga dili magtutuo

Ayaw pagpagapos uban sa dili mga magtutuo. Kay unsa man ang maangkon sa matarong sa pagpakig-uban sa mga malinapason? Ug unsa man ang mabatonan sa panagtigom sa kahayag uban ang kangitngit? Unsa man ang kasabotan nga mabatonan ni Cristo uban kang Beliar? O unsa man ang bahin nga mabatonan sa mga magtutuo uban sa dili-magtutuo? Ug unsa man ang kasabotan tali sa templo sa Dios ug sa mga diosdios? Kay kita mao ang templo sa buhi nga Dios, sama sa giingon sa Dios: “Mopuyo ako sa ilang taliwala ug molakaw kauban nila. Ako mahimo nga ilang Dios, ug sila mahimo nga akong katawhan.” Busa, “Gawas gikan diha kanila, ug pagpalahi,” miingon ang Ginoo. “Ayaw paghikap sa mahugaw nga butang, ug dawaton ko kamo. (2 Corinto 6:14-17)

Tukora ang negosyo una sa pagtukod sa balay

Andama ang imong buluhaton sa gawas, ug himoa nga andam ang tanan alang sa imong kaugalingon diha sa uma; human niana, tukora ang imong balay. (Panultihon 24:27)

Ang pagkaproduktibo nagpatunghag pipila ka kagubot

Kung walay mga baka ang pasungan hinlo, apan ang kadagaya sa pananom moabot pinaagi sa kusog sa baka. (Panultihon 14:4)

Ang mga hanas pagatahoron

Nakakita ka ba ug usa ka tawo nga hanas sa iyang trabaho? Mobarog siya atubangan sa mga hari; dili siya mobarog atubangan sa mga yano lamang nga mga tawo. (Panultihon 22:29)

Ayaw pagsalig sa ugma sa negosyo

Paminaw, kamo nga nag-ingon, “Karong adlawa o ugma mangadto kamo niining lungsod, ug magpabilin kamo ug usa ka tuig didto, ug magpatigayon, ug maghimog ginansiya.” Kinsa ang nasayod kung unsa ang mahitabo ugma, ug unsa raman ang inyong kinabuhi? Kay sama kamo sa gabon nga mopakita sa makadiyot ug unya mahanaw. Hinuon kinahanglan kamo mosulti, “Kung kini maoy kabubut-on sa Ginoo, kami magkinabuhi o kami magbuhat niini o niana.” (Santiago 4:13-15)

Atimana ang imong kaugalingong buluhaton, pagtrabaho gamit ang imong mga kamot

Giawhag sad kamo namo nga maningkamot kamo nga maghinilum, dili manghilabot sa uban, ug magkinabuhi sa inyong kaugalingonh mga kamot, sama sa among gisugo ninyo. Buhata kini aron magmaayo ang inyong pamatasan nga adunay respito sa mga wala pa sa pagtuo, ug aron wala kamoy kinahanglanon. (1 Tesalonica 4:11-12)

Ang dili diosnon usahay maglutos sa diosnon aron panalipdan ang daotang negosyo

Ang usa ka platero nga ginganlan ug Demetrius, nga naghimo ug plata nga istatuwa ni Diana, nagdala sa dakong negosyo alang sa mga magbubuhat. Busa gitigom niya ang mga trabahante sa maong panginabuhi ug miingon, “Mga sir, nakabalo kamo nga kini nga negosyo nakapahimo kanato ug daghan nga kuwarta. Kamo nakakita ug nakadungog niana, dili lamang sa Efeso, apan halos tibuok Asya, kini si Pablo nagdani ug nagpalayo sa daghang mga tawo. Siya nagaingon nga walay mga dios nga hinimo sa mga kamot. Ug dili lamang ang kakuyaw nga ang atong mga negosyo dili na kinahanglanon, apan bisan pa ang templo sa bantogang diosa nga si Diana mahimong kining walay pulos. Unya siya mawad-an na sa iyang kadungganan, siya nga gisimba sa tanan sa Asya ug sa tibuok kalibotan.” Sa dihang nadungog nila kini napuno sila sa kasuko ug misinggit sa kusog, sa pag-ingon, “Bantogan si Diana sa mga taga-Efeso.” (Mga Buhat 19:24-28)

Magamit sa Ginoo ang trabaho aron kita mapaubsan

Tungod kay sila misupak batok sa pulong sa Dios ug gisalikway ang pagtudlo sa Labing Halangdon. Gipaubos niya ang ilang mga kasingkasing pinaagi sa kalisdanan; napandol sila ug walay bisan usa nga motabang kanila. (Mga Salmo 107:11-12)

Gikinahanglan ang husto nga bayad alang sa mga produkto ug serbisyo

Busa karon pagsugo nga mamutol sila ug mga sidro gikan sa Lebanon alang kanako. Ang akong mga sulugoon mouban sa imong mga sulugoon ug bayaran ko ikaw alang sa imong mga sulugoon aron mabayran ko ikaw sa tama sa tanang butang nga imong nauyonan nga buhaton. Kay nasayod ka man nga walay maantigo kanamo sa pagputol ug kahoy sama sa mga taga-Sidon. (1 Hari 5:6)
...aron sa pag-andam alang kanako ug daghang mga kahoy, kay dako ug kahibulongan ang balay nga akong pagatukoron. Tan-awa, hatagan ko ang imong mga sulugoon, ang mga kalalakin-an nga magputol sa mga kahoy, ug 20, 000 ka takos nga trigo, ug 20, 000 ka takos nga sebada, ug 20, 000 ka galon nga bino, ug 20, 000 ka galon nga lana. (2 Cronicas 2:9-10)

Pananglitan sa dili husto nga bayad

Nahitabo kini nga sa mahumanay na ang 20 ka tuig, nahuman na matukod ni Solomon ang duha ka gambalay, ang templo ni Yahweh ug ang palasyo sa hari. Karon si Hiram ang hari sa Tiro maoy naghatag kang Solomon sa mga sidro ug sa mga kahoy nga sipre, ug inubanan sa mga bulawan—kadtong tanan gikinahanglan ni Solomon—busa gihatag ni Solomon kang Hiram ang 20 ka mga siyudad sa yuta sa Galilea. Migawas sa Tiro si Hiram aron sa pagtan-aw sa mga siyudad nga gihatag ni Solomon kaniya, apan wala kini makapalipay kaniya. (1 Hari 9:10-12)

Pagretiro

“Kining tanan alang sa mga Levita nga nagpanuigon ug 25 ka tuig ug pataas. Kinahanglan moapil sila sa pundok nga moalagad sa tolda nga tagboanan. Kinahanglan moundang sila sa pag-alagad sa ingon niini nga paagi sa pangidaron nga 50 ka tuig. Sa ingon niana nga pangidaron kinahanglan nga dili na gayod sila mag-alagad. Mahimo sila nga motabang sa ilang mga igsoong lalaki nga nagbuhat sa buluhaton sa tolda nga tagboanan, apan kinahanglan nga dili na gayod sila mag-alagad pa. Kinahanglan dumalahan nimo ang mga Levita niining tanang mga butanga.” (Numerus 8:24-26)

Ang maayong asawa makugihon ug panalangin sa iyang panimalay

Kinsa man ang makakita ug takos nga asawa? Ang iyang kabililhon labaw pa sa mga alahas. Ang kasingkasing sa iyang bana mosalig kaniya, ug dili gayod siya mahimong kabos. Mobuhat gayod siya ug maayong mga butang alang kaniya ug dili ang daotan sa tanang mga adlaw sa iyang kinabuhi. Magpili siya ug balahibo sa karnero ug lanot sa lino nga tanom, ug magabuhat uban ang kalipay sa iyang mga kamot. Sama siya sa nagpatigayon nga mga sakayan; nagdala siya sa iyang pagkaon gikan sa halayo. Mobangon siya samtang gabii pa ug mohatag ug pagkaon sa iyang panimalay, ug ibahinbahin niya ang buluhaton alang sa iyang mga sulugoong babaye. Maghunahuna siya ug uma ug paliton kini, uban sa kinitaan sa iyang mga kamot motanom siya ug paras. Bistihan niya ang iyang kaugalingon sa kusog ug himoon niyang kusgan ang iyang mga bukton. Makita niya kung unsa ang maayo nga makaginansya siya; sa tibuok gabii wala gipalong ang iyang lampara. Gibutang niya ang iyang mga kamot sa lamboranan, ug iyang gigunitan ang nilubid nga tanod. Gituy-od niya ang iyang kamot sa mga tawong kabos; gituy-od niya ang iyang kamot sa mga tawong nanginahanglan. Dili siya mahadlok sa niyebe alang sa iyang panimalay, kay ang tibuok niya nga panimalay nabistihan sa dagtom pula. Naghimo siya ug hapin alang sa iyang higdaanan, ug nagbisti siya ug labing maayo nga tapul nga lino. Inila ang iyang bana sa mga ganghaan, kung molingkod siya kauban sa mga kadagkoan sa yuta. Naghimo siya ug lino nga mga panapton ug gibaligya kini, ug nagbaligya siya ug mga bakus sa mga nagapatigayon. Nabistihan siya uban ang kusog ug kadungganan, ug mokatawa siya sa dihang moabot ang panahon. Magabuka siya sa iyang baba uban ang kaalam ug ang balaod sa pagkamaluluy-on anaa sa iyang dila. Nagabantay siya sa tanang pamaagi sa iyang panimalay ug dili mokaon sa tinapay nga walay pulos Mobangon ang iyang mga anak ug tawgon siya ug bulahan ug ang iyang bana modayeg kaniya, ug moingon, (Panultihon 31:10-28)
...aron sa pagbansay sa mga batan-on nga mga kababayen-an sa maalamon nga paghigugma sa ilang kaugalingon nga mga bana ug mga anak. Kinahanglan ila silang bansayon nga mahimong maalamon, putli, maayo nga moatiman sa panimalay, ug matinumanon sa ilang kaugalingon nga mga bana. Kinahanglan nga buhaton nila kining mga butanga aron ang pulong sa Dios dili matamay. (Tito 2:4-5)

Ang walay pulos nga mga gukod nagdala ngadto sa kakabus

Ang tawo nga nagatrabaho sa iyang yuta makabaton ug daghang pagkaon, apan si kinsa kadtong nagsunod sa walay pulos nga mga buluhaton walay salabotan. (Panultihon 12:11)
Ang tawo nga nagtrabaho sa iyang yuta makaangkon ug daghang pagkaon, apan si bisan kinsa nga nagsunod sa walay pulos nga mga tinguha makahiagom gayod sa tumang kakabos. (Panultihon 28:19)