Obra

Ang obra ginhatag sang Dios kag kinahanglanon, apang dapat ini balansehon sa pahuway kag pagsimba. Ang tanan nga matinud-anon nga obra dungganon kon ginahimo para sa Dios. Ginakondenar ang katamaran, kag ginapalagyo ang pag-obra sing labi.

Panan-aw sang Biblia sa obra

Kinahanglanon ang obra

Ang Ginoo mismo isa ka mamumugon

Natapos niya ini sa sulod sang anom ka adlaw, kag sa ikapito nga adlaw nagpahuway siya sa tanan niya nga obra. Ginbendisyunan niya ang ikapito nga adlaw kag ginkabig niya nga isa ka pinasahi nga adlaw, tungod kay sa sina nga adlaw nagpahuway siya matapos niya tuga ang tanan. (Genesis 2:2-3)
Dayon naghimo ang Ginoong Dios sang katamnan sa Eden, sa east, kag didto niya ginpaestar ang tawo nga iya ginhimo. (Genesis 2:8)
Pero may rason si Jesus, siling niya sa ila, “Ang akon Amay nagapadayon sa pag-obra, gani ako nagaobra man.” (Juan 5:17)

Ginapangayo sa Daan nga Testamento

Mag-obra kamo sa sulod sang anom ka adlaw, (Exodus 20:9)
“Mag-obra kamo sa sulod sang anom ka adlaw, pero sa ikapito nga adlaw magpahuway kamo para makapahuway man ang inyo mga baka kag mga donkey, kag pati ang inyo mga ulipon kag ang mga pangayaw. (Exodus 23:12)
“Mag-obra kamo sa sulod sang anom ka adlaw, pero sa ikapito nga adlaw magpahuway kamo, bisan sa panahon sang tig-arado kag tig-alani. (Exodus 34:21)
Mag-obra kamo sa sulod sang anom ka adlaw, (Deuteronomio 5:13)

Ginapangayo sa Bag-o nga Testamento

Ang nagapangawat indi na magpangawat, kundi magpangita siya sa maayo nga paagi, para makahatag man siya sa mga imol. (Efeso 4:28)
Wala kami nagbaton sang pagkaon halin sa inyo nga wala namon pagbayari. Adlaw-gab-i nagpanikasog kami sa pag-obra para wala sing may mabug-atan sa inyo sa pagsagod sa amon. Ginhimo namon ini, indi tungod nga wala kami sing rason nga magpangayo sang bulig sa inyo para sa amon mga kinahanglanon, kundi gusto namon nga mangin halimbawa para sundon ninyo. Sang kami kaupod pa ninyo dira, nagsiling kami sa inyo nga ang bisan sin-o nga indi mag-obra, indi pagpakaunon. Ini ginasiling namon tungod nga nakabalita kami nga may ara sa inyo nga mga matamad nga wala sing iban nga ginahimo kundi ang pagpanghilabot sa ginahimo sang iban. Gani suno sa awtoridad nga ginhatag sa amon ni Ginoong Jesu-Cristo, ginasugo namon inang mga matamad nga magpangita sang ila kaugalingon nga palangabuhian, kag indi magpanghilabot sa kabuhi sang iban. (2 Tesalonica 3:8-12)

Ginalauman ang obra

Ang mga tawo ya nagaguwa sa ila mga balay sa pag-obra hasta magsirom. (Salmo 104:23)

Ang obligasyon nga mag-obra indi resulta sang sala

Ang mga tawo ya nagaguwa sa ila mga balay sa pag-obra hasta magsirom. (Salmo 104:23)

Ginsugo sang Ginoo ang tawo nga mag-obra pagkatapos sang pagkahulog, apang nangin mas mabudlay ang obra

Nagsiling man siya sa lalaki, “Tungod kay nagpati ka sa imo asawa kag nagkaon sang bunga sang kahoy nga gindumili ko sa imo, pakamalauton ko ang duta. Gani sa bilog mo nga kabuhi magapangabudlay ka sing tudo-tudo para makakaon ka. Magatubo sa duta ang tunukon nga mga tanom, kag magakaon ka sang mga gintanom sa uma. Kinahanglan nga magpangabudlay ka sing tudo-tudo para makakaon ka, hasta nga magbalik ka sa duta nga amo ang imo ginhalinan. Tungod nga sa duta ka naghalin, gani sa duta ka man magabalik.” Gani ginpahalin siya sang Ginoong Dios sa katamnan sang Eden sa pagpanguma sang duta nga amo ang iya ginhalinan. (Genesis 3:17-19, 23)
Nagsiling siya, “Ining akon anak makabulig sa aton nga pagpangabudlay sa duta nga ginpakamalaot sang Ginoo, gani ngalanan ko siya nga Noe.” (Genesis 5:29)

Ang tanan nga matinud-anon nga obra dungganon

Mga halimbawa sang palangitan-an sang diosnon nga mga tawo

Mangunguma

Ginpaestar sang Ginoong Dios sa katamnan sang Eden ang tawo nga iya ginhimo para mag-atipan sini. (Genesis 2:15)
Kag sang ulihi nagbata liwat si Eva sing lalaki kag gin-ngalanan niya nga Abel. Si Abel nangin manugbantay sang mga karnero kag kanding, kag si Cain ya nangin mangunguma. (Genesis 4:2)
Si Noe isa ka mangunguma kag siya amo ang una nga nagtanom sang ubas. (Genesis 9:20)
Silingon ko siya nga manugbantay kamo sang sapat, kag gindala gani ninyo ang inyo mga sapat kag ang tanan ninyo nga pagkabutang. (Genesis 46:32)
Ginpamangkot sila sang hari, “Ano ang inyo trabaho?” Nagsabat sila, “Mga manugbantay kami sang sapat, pareho sa amon mga ginikanan. (Genesis 47:3)
Nagsabat si Amos kay Amazia, “Indi ako propeta sadto ukon sumulunod sang isa ka propeta, kundi manugbantay ako sang karnero kag manug-atipan sang mga kahoy nga sikomoro. (Amos 7:14)

Mamumugon sa balay

...gani nahulog ang iya buot kay Jose. Ginhimo niya siya nga iya kaugalingon nga kabulig kag manugdumala sang iya panimalay kag sang tanan niya nga pagkabutang. (Genesis 39:4)

Mga empleyado sang gobyerno kag mga pangulo

Ginahimo ko ikaw subong nga manugdumala sang akon palasyo kag gobernador sang bilog nga Egypt, kag magatuman sa imo ang tanan ko nga katawhan. Pero mas labaw ang akon awtoridad sang sa imo.” (Genesis 41:40-41)
Ginsugiran nila ang ila amay nga buhi si Jose, kag siya pa gani ang manugdumala sang bilog nga Egypt. Naurungan si Jacob; indi siya makapati. (Genesis 45:26)
Kag samtang ginahunahuna ko ang situasyon, ginpatawag ko ang mga pangulo, mga opisyal, kag ang mga pumuluyo, kag ginsilingan, “Indi kamo magkahadlok sa mga kaaway. Dumdumon ta lang ang makagagahom kag makatilingala nga Ginoo. Magpakig-away kita para maluwas ta ang aton mga paryente, mga anak, mga asawa, kag mga balay.” (Nehemias 4:14)
...kag ginhimo niya siya nga manugdumala sang iya palasyo kag sang tanan niya nga pagkabutang. (Salmo 105:21)
Ginhatagan dayon sang hari si Daniel sang madamo kag matahom nga mga regalo. Kag ginhatagan man niya siya sang mataas nga posisyon bilang manugdumala sang bilog nga probinsya sang Babilonia kag pangulo sang tanan nga maalamon didto. (Daniel 2:48)
Karon, nagpili si Haring Darius sang 120 ka gobernador sa pagdumala sa bilog niya nga ginharian. Ini nga mga gobernador ginadumalahan sang tatlo ka administrador, nga ang isa sa ila amo si Daniel. Amo ini ang ginhimo para indi mabudlayan ang hari sa iya pagdumala. (Daniel 6:1-2)
Pagkatapos sadto, ako, si Daniel, nagpalangluya kag nagmasakit sing mga pila ka adlaw. Pag-ayo ko, nagbalik ako sa trabaho nga gintugyan sa akon sang hari. Pero sige gihapon ang akon palibog sadtong palanan-awon nga akon nakita. Mabudlay ato intiendihon. (Daniel 8:27)
Gani naglakat si Felipe, kag didto nakita niya ang tawo nga taga-Ethiopia. Nagapauli siya halin sa Jerusalem sa diin nagsimba siya sa Dios. Mataas ang iya katungdanan tungod nga siya ang ginatugyanan sang manggad sang Candace. (Ang Candace amo ang tawag sa rayna sang Ethiopia.) (Binuhatan 8:27)

Mga mangingisda

Sang nagalakat si Jesus sa higad sang Dagat sang Galilea, nakita niya ang mag-utod nga si Simon nga ginatawag Pedro kag si Andres nga nagaladlad sang pukot. Mga mangingisda sila. (Mateo 4:18)
Isa sadto ka adlaw, sang nagalakat si Jesus sa higad sang Dagat sang Galilea, nakita niya ang mag-utod nga si Simon kag si Andres nga nagaladlad sang pukot. Mga mangingisda sila. (Marcos 1:16)
Gintawag dayon sila ni Jesus. Ginbayaan nila didto sa sakayan ang ila amay nga si Zebedee kag ang mga trabahador nila, kag nagsunod sila kay Jesus. (Marcos 1:20)

Mga palangitan-an sa paghimo sang balay

Indi bala nga anak siya sang panday? Indi bala si Maria ang iya iloy kag ang mga utod niya amo sila ni Santiago, Jose, Simon, kag Judas? (Mateo 13:55)
Indi bala siya ang panday nga anak ni Maria kag utod nila ni Santiago, Jose, Judas kag Simon? Kag indi bala ang mga utod niya nga mga babayi diri man nagapuli?” Gani indi gid sila magtuo sa iya. (Marcos 6:3)
Didto nakilala niya si Aquila nga Judio nga taga-Pontus kag ang iya asawa nga si Priscila. Bag-o lang sila nag-abot halin sa Italia tungod nga may sugo ang Emperador nga si Claudius, nga ang tanan nga Judio kinahanglan maghalin sa Roma. Ginbisitahan ni Pablo ini nga mag-asawa sa ila balay. Kag tungod nga pareho sila sa iya nga manughimo sang tolda, didto siya nagdayon sa ila kag nag-updanay sila sa ila obra. (Binuhatan 18:2-3)

Manugsukot sang buhis

Kag samtang nagalakat siya, nakita niya ang manugsukot sang buhis nga si Levi nga anak ni Alfeus. Didto siya nagapungko sa balayaran sang buhis. Nagsiling si Jesus sa iya, “Dali, sunod ka sa akon.” Kag nagtindog si Levi kag nagsunod kay Jesus. (Marcos 2:14)
Pagkatapos sadto, naghalin si Jesus didto kag nakita niya ang manugsukot sang buhis nga si Levi nga nagapungko sa balayaran sang buhis. Nagsiling si Jesus sa iya, “Dali, sunod ka sa akon.” (Lucas 5:27)
May isa ka tawo didto nga manggaranon nga ang iya ngalan si Zakeus. Siya amo ang pangulo sang mga manugsukot sang buhis. (Lucas 19:2)

Manugbaligya

Isa sang mga nagapamati sa amon amo si Lydia nga taga-Tiatira. Negosyante siya sang malahalon nga mga tela nga granate, kag nagasimba man sa Dios. Gintandog sang Ginoo ang iya tagipusuon nga batunon ang mga ginahambal ni Pablo. (Binuhatan 16:14)

Mag-obra subong nga para sa Ginoo

Ini ang akon sabat sa inyo: bisan ano ang inyo himuon, bisan magkaon ukon mag-inom, himua ninyo ang tanan sa katuyuan nga madayaw ang Dios. (1 Corinto 10:31)
Kamo nga mga ulipon, tumana ninyo ang inyo mga amo diri sa duta nga may pagtahod kag pagkahadlok sa ila. Mag-obra kamo nga hugot sa inyo tagipusuon, kag mag-alagad kamo sa ila subong nga si Cristo ang inyo ginaalagaran. Gani mag-obra kamo nga hugot sa inyo tagipusuon bilang mga ulipon ni Cristo, nga nagahimo sang kabubut-on sang Dios kag indi nga nagapakita-kita lang para malipay sila. Himua ninyo ang inyo obligasyon sa maayo nga kabubut-on bilang mga ulipon. Kabiga ninyo nga ang Ginoo amo ang inyo ginaalagaran kag indi ang mga tawo. Dumdumon ninyo nga ang Ginoo amo ang magabalos sa tagsa-tagsa suno sa iya ginahimo nga maayo, ulipon man siya ukon indi. Kag kamo nga mga amo, magpasunaid man kamo sa inyo mga ulipon. Indi ninyo sila pagpahugon, kay nahibaluan ninyo nga kamo kag ang inyo mga ulipon may isa lang ka amo sa langit kag wala siya sing may ginapasulabi bisan sin-o. (Efeso 6:5-9)
Kag bisan ano ang inyo ginahimo ukon ginahambal, himua ninyo suno sa nahamut-an ni Ginoong Jesus, kag magpasalamat kamo sa Dios nga Amay paagi sa iya. (Colosas 3:17)
Bisan ano ang inyo ginahimo, himua ninyo sing tinagipusuon, subong nga nagaalagad kamo sa Ginoo kag indi sa tawo. Nahibaluan man ninyo nga may palanublion nga igahatag sa inyo ang Ginoo bilang balos. Kay si Cristo nga aton Ginoo amo ang inyo ginaalagaran. (Colosas 3:23-24)

Ang iban nagakabig sa obra nga wala sing pulos nga kawang

Ano bala ang makuha sang tawo sa iya pagpangabudlay diri sa kalibutan? (Manugwali 1:3)
Naghimo ako sang dalagko nga mga butang: nagpatindog ako sang akon mga balay kag nagtanom sang mga ubas. Nagpahimo ako sang mga talamnan kag ginpatamnan ko ini sang nagkalain-lain nga klase sang mga prutas. Ginkuha ko ang bisan ano nga gusto ko. Ginhimo ko ang bisan ano nga makalipay sa akon. Nalipay gid ako sa tanan ko nga ginhimo, kag amo ina ang balos sa tanan ko nga pagpangabudlay. Pero sang ginhunahuna ko sing maayo ang tanan ko nga ginhimo, nareyalisar ko nga ini tanan wala sing pulos; daw pareho lang nga nagalagas ako sa hangin. Wala gid sing pulos ang pagpangabudlay diri sa kalibutan. (Manugwali 2:4-5, 10-11)
Ginkaugtan ko ang tanan nga ginpangabudlayan ko diri sa kalibutan, kay ibilin ko man lang ini sa tawo nga magabulos sa akon. Kag sin-o ang nakahibalo kon maalamon ina nga tawo ukon buang-buang? Pero bisan ano pa siya, siya gihapon ang magapanag-iya sang tanan ko nga ginpangabudlayan sa bug-os ko nga kusog kag kaalam. Wala man ini sing pulos! Gani desperado ako sa tanan nga ginpangabudlayan ko diri sa kalibutan. Kay bisan magpangabudlay ka pa sa bug-os mo nga kaalam kag abilidad, ibilin mo man lang ang tanan nga ginpangabudlayan mo sa tawo nga wala nagpangabudlay sini. Wala man ini sing pulos, kag tama kalain. Ano bala ang makuha sang tawo sa iya pagpangabudlay kag paghimakas diri sa kalibutan? Ang tanan nga ginahimo niya sa bilog niya nga kabuhi nagapalain lang sang iya buot. Bisan kon gab-i indi makapahuway ang iya hunahuna. Wala man ini sing pulos! Ang labing maayo nga himuon sang tawo amo ang pagkaon kag pag-inom, kag ang pagpangalipay sa iya ginpangabudlayan. Kag nareyalisar ko nga bisan ini halin sa Dios, (Manugwali 2:18-24)
Kon ang ini nga mga tion gintalana na sang Dios, ano bala ang pulos sang pagpangabudlay sang tawo? Nakita ko ang mga buluhaton nga ginhatag sang Dios nga kabalak-an sang tawo. ang pagkaon kag pag-inom, kag ang pagpangalipay sa iya ginpangabudlayan. Ini nga mga butang grasya sang Dios. (Manugwali 3:9-10, 13)
Nakita ko man nga ang tawo nagapangabudlay kag nagahimo gid sa iya masarangan kay nahisa siya sa iya isigkatawo. Wala man ini sing pulos; daw pareho lang nga nagalagas ka sa hangin. Ang buang-buang nga tawo nagatinamad, kag tungod sini ginaguba niya ang iya kaugalingon. Mas maayo pa nga diutay lang ang imo pagkaon nga may kalinong ka sang sa madamo ang imo pagkaon nga nagpangabudlay ka gid, nga wala man lang sing pulos. Daw pareho lang nga nagalagas ka sa hangin. (Manugwali 4:4-6)
Gani nareyalisar ko nga ang labing maayo nga himuon sang tawo sa iya malip-ot nga kabuhi nga ginhatag sang Dios sa iya amo ang pagkaon, pag-inom, kag pagpangalipay sa iya ginpangabudlayan diri sa kalibutan, kay para gid man ina sa iya. Ginhatagan sang Dios ang tawo sang pagkabutang kag sang iban pa nga manggad, kag gintugutan niya siya nga makapulos sini, para mabaton niya ang para sa iya kag makapangalipay siya sa iya ginpangabudlayan. Regalo ini sang Dios sa iya. (Manugwali 5:18-19)
Ang tawo nagapangabudlay para may kaunon, pero indi siya gihapon makontento. (Manugwali 6:7)

Ang aton obra dapat amo ang obra nga gusto sang Dios para sa aton

Sa tanan nga tribo sang Israel, ang iya pamilya ang ginpili ko nga mangin akon mga pari sa pag-alagad sa halaran, sa pagsunog sang insenso, kag sa pagsul-ob sang espesyal nga panapton sang pari sa akon presensya. Ginhatagan ko man sila sang mga parte sa mga halad nga paagi sa kalayo nga ginahalad sang mga Israelinhon. (1 Samuel 2:28)
Ginoo nga amon Dios, kabay pa nga pakamaayuhon mo kami kag hatagan sang kadalag-an sa tanan namon nga mga ginahimo. (Salmo 90:17)
Nagsiling dayon si Jesus sa ila, “Ang akon kalan-on amo ang pagtuman sang kabubut-on sang nagpadala sa akon kag ang pagtapos sang buluhaton nga iya ginpahimo sa akon. (Juan 4:34)
Pero indi kamo magpangabudlay para sa pagkaon nga madunot man lang, kundi magpangabudlay kamo para sa pagkaon nga nagapadayon hasta san-o, nga nagahatag sang kabuhi nga wala sing katapusan. Ako nga Anak sang Tawo amo ang magahatag sa inyo sini nga pagkaon, kay ako ang ginhatagan sang Dios nga Amay sang awtoridad nga maghatag sini.” (Juan 6:27)
“Indi si David ang iya ginatumod, tungod nga pagkatapos sang pag-alagad ni David sa mga tawo sa iya nga henerasyon, suno sa mga ginpahimo sang Dios sa iya, napatay siya kag ginlubong sa kilid sang ginlubngan sang iya mga katigulangan, kag ang iya lawas nadunot. (Binuhatan 13:36)
Pero sa adlaw sang paghukom, mahibaluan kon ano nga klase sang mga materyales ang gin-gamit sang kada isa, kay pagatilawan ini sa kalayo. Kon ang ginpatindog sa pundasyon indi masunog, magabaton ang nagpatindog sang balos. Pero kon masunog, wala gid siya sing may mabaton nga balos; pero ang iya kaugalingon maluwas. Ang iya halimbawa mangin pareho sa tawo nga nakaluwas sa balay nga nasunog, pero wala gid siya sing may nadala. (1 Corinto 3:13-15)
Ginhimo kita sang Dios; kag sa aton pagpakig-isa kay Cristo Jesus ginhatagan niya kita sing bag-o nga kabuhi, para maghimo kita sing maayo nga mga buhat, nga iya na nga daan gin-aman nga aton pagahimuon. (Efeso 2:10)

Obra nga magahimaya sa Ginoo

Ginpadunggan ko ikaw diri sa kalibutan tungod kay natapos ko na ang imo ginpahimo sa akon. (Juan 17:4)

Mapuslanon nga mahibaluan ang eksakto nga obra nga ginahatag sang Ginoo sa aton

Karon, nagsiling si Simon Pedro sa iya mga kaupod, “Mangisda ako.” Nagsiling man sila, “Maupod kami sa imo.” Gani nagsakay sila sa sakayan kag nagpalawod. Pero sa sadto nga gab-i wala gid sila sing may nakuha. Sang manugbutlak na ang adlaw, nagtindog si Jesus sa baybayon. Pero wala kahibalo ang mga sumulunod nga si Jesus gali ato. Nagsiling si Jesus sa ila, “Mga abyan, may nakuha bala kamo?” Nagsabat sila, “Wala gid.” Nagsiling siya sa ila, “Ihulog ninyo ang inyo pukot sa tuo dampi sang sakayan, kag may makuha kamo.” Gani ginhulog nila didto ang ila pukot. Pagbatak nila indi na sila kadaog tungod sa kadamuon sang isda nga ila nakuha. Nagsiling kay Pedro ang sumulunod nga palangga ni Jesus, “Ang Ginoo gali ato!” Pagkabati sini ni Simon Pedro, ginsuksok niya ang iya bayo nga iya gin-uba kag naglukso sa tubig kag naglangoy pakadto kay Jesus. Ang iban nga mga sumulunod nga didto sa sakayan nagpahigad nga nagabutong sang pukot nga puno sang mga isda, kay ang ila kalayuon sa baybayon mga 50 lang ka dupa. Sang nakatakas na sila, may nakita sila nga nagatumpok nga baga nga may ginasugba nga isda kag may tinapay man. Nagsiling dayon si Jesus sa ila, “Dala kamo diri sang pila ka isda nga inyo nakuha.” Gani nagsaka si Simon Pedro sa sakayan kag ginbutong niya pahigad ang pukot nga puno sang dalagko nga mga isda nga bali 153 ka bilog. Pero bisan pa sa kadamo sang ila nakuha, wala gid magisi ang pukot. (Juan 21:3-11)

Wala sing pulos ang obra kon wala ang Ginoo

Ang kanta samtang nagapasaka. Ginsulat ni Solomon. Kon wala ang bulig sang Ginoo, wala sing pulos ang pagpatindog sang balay ukon ang pagbantay sang siyudad, (Salmo 127:1)
Itugyan sa Ginoo ang tanan nga ginaplano mo nga himuon, kag mangin madinalag-on ka. (Hulubaton 16:3)

Wala dapat sang kahakog nga ambisyon sa obra

Kay ang Dios magabalos sa tagsa-tagsa suno sa iya mga binuhatan. Pero may mga tawo man nga maiyaiyahon nga nagasikway sang kamatuoran kag nagasunod sa kalainan. Makita sini nga mga tawo ang kaugot kag kaakig sang Dios. (Roma 2:6, 8)
Sa sini nga bagay, gusto namon nga malipay ang Dios sa amon, bisan diri pa kami ukon didto na sa iya. Kay kita tanan kinahanglan gid nga mag-atubang sa hukmanan ni Cristo. Kag ang tagsa-tagsa sa aton magabaton sang balos suno sa aton hinimuan, maayo ukon malain man, samtang diri pa kita sa sini nga lawas. (2 Corinto 5:9-10)
Pero kon may kahisa kamo kag may maiyaiyahon nga handom, indi kamo magpabugal nga maalam kamo, kay nagabinutig kamo kontra sa kamatuoran. Ina nga klase sang kaalam wala nagahalin sa Dios kundi iya sang kalibutan. Iya ina ni Satanas kag indi iya sang Espiritu Santo. Kay kon diin ang kahisa kag pagkamaiyaiyahon, didto man ang pagginamo kag ang tanan nga klase sang mga kalautan. (Santiago 3:14-16)

Indi maghandum sang kadakuon para sa kaugalingon

Ti, magahandom ka pa sang dalagko nga mga butang para sa imo kaugalingon? Indi na lang, kay padal-an ko sang kalaglagan ang tanan nga katawhan, pero ikaw ya luwason ko bisan diin ka makadto. Ako, ang Ginoo, ang nagasiling sini.’ ” (Jeremias 45:5)

Mangin makusog, maisog kag indi magpaliwat-liwat

Magpakabakod ka kag magpakaisog, kay ikaw ang magapangulo sa sining katawhan sa pagpanag-iya sang duta nga akon ginsumpa nga ihatag sa ila mga katigulangan. Basta magpakabakod ka lang kag magpakaisog gid. Sundon mo gid sing maayo ang tanan nga kasuguan nga ginhatag sa imo ni Moises nga akon alagad. Indi mo gid ini pag-isikway, para magmadinalag-on ka sa tanan mo nga ginahimo. (Josue 1:6-7)
Siya amo ang magapatindog sang templo para sa akon kadungganan. Kabigon ko siya nga akon anak kag ako mangin iya amay. Ang iya mga kaliwat magahari sa Israel hasta san-o.’ Kag kon matuman mo sing maayo ang mga sugo kag mga pagsulundan nga ginhatag niya sa Israel paagi kay Moises, mangin madinalag-on ka. Gani magpakabakod ka kag magpakaisog. Indi ka magkahadlok ukon magkaluya. sa bulawan, pilak, saway, kag salsalon. Karon, umpisahi na ang pagpaobra, kag kabay pa nga updan ka sang Ginoo.” (1 Cronica 22:10, 13, 16)
Nagsiling man si David sa iya anak nga si Solomon, “Magpakabakod ka kag magpakaisog. Suguri na ang pagpaobra. Indi ka magkahadlok ukon magkaluya, kay ang Ginoong Dios, ang akon Dios, kaupod mo. Indi ka niya pagbayaan ukon pagpabay-an hasta matapos ang tanan nga obra para sa templo sang Ginoo. (1 Cronica 28:20)
Pero kamo ya, magpakaisog kamo kag indi magkaluya, kay ang inyo mga binuhatan pagabalusan.” (2 Cronica 15:7)
Pero magpakabakod kamo! Obraha lang ninyo ang templo kay kaupod ninyo ako, ang Ginoo nga Makagagahom. (Haggai 2:4)

Masugata naton ang kabudlayan sa paghimo sang obra nga ginhatag sang Ginoo sa aton

Gani ginpahadlok kag ginpaluya sang mga tawo nga nagaestar na nga daan sa sina nga lugar ang katawhan sang Juda para indi sila magpadayon sa pag-obra sang templo. Ginsuhulan nila ang mga opisyal sang gobyerno sang Persia para kontrahon ang mga plano sang katawhan sang Juda. Padayon nila nga ginahimo ini halin sang panahon nga si Cyrus ang hari sang Persia hasta sang panahon nga si Darius na ang hari sang Persia. (Ezra 4:4-5)
Indi pagpakapuyi ang imo kaugalingon sa sobra nga pagpaninguha nga magmanggaranon. Sa baylo, punggi ang imo kaugalingon kag hunahunaa kon ano ang husto. (Hulubaton 23:4)
Sang nabalitaan sang amon mga kaaway nga nahibaluan namon ang ila plano sa pagsalakay sa amon, kag nareyalisar nila nga gin-guba sang Dios ang ila plano, nagbalik kami tanan sa amon obra sa pader. Pero halin sadto nga adlaw, katunga lang sang akon mga tinawo ang nagaobra sang pader, kay ang katunga nagaguwardya nga may mga bangkaw, taming, pana, kag panagang sa dughan. Ang mga opisyal nagatindog sa likod sang katawhan sang Juda nga nagaobra sang pader. Samtang nagaobra sila, ang isa ka kamot nagakapot sang gamit pang-obra kag ang isa ka kamot nagabitbit sang armas, kag nagataklos pa sila sang espada. Ang manugpatunog sang budyong ara sa akon tupad. Nagsiling ako sa mga pangulo, mga opisyal, kag sa mga pumuluyo, “Malapad ang aton ginaobra kag nagalayuanay kita sa pader, gani kon mabatian ninyo ang tunog sang budyong, magtipon kamo diri sa akon. Ang aton Dios amo ang magpakig-away para sa aton.” Gani padayon ang amon pag-obra halin sa kaagahon hasta magsirom, kag ang katunga sang mga tawo nagaguwardya nga armado. Sadto nga tion, nagsiling man ako sa mga tawo nga nagaestar sa guwa sang Jerusalem nga sila kag ang ila mga suluguon magsulod sa siyudad kon gab-i para makaguwardya sila, kag pagkaaga makaobra naman sila. (Nehemias 4:15-22)
Gani nagpadala ako sang mga mensahero sa pagsiling sa ila nga, “Importante ang akon ginaobra subong, gani indi ako makakadto dira. Indi ko mahimo nga untatan ang pag-obra para lang magkadto dira.” Nahibaluan ko nga ginapahog lang nila kami para mauntat ang amon pag-obra. Pero nagpangamuyo ako sa Dios nga pabakuron pa gid niya ako. (Nehemias 6:3, 9)

Magpangabudlay

Ang matamad nga tawo indi gid makalambot sang iya ginahandom, pero ang mapisan nga tawo nagamanggaranon. (Hulubaton 12:27)
Himua ang bisan ano nga imo ginahimo sa imo masarangan, kay didto sa lugar sang mga patay, nga sa diin ikaw nagapakadto, wala na sing trabaho. Wala na man sing pagplano didto, kag wala man sing kaalam ukon ihibalo. (Manugwali 9:10)
Magtanom ka sa bilog nga adlaw, kay wala ka kahibalo kon ang tanan magatubo sing maayo ukon ang iban lang. (Manugwali 11:6)

Mga halimbawa sang mga mapisan

Sa sulod sang 20 ka tuig nga didto ako sa inyo, bisan kaisa lang wala gid mahar-asi ang imo mga kanding kag karnero. Kag wala gid ako makaihaw sang imo lalaki nga karnero. Wala ko na ginadala sa imo ang mga sapat nga ginpatay sang mabangis nga mga sapat; ginabayluhan ko na lang ini dayon. Ginpabayaran mo man sa akon ang mga sapat nga ginkawat kon adlaw bisan pa ang ginkawat kon gab-i. Amo ini ang nangin situasyon ko: Kon adlaw nagaantos ako sa kainit, kag kon gab-i nagaantos ako sa katugnaw. Kag kulang ako permi sang tulog. (Genesis 31:38-40)
Ginsilingan ko man sila kon daw ano kaayo sang Dios sa akon kag kon ano ang ginsiling sang hari sa akon. Nagsabat sila, “Sige, patindugon ta liwat ang mga pader.” Gani nagpreparar sila para umpisahan ining maayo nga buluhaton. (Nehemias 2:18)
Padayon ang amon pag-obra hasta nga katunga na sang kataason sang pader ang amon napatindog, kay ang mga tawo nag-obra gid sing tudo. (Nehemias 4:6)
Nakahibalo gid kamo nga nag-obra ako para may galastuhon ako sa akon mga kinahanglanon kag sa akon mga kaupdanan. (Binuhatan 20:34)
Hasta gani subong ginaagwanta lang namon ang kagutom kag kauhaw, kag ginakulang pa kami sang amon mga bayo. Ginasakit kami sang mga tawo, kag wala kami sang kaugalingon nga balay. Nagaobra kami sing tudo para lang mabuhi. Ginapangamuyuan namon ang mga tawo nga nagapakalain sa amon nga kaluoyan pa gid sila sang Dios. Kag ginaagwanta lang namon ang mga paghingabot sang mga tawo. (1 Corinto 4:11-12)
Naagyan ko man ang mga kabudlayan tungod sang akon obra, kag kon kaisa wala gani ako tinulugan. May mga beses nga indi ako makakaon, kag kon kaisa wala gid ako sing may makaon kag bisan gani sang mainom wala gid. Naagyan ko man ang katugnaw kag kakulang sang bayo. (2 Corinto 11:27)
Agod mahimo ko ini nagapangabudlay gid ako, kag ang gahom ni Cristo amo ang nagapabaskog sa akon. (Colosas 1:29)
Nadumduman man ninyo mga kauturan nga tudo-tudo gid ang amon pagpangabudlay sang upod pa kami ninyo. Kay sang nagatudlo kami sa inyo sang Maayong Balita sang Dios, adlaw-gab-i kami nagtrabaho para indi kamo mabug-atan sa pagsagod sa amon. (1 Tesalonica 2:9)
Wala kami nagbaton sang pagkaon halin sa inyo nga wala namon pagbayari. Adlaw-gab-i nagpanikasog kami sa pag-obra para wala sing may mabug-atan sa inyo sa pagsagod sa amon. (2 Tesalonica 3:8)

Ang gutom nagatulod sa aton nga mag-obra

Ang kagutom nagatulod sa tawo nga mag-obra. (Hulubaton 16:26)

Ang mapisan dapat mauna nga sweldohan

Kag dapat pareho ka man sa mangunguma nga nagapangabudlay. Kay indi bala ang mangunguma ang una nga makaambit sang iya patubas? (2 Timoteo 2:6)

Mga kaayuhan sang obra/pagpangabudlay

Nasabat nga kinahanglanon

Ang mapisan nga mangunguma may bugana nga pagkaon. Ang nagausik sang iya tiyempo sa wala sing pulos nga mga buluhaton wala sing husto nga pag-intiendi. (Hulubaton 12:11)
Kon tatapon mo ang kahoy nga higera, makakaon ka sang iya bunga. Pareho man kon tatapon mo ang imo amo, padunggan ka niya. (Hulubaton 27:18)
Ang mapisan nga mangunguma may bugana nga pagkaon, pero ang nagausik sang iya tiyempo sa wala sing pulos nga mga buluhaton magaimol. (Hulubaton 28:19)

Ganansya kag manggad

Ang pagkatamad makapaimol sa tawo, pero ang pagkapisan makapamanggaranon sa iya. Ang nagatipon sang pagkaon kon tig-alani maalamon nga tawo, pero ang nagasagi lang katulog makahuluya. (Hulubaton 10:4-5)
Ang manggad nga nakuha sa malain nga paagi madali lang madula, pero ang manggad nga ginpangabudlayan nagadugang pa gid. (Hulubaton 13:11)
Ang pagtrabaho sing tudo may pulos, pero ang pagsagi wakal magapaimol lang sa tawo. (Hulubaton 14:23)
Kon magplano ka sing maayo kag magmapisan, sigurado nga magauswag ka. Kon magpadasodaso ka, sigurado nga magaimol ka. (Hulubaton 21:5)

Busog nga kalag

Kon matamad ang isa ka tawo, bisan ano pa ang iya ginahandom, indi gid niya ini maangkon, pero kon mapisan siya, maangkon niya ang sobra pa sa iya ginahandom. (Hulubaton 13:4)

Pagpanguna

Ang mapisan nga tawo makaangkon sang mataas nga posisyon, pero ang matamad ya makaangkon sang manubo nga posisyon. (Hulubaton 12:24)

Mahamuot nga tulog

Ang trabahador makatulog sing maayo bisan gamay ukon madamo ang iya pagkaon, pero ang manggaranon iya, sa sobra nga manggad, indi makatulog sing maayo. (Manugwali 5:12)

Kalipay

Ang kanta samtang nagapasaka. Bulahan kamo nga mga nagatahod sa Ginoo, nga nagakabuhi sa iya mga pamaagi. Ang inyo mga kinabudlayan magasugata sang inyo mga kinahanglanon; mangin malipayon kamo kag mainuswagon. (Salmo 128:1-2)

Indi mag-obra sing labi

...kag wala man sing pulos ang pagbugtaw sing aga pa kag ang pagtulog sing gab-i na sa pagtrabaho para may makaon. Kay ang Ginoo amo ang nagahatag sang mga kinahanglanon sang iya mga ginahigugma, bisan pa nga nagakatulog sila. (Salmo 127:2)

Indi mag-obra sing labi agod magmanggaranon

Indi pagpakapuyi ang imo kaugalingon sa sobra nga pagpaninguha nga magmanggaranon. Sa baylo, punggi ang imo kaugalingon kag hunahunaa kon ano ang husto. (Hulubaton 23:4)

Ginakondenar ang katamaran

Kamo nga mga matamad, tan-awa ninyo kag tun-i kon paano magkabuhi ang mga subay, para mangin maalamon kamo. Bisan wala sing pangulo ukon manugdumala nga nagasugo sa ila, nagatipon sila sang ila pagkaon kon tig-ilinit kag kon tig-alani, para may pagkaon sila kon tig-ululan. (Hulubaton 6:6-8)
Ang nagatipon sang pagkaon kon tig-alani maalamon nga tawo, pero ang nagasagi lang katulog makahuluya. (Hulubaton 10:5)
Subong nga ang langgaw makapangilo sa ngipon kag ang aso makapapait sa mata, ang matamad nga tawo makapaugtas sa nagasugo sa iya. (Hulubaton 10:26)
Ang matamad nga tawo indi gid makalambot sang iya ginahandom, pero ang mapisan nga tawo nagamanggaranon. (Hulubaton 12:27)
Kon matamad ka, mabudlayan ka gid sa imo kabuhi, pero kon mapisan ka, matawhay ang imo kabuhi. (Hulubaton 15:19)
Ang matamad nga tawo pareho lang kalain sa tawo nga gusto magpanglaglag. (Hulubaton 18:9)
May mga tawo nga tama gid katamad nga bisan gani magkaon natamaran pa. (Hulubaton 19:24)
Ang matamad nga tawo indi magguwa sa balay kay kuno may leon sa guwa kag basi tukbon siya. (Hulubaton 22:13)
Ang matamad nga tawo indi magguwa sa balay kay kuno may leon sa guwa. Ang matamad nga tawo nagaliso-liso lang sa iya katre pareho sa puwertahan nga nagaliso-liso sa iya bisagra. May mga tawo nga tama gid katamad nga bisan magkaon natamaran pa. Nagahunahuna ang matamad nga tawo nga mas maalam pa siya sang sa pito ka tawo nga makahatag sang husto nga rason. (Hulubaton 26:13-16)

Mga resulta sang katamaran

Gutom

Kon matamad ka kag sagi lang katulog, magutman ka. (Hulubaton 19:15)
Ang matamad mag-arado sa tion sang tigtalanom wala gid sing may makuha sa tion sang tig-alani. (Hulubaton 20:4)

Kaimulon

Kamo nga mga matamad magsagi na lang bala kamo katulog? San-o pa bala kamo magbugtaw? Pahuway-huway kag piyong-piyong ka pa gamay kag magaabot gulpi sa inyo ang kinawad-on nga pareho sa armado nga tulisan. (Hulubaton 6:9-11)
Ang pagkatamad makapaimol sa tawo, pero ang pagkapisan makapamanggaranon sa iya. (Hulubaton 10:4)
Ang pagtrabaho sing tudo may pulos, pero ang pagsagi wakal magapaimol lang sa tawo. (Hulubaton 14:23)
Kon magsagi ka lang katulog, pagagutumon ka, pero kon magbangon ka kag magtrabaho, magadamo ang imo kalan-on. (Hulubaton 20:13)
Indi ka magpareho sa mga palahubog kag palakaon, kay ina nga klase sang mga tawo dali mag-imol. Sagi lang sila katulog, gani sa ulihi magabayo na lang sila sang lapat. (Hulubaton 23:20-21)
Nag-agi ako sa talamnan sang ubas sang isa ka matamad nga tawo nga wala sing pag-intiendi. Puno na ini sang mga hilamon kag tunukon nga mga kahoy-kahoy, kag guba ang pulopader sini. Sang makita ko ini, ginhunahuna ko sing maayo, kag nakuha ko ini nga leksyon: Pahuway-huway kag piyong-piyong ka pa gamay, kag magaabot gulpi sa imo ang kinawad-on nga pareho sa armado nga tulisan. (Hulubaton 24:30-34)
Kon tamad ang isa ka tawo sa pagkay-o sang atop sang iya balay, magatulo ini kag marumpag. (Manugwali 10:18)

Kamatayon

Kon madamo ang imo ginahandom pero matamad ka mag-obra, makalaglag ina sa imo. (Hulubaton 21:25)

Gutom nga kalag

Kon matamad ang isa ka tawo, bisan ano pa ang iya ginahandom, indi gid niya ini maangkon, pero kon mapisan siya, maangkon niya ang sobra pa sa iya ginahandom. (Hulubaton 13:4)

Pinilit nga obra

Ang mapisan nga tawo makaangkon sang mataas nga posisyon, pero ang matamad ya makaangkon sang manubo nga posisyon. (Hulubaton 12:24)

Magkuha sang tion gikan sa obra para sa pahuway kag pagsimba

Adlaw nga Inugpahuway

Gintukod sang Ginoo ang Adlaw nga Inugpahuway

Natapos niya ini sa sulod sang anom ka adlaw, kag sa ikapito nga adlaw nagpahuway siya sa tanan niya nga obra. Ginbendisyunan niya ang ikapito nga adlaw kag ginkabig niya nga isa ka pinasahi nga adlaw, tungod kay sa sina nga adlaw nagpahuway siya matapos niya tuga ang tanan. (Genesis 2:2-3)
Kay sa sulod sang anom ka adlaw ginhimo ko ang kalangitan, ang duta, ang dagat kag ang tanan nga ara sa ila, pero nagpahuway ako sa ikapito nga adlaw. Gani ginbendisyunan ko ang Adlaw nga Inugpahuway kag ginhimo nga pinasahi nga adlaw para sa akon. (Exodus 20:11)
Gani kamo nga mga Israelinhon, dapat tumanon ninyo ang akon mga ginapatuman sa Adlaw nga Inugpahuway hasta sa palaabuton nga mga henerasyon. Ini amo ang permanente nga tanda sang aton wala sing katapusan nga kasugtanan. Kay sa sulod sang anom ka adlaw ginhimo ko ang kalangitan kag ang kalibutan, kag sa ikapito nga adlaw nagpahuway ako.” (Exodus 31:16-17)
Indi bala nga amo ini ang ginasiling sang Kasulatan parte sa ikapito nga adlaw: “Kag sa ikapito nga adlaw nagpahuway ang Dios sa tanan niya nga obra.” Kay ang bisan sin-o nga makabaton sang kapahuwayan nga halin sa Dios makapahuway na sa iya mga obra, pareho sa Dios nga nagpahuway pagkatapos nga nahimo niya ang tanan. (Hebreo 4:4, 10)

Ginapangayo ang Adlaw nga Inugpahuway sa Daan nga Testamento

Sa nahauna nga adlaw kag sa ikapito nga adlaw, magtipon kamo sa pagsimba sa akon. Indi kamo mag-obra sa sina nga mga adlaw, luwas lang sa pagpreparar sang pagkaon para inyo kaunon. Amo lang ina ang inyo himuon. (Exodus 12:16)
Mag-obra kamo sa sulod sang anom ka adlaw, pero ang ikapito nga adlaw amo ang Adlaw nga Inugpahuway nga inyo painon para sa akon, ang Ginoo nga inyo Dios. Indi kamo mag-obra sa sina nga adlaw pati ang inyo mga anak, mga ulipon, mga kasapatan, kag ang mga pangayaw nga nagaestar sa inyo mga banwa. (Exodus 20:9-10)
“Mag-obra kamo sa sulod sang anom ka adlaw, pero sa ikapito nga adlaw magpahuway kamo para makapahuway man ang inyo mga baka kag mga donkey, kag pati ang inyo mga ulipon kag ang mga pangayaw. (Exodus 23:12)
“Mag-obra kamo sa sulod sang anom ka adlaw, pero sa ikapito nga adlaw magpahuway kamo, bisan sa panahon sang tig-arado kag tig-alani. (Exodus 34:21)
Sa sulod sang anom ka adlaw, himua ninyo ang inyo mga buluhaton, pero sa ikapito nga adlaw magpahuway kamo, kay ini nga adlaw balaan kag para ini sa Ginoo. Ang bisan sin-o nga mag-obra sa sina nga adlaw dapat patyon. (Exodus 35:2)
May anom kamo ka adlaw sa pag-obra, pero sa ikapito nga adlaw magpahuway kamo kay amo ina ang Adlaw nga Inugpahuway. Indi kamo mag-obra sa sina nga adlaw kundi magtipon kamo sa pagsimba, kay adlaw ina nga padunggan ninyo ang Ginoo. (Leviticus 23:3)
Mag-obra kamo sa sulod sang anom ka adlaw, pero ang ikapito nga adlaw amo ang Adlaw nga Inugpahuway nga inyo painon para sa akon, ang Ginoo nga inyo Dios. Indi kamo mag-obra sa sina nga adlaw pati ang inyo mga anak, mga ulipon, mga baka, mga donkey, kag iban pa ninyo nga kasapatan, kag ang mga pangayaw nga nagaestar sa inyo mga banwa. Sa sini nga paagi makapahuway man ang inyo mga ulipon pareho sa inyo. (Deuteronomio 5:13-14)
Nagapromisa man kami nga kon magbaligya ining mga indi Israelinhon sang uyas ukon sang bisan ano nga inugbaligya sa Adlaw nga Inugpahuway ukon sa iban nga balaan nga adlaw, indi gid kami magbakal. Kag kada ikapito nga tuig, indi gid namon pagtamnan ang amon duta, kag indi na namon pagsukton ang utang sang iban. (Nehemias 10:31)
Amo ini ang ginasiling sang Ginoo: Kon ginahatagan ninyo sang bili ang inyo kaugalingon, indi kamo magdala sang inyo mga balaligya sa puwertahan sang Jerusalem sa Adlaw nga Inugpahuway. Huo, indi gid kamo mag-obra ukon magdala sang inyo mga balaligya halin sa inyo nga balay sa sini nga adlaw. Kabiga ninyo ini nga isa ka pinasahi nga adlaw. Ginmando ko ini sa inyo mga katigulangan, Pero kon magtuman lang kamo sa akon, nga indi kamo mag-obra ukon magdala sang inyo mga balaligya sa mga puwertahan sang Jerusalem sa Adlaw nga Inugpahuway, kundi kabigon ninyo ini nga isa ka pinasahi nga adlaw, (Jeremias 17:21-22, 24)

Silot sa wala pagtuman sang Adlaw nga Inugpahuway

Obraha ninyo ang inyo buluhaton sa sulod sang anom ka adlaw, pero sa ikapito nga adlaw, magpahuway gid kamo. Tungod nga ini nga adlaw balaan para sa akon, ang bisan sin-o nga mag-obra sa sini nga adlaw dapat gid nga patyon. (Exodus 31:15)
Samtang didto sa kamingawan ang mga Israelinhon, may nakita sila nga tawo nga nagapangahoy sang Adlaw nga Inugpahuway. Gindala siya sang mga tawo nga nakakita sa iya kay Moises kag kay Aaron kag sa bilog nga komunidad. Ginpriso nila siya, kay wala sila nakasiguro kon ano ang dapat nga himuon sa iya. Dayon nagsiling ang Ginoo kay Moises, “Kinahanglan nga patyon ang amo nga tawo; batuhon siya sang bilog nga komunidad sa guwa sang kampo.” (Numero 15:32-35)
Sadto nga tion, may nakita ako nga mga taga-Juda nga nagapuga sang ubas sa Adlaw nga Inugpahuway. Ang iban sa ila nagakarga sa mga donkey sang mga uyas, bino, ubas, higos, kag iban pa nga mga butang para dal-on sa Jerusalem kag ibaligya. Gani ginpaandaman ko sila nga indi sila magbaligya sang ila mga produkto sa Adlaw nga Inugpahuway. May ara man nga mga taga-Tyre nga nagaestar sa Jerusalem nga nagdala sang mga isda kag sang iban pa nga mga inugbaligya. Kag ginbaligya nila ini sa mga taga-Juda nga ara sa Jerusalem sa sina nga Adlaw nga Inugpahuway. Gani ginsabdong ko ang mga pangulo sang Juda kag ginsilingan, “Ano bala ini nga kalautan nga inyo ginahimo? Wala ninyo ginapakabalaan ang Adlaw nga Inugpahuway! Indi bala nga amo man ini ang ginhimo sang inyo mga katigulangan, gani kita kag ang ini nga siyudad ginsilutan sang aton Dios? Karon, ginapaakig pa gid ninyo tapat ang Dios sa inyo ginahimo, kay wala ninyo ginapakabalaan ang Adlaw nga Inugpahuway.” (Nehemias 13:15-18)
“Jeremias, kon ihambal mo ini tanan sa ila, indi sila mamati sa imo. Kon tawgon mo sila nga magpalapit sa akon, indi sila magsabat. (Jeremias 7:27)

Tuig nga inugpahuway

“Sa sulod sang anom ka tuig makatanom kamo kag makaani sa inyo duta. Pero sa ikapito nga tuig indi ninyo ini pagtamnan. Kon may magtubo nga tanom sa inyo duta, pabay-i lang ninyo ang mga imol nga makakuha sang pagkaon sa mga tanom, kag ang mabilin ipakaon sa talunon nga mga sapat. Amo man sini ang inyo himuon sa inyo mga talamnan sang ubas kag sa inyo mga talamnan sang olibo. (Exodus 23:10-11)
Sang didto si Moises sa Bukid sang Sinai, ginsugo siya sang Ginoo nga ihambal ini sa mga Israelinhon: Kon mag-abot na kamo sa duta nga ihatag ko sa inyo, indi ninyo pagtamnan ang duta kada ikapito nga tuig para mapadunggan ninyo ako. Sa sulod sang anom ka tuig makatanom kamo kag makaani, pero sa ikapito nga tuig kinahanglan nga papahuwayon ninyo ang duta. Indi ninyo pagtamnan ang inyo mga uma kag indi man ninyo pagtapsan sang mga sanga ang inyo tanom nga mga ubas. Kag indi man ninyo pag-anihon ang mga uhay ukon pagduguson ang mga bunga sang mga ubas nga nagatubo lang. (Leviticus 25:1-5)
Nagapromisa man kami nga kon magbaligya ining mga indi Israelinhon sang uyas ukon sang bisan ano nga inugbaligya sa Adlaw nga Inugpahuway ukon sa iban nga balaan nga adlaw, indi gid kami magbakal. Kag kada ikapito nga tuig, indi gid namon pagtamnan ang amon duta, kag indi na namon pagsukton ang utang sang iban. (Nehemias 10:31)

Mga resulta sang wala pagtuman sang tuig nga inugpahuway

Samtang ginabihag kamo sa lugar sang inyo mga kaaway kag wala na sing may nagaestar sa inyo duta, makapahuway na ini. Kay sang nagaestar pa kamo sa inyo duta wala gid ninyo ini pagpahuwayi bisan tuig sang inugpahuway sang duta. Pero subong makapahuway na gid ini samtang wala na sing may nagaestar. (Leviticus 26:34-35)
Pero kinahanglan nga pahalinon ko anay kamo sa inyo duta bilang bayad ninyo sa inyo mga sala, tungod sang inyo pagsikway sang akon mga sugo kag mga pagsulundan. Kag makapahuway ang duta samtang wala kamo. (Leviticus 26:43)

Tuig sang Jubileo

Sa sini nga Tuig sang Paghilway kag Pag-uli, indi kamo magtanom, kag indi man kamo mag-ani ukon magdugos sang mga bunga sang mga tanom nga nagatubo lang, pero puwede kamo makapanguha para lang kaunon. Balaan ini nga tuig para sa inyo. (Leviticus 25:11-12)

Mga relihiyoso nga piesta sa Daan nga Testamento

Paskua

Sa nahauna nga adlaw sang sini nga piesta, indi kamo mag-obra kundi magtipon kamo sa pagsimba sa Ginoo. (Numero 28:18)
Sa ikapito nga adlaw, indi kamo liwat mag-obra kundi magtipon kamo sa pagsimba sa Ginoo. (Numero 28:25)
Sa sulod sang anom ka adlaw, magkaon kamo sang tinapay nga wala sing inugpahabok. Kag sa ikapito nga adlaw, indi kamo mag-obra kundi magtipon kamo sa pagsimba sa Ginoo nga inyo Dios. (Deuteronomio 16:8)

Adlaw sang Pagtabon sang Sala

Amo ini ang mga pagsulundan nga himuon sang mga tumandok nga mga Israelinhon kag sang mga pangayaw nga nagaestar upod sa ila, nga pagatumanon nila hasta san-o. Sa ikanapulo nga adlaw sang ikapito nga bulan kinahanglan nga magpuasa sila kag indi mag-obra, pareho kon Adlaw nga Inugpahuway. Kay amo ina ang adlaw nga himuon ang seremonya sa pagtubos sa ila sa ila mga sala para mangin matinlo sila sa presensya sang Ginoo. (Leviticus 16:29-31)
Ang ikanapulo nga adlaw sang sina nga ikapito nga bulan amo ang Adlaw sang Pagtubos. Indi kamo mag-obra sa sina nga adlaw kundi magtipon kamo sa pagsimba sa Ginoo nga may pagpuasa, kag maghalad kamo sa iya sang halad nga paagi sa kalayo. Kay sa sina nga adlaw himuon ang seremonya sa pagtubos sa inyo sa inyo mga sala sa presensya sang Ginoo nga inyo Dios. Ang indi magpuasa sa sina nga adlaw indi na ninyo pagkabigon nga sakop ninyo. Patyon sang Ginoo ang bisan sin-o nga mag-obra sa sina nga adlaw. Gani magpahuway kamo kag magpuasa umpisa sa pagsalop sang adlaw sa ikasiyam nga adlaw sang sina nga bulan hasta sa masunod nga pagsalop sang adlaw. Ini nga pagsulundan dapat tumanon ninyo hasta sa palaabuton nga mga henerasyon, bisan diin kamo mag-estar. (Leviticus 23:26-32)

Piesta sang Tinapay nga Wala sing Lebadura

Sa nahauna nga adlaw sang sini nga piesta, indi kamo mag-obra kundi magtipon kamo sa pagsimba sa Ginoo. Sa sulod sang pito ka adlaw maghalad kamo sa Ginoo sang halad nga paagi sa kalayo. Kag sa ikapito nga adlaw indi kamo liwat mag-obra kundi magtipon kamo sa pagsimba sa Ginoo. (Leviticus 23:7-8)

Piesta sang mga Payag

Ginsugo sang Ginoo si Moises nga ihambal ini sa mga Israelinhon: Sa ika-15 nga adlaw sang ikapito nga bulan magaumpisa ang Piesta sang Pagpatindog sang mga Payag, kag saulugon ninyo ini sa sulod sang pito ka adlaw. Sa nahauna nga adlaw indi kamo mag-obra kundi magtipon kamo sa pagsimba sa Ginoo. Sa sulod sang pito ka adlaw maghalad kamo sa Ginoo sang mga halad nga paagi sa kalayo. Kag sa ikawalo nga adlaw indi naman kamo mag-obra kundi magtipon kamo liwat sa pagsimba sa Ginoo, kag maghalad kamo sa iya. Katapusan ini nga adlaw sang inyo nga pagtilipon. (Leviticus 23:33-36)
“Sa ika-15 nga adlaw sa amo gihapon nga bulan, indi kamo mag-obra kundi magtipon naman kamo sa pagsimba sa Ginoo. Maghiwat kamo sang piesta para sa Ginoo sa sulod sang pito ka adlaw. “Sa ikawalo nga adlaw, indi kamo mag-obra kundi magtipon kamo sa pagsimba sa Ginoo. (Numero 29:12, 35)

Nagkalain-lain nga relihiyoso nga piesta

Sa amo man nga adlaw indi kamo mag-obra kundi magtipon kamo sa pagsimba sa Ginoo. Ini nga pagsulundan dapat tumanon ninyo hasta sa palaabuton nga mga henerasyon, bisan diin kamo mag-estar. (Leviticus 23:21)
Sa nahauna nga adlaw sang ikapito nga bulan, magpahuway kamo bilang pagdumdom sa Ginoo. Kon mabatian ninyo ang pagtunog sang mga trumpeta, magtipon kamo sa pagsimba sa iya. Indi kamo mag-obra sa sina nga adlaw kundi maghalad kamo sa Ginoo sang halad nga paagi sa kalayo. (Leviticus 23:23-25)
“Sa nahauna nga adlaw sang Piesta sang Pag-ani, sa tion nga maghalad kamo sa Ginoo sang bag-o nga ani nga uyas, indi kamo mag-obra kundi magtipon kamo sa pagsimba sa Ginoo. (Numero 28:26)
“Sa nahauna nga adlaw sang ikapito nga bulan, indi kamo mag-obra kundi magtipon kamo sa pagsimba sa Ginoo. Sa sina nga adlaw patunugon ninyo ang mga trumpeta. (Numero 29:1)
“Sa ikanapulo nga adlaw sa sining ikapito nga bulan, magtipon kamo sa pagsimba sa Ginoo. Kinahanglan nga magpuasa kamo kag indi gid mag-obra. (Numero 29:7)

Ang bahin sang Dios sa obra

Ang Dios nagahatag sang kahanas sa obra

Silinga ang tanan nga maayo nga mga sastre, nga ginhatagan ko sang abilidad sa pagpanahi, nga tahian nila sang mga panapton si Aaron nga magaseparar sa iya sa mga tawo para mag-alagad sa akon bilang pari. (Exodus 28:3)
Dayon nagsiling ang Ginoo kay Moises, “Ginpili ko si Bezalel, nga anak ni Uri kag apo ni Hur, nga halin sa tribo ni Juda. Gin-gamhan ko siya sang akon Espiritu kag ginhatagan sang kaalam kag abilidad sa bisan ano nga buluhaton— (Exodus 31:1-3)
Ginpili ko man si Oholiab nga anak ni Ahisamac, nga halin sa tribo ni Dan, sa pagbulig kay Bezalel. Ginhatagan ko man sang abilidad ang tanan nga maayo nga mga panday para mahimo nila ang tanan nga ginsugo ko sa imo nga himuon: (Exodus 31:6)
Nagsiling si Moises sa mga Israelinhon, “Pamati! Ginpili sang Ginoo si Bezalel, nga anak ni Uri kag apo ni Hur, nga halin sa tribo ni Juda. Gin-gamhan niya siya sang iya Espiritu kag ginhatagan sang kaalam kag abilidad sa bisan ano nga buluhaton— sa paghimo sang matahom nga mga butang nga bulawan, pilak, kag saway; sa pagporma sang malahalon nga mga bato nga inugtampok; sa pagkorte sang kahoy; kag sang tanan nga klase sang buluhaton. Ginhatagan pa gid niya si Bezalel, kag amo man si Oholiab nga anak ni Ahisamac nga halin sa tribo ni Dan, sang abilidad sa pagtudlo sa iban sang ila nahibaluan. Ginhatagan niya sila sang abilidad sa paghimo sang tanan nga klase sang buluhaton: sa pagdesinyo, sa paghimo sang tela, kag sa pagborda sa linen sang delana nga asol, granate kag pula. Masarangan nila nga himuon ang bisan ano nga klase sang buluhaton, kag maayo gid sila maghimo.” (Exodus 35:30-35)
“Si Bezalel, si Oholiab, kag ang iban pa nga ginhatagan sang Ginoo sang kaalam kag abilidad sa nagkalain-lain nga buluhaton amo ang mag-obra sang balaan nga Tolda suno sa sugo sang Ginoo.” Gani ginpatawag ni Moises si Bezalel, si Oholiab kag ang iban pa nga ginhatagan sang Ginoo sang kaalam kag abilidad sa nagkalain-lain nga buluhaton, kag gusto gid nga magbulig sa pag-obra. (Exodus 36:1-2)
Kabay pa nga hatagan ka sang Ginoo nga imo Dios sang kaalam kag pag-intiendi para matuman mo ang iya kasuguan sa tion nga padumalahon ka na niya sa bilog nga Israel. (1 Cronica 22:12)
Nagsiling ang Dios kay Solomon, “Tungod nagpangayo ka sang kaalam kag ihibalo sa pagdumala sa akon katawhan nga ginapaharian ko sa imo kag wala ka nagpangayo sang manggad ukon dungog ukon kamatayon sang imo mga kaaway ukon malawig nga kabuhi, ihatag ko sa imo ang imo ginapangayo. Kag indi lang ina kundi hatagan ko pa ikaw sang madamo gid nga manggad kag dungog nga wala pa maangkon ni bisan sin-o nga hari nga una sa imo kag indi man maangkon sang masunod pa nga mga hari.” (2 Cronica 1:11-12)
Ang tanan nga hari sa kalibutan nagatinguha nga makita si Solomon para makapamati sila sa kaalam nga ginhatag sang Dios sa iya. (2 Cronica 9:23)
Sa pagkamatuod, ginahatagan sang Dios sang kaalam, ihibalo kag kalipay ang tawo nga nagahatag sang kalipay sa iya. Pero ang mga makasasala ginapapangabudlay niya sa pagtipon sang manggad, para ang ila matipon ihatag niya sa mga tawo nga nagahatag sang kalipay sa iya. Ang pagpangabudlay sang mga makasasala wala man sing pulos; daw pareho lang nga nagalagas sila sa hangin. (Manugwali 2:26)
Ginhatagan sang Dios ining apat ka pamatan-on sang kaalam labi na gid sa nagkalain-lain nga balasahon kag pagtulun-an. Wala labot sini, ginhatagan niya si Daniel sang kaalam sa pagpaathag sang mga palanan-awon kag mga damgo. (Daniel 1:17)
Siya ang nagabaylo sang mga panahon. Siya ang nagabuot kon sin-o ang magahari kag siya man ang nagailis sa ila. Siya ang nagahatag sang kaalam sa mga maalamon. Gani ginadayaw ko ikaw kag ginapasalamatan, O Dios sang akon mga katigulangan. Ikaw ang naghatag sa akon sang kaalam kag ikasarang. Kag ginhatag mo ang amon ginpangayo sa imo paagi sa pagpahayag mo sa amon sang kahulugan sang damgo sang hari.” (Daniel 2:21, 23)

Ang Dios nagahatag sang kadalag-an

Gin-ubayan gid sang Ginoo si Jose gani nagmainuswagon siya. Didto siya nag-estar sa balay sang iya agalon nga Egyptohanon nga si Potifar. Nakita ni Potifar nga ginaubayan gid sang Ginoo si Jose kag ginapakamaayo sa tanan niya nga ginahimo, (Genesis 39:2-3)
Gani kabay pa nga balusan ka sang Ginoo sa imo ginhimo. Kabay pa nga dako nga balos ang imo mabaton halin sa Ginoo, ang Dios sang Israel, nga imo ginadangpan.” (Ruth 2:12)
“Gani anak, kabay pa nga updan ka sang Ginoo kag magmadinalag-on ka sa pagpatindog sang templo sang Ginoo nga imo Dios, suno sa iya ginsiling nga himuon mo. (1 Cronica 22:11)
Ginsilingan ko man sila kon daw ano kaayo sang Dios sa akon kag kon ano ang ginsiling sang hari sa akon. Nagsabat sila, “Sige, patindugon ta liwat ang mga pader.” Gani nagpreparar sila para umpisahan ining maayo nga buluhaton. Ginsabat ko sila, “Magmadinalag-on kami paagi sa bulig sang Dios sang langit. Kami nga iya mga alagad magaumpisa sa pagpatindog sang mga pader sang Jerusalem. Pero kamo wala gid sing labot ukon kinamatarong sa Jerusalem, kag wala man kamo sing parte sa iya kasaysayan.” (Nehemias 2:18, 20)
Sang nabalitaan sang amon mga kaaway nga nahibaluan namon ang ila plano sa pagsalakay sa amon, kag nareyalisar nila nga gin-guba sang Dios ang ila plano, nagbalik kami tanan sa amon obra sa pader. Nagsiling ako sa mga pangulo, mga opisyal, kag sa mga pumuluyo, “Malapad ang aton ginaobra kag nagalayuanay kita sa pader, gani kon mabatian ninyo ang tunog sang budyong, magtipon kamo diri sa akon. Ang aton Dios amo ang magpakig-away para sa aton.” (Nehemias 4:15, 19-20)
Natapos ang pader sang ika-25 nga adlaw sang ikaanom nga bulan, nga amo ang bulan sang Elul. Nahuman ini sa sulod sang 52 ka adlaw. Sang mabalitaan ini sang amon mga kaaway sa palibot nga mga nasyon, nahadlok kag nahuy-an sila. Nareyalisar nila nga natapos ato nga obra paagi sa bulig sang Dios. (Nehemias 6:15-16)
Nagsabat si Juan, “Wala gid sing sarang mahimo ang tawo kon indi pagbuot sang Dios. (Juan 3:27)

Ang Dios sa katapusan nagagahom sa pag-uswag sa katungdanan

Ang manggad kag dungog naghalin sa imo. Ikaw ang nagadumala sang tanan nga butang. Gamhanan ka gid, kag ikaw ang nagapakusog kag nagapagamhanan sa kay bisan sin-o. (1 Cronica 29:12)
Dalayawon ang Ginoo nga imo Dios, nga nalipay sa imo kag nagbutang sa imo sa trono para maghari para sa iya. Tungod sa gugma sang imo Dios sa Israel kag sa iya handom nga padayunon niya ini nga nasyon hasta san-o, ginhimo niya ikaw nga hari sini, para himuon mo ang husto kag matarong.” (2 Cronica 9:8)
Husto inang ginasiling sang Dios, kay ang pagpataas sa tawo wala naghalin sa bisan diin kundi sa Dios lang. Siya ang nagahukom; paubuson niya ang iban kag pataason ang iban. (Salmo 75:6-7)
Mahal nga Hari, ikaw ang hari nga labaw sa tanan nga hari. Ginhimo ka nga hari sang Dios sang langit, kag ginhatagan ka niya sang gahom, kusog, kag kadungganan. Ginpagamhan niya sa imo ang mga tawo, mga sapat, kag mga pispis, bisan diin man sila. Ikaw amo ang ginarepresentar sadtong bulawan nga ulo sang estatwa. (Daniel 2:37-38)
...kag gintabog palayo sa mga tawo. Kag nangin pareho sang sapat ang iya panghunahuna. Nagpuyo siya upod sa talunon nga mga donkey kag naghalab sang hilamon pareho sang baka. Kag nabasa permi ang iya lawas sang tun-og. Amo ato ang iya situasyon hasta nga ginkilala niya nga ang Labing Mataas nga Dios may gahom sa mga ginharian sang mga tawo kag puwede niya sila ipasakop sa kay bisan sin-o nga gusto niya. (Daniel 5:21)

Mahimo ganyaon sang Dios ang mga tawo nga mag-obra

Gani gintandog sang Ginoo si Zerubabel nga anak ni Shealtiel, si Josue nga anak ni Jozadak, kag ang tanan nga kapareho nila nga mga Israelinhon nga nakabalik sa Israel, sa pagpatindog sang templo sang ila Dios, ang Ginoo nga Makagagahom. (Haggai 1:14)

Mga responsabilidad sang amo kag empleyado

Mga responsabilidad sang amo

Magbayad sang husto nga suweldo

“Kaluluoy ka, Jehoyakim, nga nagapatindog sang imo palasyo sa indi matarong nga paagi. Ginapaobra mo ang imo isigkatawo nga wala sing bayad. (Jeremias 22:13)
Nagsiling ang Ginoo nga Makagagahom sa mga Israelinhon, “Magaabot ako sa paghukom sa inyo. Magasaksi ako gilayon kontra sa mga babaylan, sa mga nagapanginbabayi ukon sa mga nagapanginlalaki, sa mga nagasaksi sang butig, sa mga nagaabuso sa mga trabahador kag sa mga balo nga babayi kag mga ilo, kag sa mga nagabaliwala sa kinamatarong sang mga pangayaw. Himuon ko ini sa inyo nga wala nagatahod sa akon.” (Malakias 3:5)

Halimbawa sang pagbinagbinagay para sa husto nga suweldo

...nagsiling si Laban sa iya, “Indi maayo nga mag-obra ka para sa akon nga wala sing suhol tungod lang kay hinablos ko ikaw. Sugiri ako kon ano ang gusto mo nga isuhol ko sa imo.” (Genesis 29:15)
Isiling lang kon pila ang isuhol ko sa imo kay bayaran ko ikaw.” (Genesis 30:28)

Silot sa mga wala nagabayad sang husto nga suweldo

Kamo nga mga manggaranon, pamati kamo! Maghibi kamo sing tudo sa mga kalisod nga magaabot sa inyo. (Santiago 5:1)
Ginatago lang ninyo ang inyo mga kuwarta kag indi man lang mapuslan. Sa ulihi nga mga inadlaw silutan kamo sa impyerno tungod sa inyo kuwarta nga wala ninyo paggamita sa kaayuhan. Kanugon lang sang inyo pagtipon kay ang kalibutan madali na lang matapos. Pamatii ninyo ang mga reklamo sang mga tawo nga inyo ginpaobra sa inyo kaumahan pero wala ninyo pagsuhuli. Dapat ninyo mahibaluan nga ang mga paghibi sang inyo mga manug-ani nabatian sang Ginoo nga Makagagahom. (Santiago 5:3-4)

Paanggid nga nagapakita sang pagbayad sang husto nga suweldo

Nagsiling si Jesus sa ila, “Ang paghari sang Dios mapaanggid sa sini nga estorya: May isa ka tawo nga may talamnan sang ubas. Naglakat siya aga pa gid sa pagpangita sang mga tawo nga maobra sa iya talamnan. Sang makakita siya sang mga trabahador, nagkasugot sila nga ang ibayad sa ila suno man sa inadlaw nga suhol. Dayon ginpakadto niya sila sa iya talamnan. Sang mga alas nuwebe na sang aga, naglakat naman ang tag-iya kag may nakita siya nga mga tawo nga nagaistambay lang sa merkado tungod nga wala sila sing obra. Nagsiling siya sa ila, ‘Mag-obra kamo didto sa akon talamnan, kay suhulan ko kamo sing husto.’ Gani nagkadto sila didto kag nag-obra. Sang udto na, naglakat naman ang tag-iya, kag nakakita naman siya sang mga trabahador. Amo man ang iya ginhimo pag-abot sang mga alas tres sang hapon. Pag-abot sang alas singko, naglakat naman siya, kag may nakita naman siya nga mga nagaistambay. Nagsiling siya sa ila, ‘Ngaa bala nagaistambay lang kamo diri sa bilog nga adlaw?’ Nagsabat sila, ‘Ti ano man ang amon himuon, kay wala sing may nagapaobra sa amon.’ Gani ginsilingan niya sila nga magkadto sa iya talamnan kag mag-obra. “Sang sirom na, nagsiling ang tag-iya sang talamnan sa iya engkargado, ‘Tawga ang mga nagaulobra kag suwelduhan. Unahon mo bayad ang naulihi gid nga nag-obra kag pasunod hasta sa mga nahauna nga nag-obra.’ Ang mga nag-obra sugod sang mga alas singko ginhatagan sang suweldo para sa isa ka adlaw nga obra. Sang suhulan na ang mga aga pa gid nag-umpisa obra, naghunahuna sila nga dako ang ila mabaton sang sa mga tawo nga naulihi nga nag-obra. Pero ang kada isa sa ila ginsuhulan man sang para sa isa ka adlaw nga obra. Pagkabaton nila sadto, nagreklamo sila sa tag-iya. Siling nila, ‘Ang mga naulihi isa ka oras lang ang ila obra, pero kami ya isa ka adlaw gid ang amon pagpabalhas kag pagpainit, pero palareho lang ang imo suhol sa amon!’ Nagsiling siya sa isa sa ila, ‘Amigo, wala ko ikaw pagdayai. Indi bala nagkasugot kita nga bayaran ko ikaw suno sa inadlaw nga suhol? Batuna ang kantidad nga para sa imo inobrahan kag magpuli. Kay akon ini gusto nga hatagan ang naulihi nga nag-obra pareho sa akon ginhatag sa imo. Indi bala makapagusto ako sang akon himuon sa akon kuwarta kay akon ini? Ayhan nahisa ka lang tungod kay maayo ako sa ila.’ “Gani amo man ina ang matabo. Ang mga kubos subong amo ang mangin dungganon sa ulihi, kag ang mga dungganon subong amo ang mangin kubos sa ulihi.” (Mateo 20:1-16)

Bayari dayon ang empleyado

Indi ninyo pagpamintahaan ukon pagkawatan ang inyo isigkatawo. Indi na ninyo pagpabuwasan ang paghatag sang suweldo sang tawo nga ginpaobra ninyo. (Leviticus 19:13)
“Indi kamo magpamintaha sa imol nga trabahador, Israelinhon man siya ukon pangayaw nga nagaestar sa inyo banwa. Bayari siya sang iya inadlaw nga suweldo sa indi pa magsalop ang adlaw tungod kay imol siya kag nagasalig siya sa sina nga suweldo. Kay kon indi, basi magdangop siya sa Ginoo batok sa imo, kag isipon ini nga sala kontra sa imo. (Deuteronomio 24:14-15)

Mangin matarung kag patas

Kamo nga mga amo, tratara ninyo sing husto ang inyo mga ulipon. Dumduma ninyo nga may amo man kamo sa langit. (Colosas 4:1)

Indi pagpamahugan, kundi alagari ang empleyado

Himua ninyo ang inyo obligasyon sa maayo nga kabubut-on bilang mga ulipon. Kabiga ninyo nga ang Ginoo amo ang inyo ginaalagaran kag indi ang mga tawo. Dumdumon ninyo nga ang Ginoo amo ang magabalos sa tagsa-tagsa suno sa iya ginahimo nga maayo, ulipon man siya ukon indi. Kag kamo nga mga amo, magpasunaid man kamo sa inyo mga ulipon. Indi ninyo sila pagpahugon, kay nahibaluan ninyo nga kamo kag ang inyo mga ulipon may isa lang ka amo sa langit kag wala siya sing may ginapasulabi bisan sin-o. (Efeso 6:7-9)

Pamatii ang mga reklamo sang empleyado

“Kon ginbaliwala ko ang kinamatarong sang akon mga suluguon sang magreklamo sila sa akon, ano ang himuon ko kon hukman ako sang Dios? Ano ang isabat ko kon usisaon niya ako? Indi bala nga ang Dios nga naghimo sa akon amo man ang naghimo sa akon mga suluguon? (Job 31:13-15)

Hatagi ang empleyado sang bastante nga pahuway ukon antuson ang resulta

Nagasiling pa sila sa akon, ‘Nagpuasa kami, pero wala mo man lang ginsapak. Nagpenetensya kami, pero wala mo ini gintalupangod.’ “Amo ini ang akon sabat: Ang matuod, samtang nagapuasa kamo, ang inyo kaugalingon lang nga kalipayan ang ginahunahuna ninyo; kag ginaabuso pa ninyo ang inyo mga trabahador. (Isaias 58:3)

Kon madaya ang amo, ang mga empleyado mangin madaya

Kon ang isa ka pangulo nagapati sa mga kabutigan, ang tanan niya nga mga opisyal mangin malain. (Hulubaton 29:12)

Pinasahi nga pagtratar sa mga empleyado nga tumuluo

“Kon magbakal kamo sang ulipon nga Hebreo, magaalagad siya sa inyo sa sulod sang anom ka tuig. Pero sa ikapito nga tuig, mahilway na siya sa pagkaulipon nga wala siya sing bayaran. (Exodus 21:2)
“Kon ang imo kapareho nga Hebreo, lalaki man ukon babayi, ginbaligya sa imo bilang ulipon, kag nag-alagad siya sa imo sa sulod sang anom ka tuig, kinahanglan nga hilwayon mo siya sa ikapito nga tuig. Kag kon hilwayon mo na siya, indi siya pagpalakta nga wala sing dala. Hatagi siya nga may kaalwan sang imo mga kasapatan, trigo, kag duga sang ubas suno sa pagpakamaayo sang Ginoo nga imo Dios sa imo. (Deuteronomio 15:12-14)

Ang amo ginbugayan bangod may diosnon nga mga empleyado

Nagsabat si Laban, “Kon mahimo indi anay. Suno sa akon pagpapakot, nahibaluan ko nga ginpakamaayo ako sang Ginoo tungod sa imo. (Genesis 30:27)
Halin sang tion nga si Jose ang nagadumala, ginpakamaayo sang Ginoo ang panimalay ni Potifar nga Egyptohanon kag ang tanan niya nga pagkabutang sa iya balay kag kaumahan. Ginhimo ini sang Ginoo tungod kay Jose. (Genesis 39:5)

Matutom nga amo

Sa sulod sang dose ka tuig nga nagserbisyo ako bilang gobernador sang Juda, halin sang ika-20 nga tuig hasta sang ika-32 nga tuig sang paghari ni Artaserkses, wala gid ako kag ang akon mga paryente magbaton sang pagkaon nga para sa gobernador. (Nehemias 5:14)
Pero ang mga gobernador nga nauna sa akon nangin palas-anon sang mga tawo, tungod kay nagpangayo gid sila sang ila adlaw-adlaw nga pagkaon kag bino luwas pa sang 40 ka bilog nga pilak. Pati ang ila mga opisyal nag-abuso sa mga tawo. Pero wala ko gid ato ginhimo, tungod kay may pagtahod ako sa Dios. (Nehemias 5:15)
Sa baylo, ginhimo ko ang tanan para mapatindog liwat ang pader sa bulig sang akon mga tinawo. Kag wala gid ako nag-angkon sang duta. (Nehemias 5:16)
Permi ko gani ginapakaon ang 150 ka Judio nga mga opisyal wala labot sa mga bisita halin sa palibot nga mga nasyon. (Nehemias 5:17)
Adlaw-adlaw ako nga nagapaihaw sang isa ka baka, anom ka matambok nga mga karnero, kag madamo nga manok. Kag kada napulo ka adlaw nagapaguwa ako sang madamo nga bino nga lain-lain sang klase. Bisan amo ini ang akon mga galastuhan wala gid ako nagbaton sang pagkaon nga para sa gobernador, tungod kay nahibaluan ko nga ginabug-atan na ang mga tawo. (Nehemias 5:18)

Dimatutom nga amo

Tungod sini, gindugangan pa gid nila ang ila kapintas sa pag-ulipon sa mga Israelinhon. Wala gid sila sing kaluoy sa mga Israelinhon. Ginpabudlayan gid nila sila paagi sa pagpatrabaho sa ila sa mga tisa kag pangsemento. Kag ginpaobra nila sila sing tudo-tudo sa uma. (Exodus 1:13-14)

Pilia sing maayo ang mga empleyado

Kabuangan ina kon panaon mo ang bisan sin-o lang; amo man kon paobrahon mo ang bisan sin-o lang nga buang-buang nga nagaagi. (Hulubaton 26:10)

Mga responsabilidad sang empleyado

Mangin matutom

Tungod sadto, ang duha niya ka kaupod nga administrador kag ang mga gobernador nagpangita sang sala sa pagdumala ni Daniel para may iakusar sila kontra sa iya. Pero wala gid sila sing may nakita nga sala tungod kay masaligan gid si Daniel kag maayo ang iya pagdumala. (Daniel 6:4)

Alagari sing mas matutom ang diosnon nga amo

Kag kon ang ila mga amo tumuluo man, indi nila dapat nga ibaliwala na lang ang ila pagtahod sa ila tungod kay mag-ulutod na sila kay Cristo. Ang dapat gani, mag-alagad sila sing husto tungod kay ang mga nagapulos sang ila pinangabudlayan mga tumuluo nga ginahigugma man sang Dios. Itudlo mo ini sa ila kag silingon sila nga tumanon gid nila. (1 Timoteo 6:2)

Ang kadalag-an mahimo resulta sang pagkamatutom sang empleyado

Ang maalamon nga suluguon magagahom sa makahuluya nga anak sang iya amo, kag hatagan siya sang palanublion kaupod sa iban pa nga mga anak sang iya amo. (Hulubaton 17:2)
Kon tatapon mo ang kahoy nga higera, makakaon ka sang iya bunga. Pareho man kon tatapon mo ang imo amo, padunggan ka niya. (Hulubaton 27:18)
Nagmainuswagon si Daniel sang paghari ni Darius kag sang paghari ni Cyrus nga Persianhon. (Daniel 6:28)

Halimbawa sang mga empleyado nga matutom gid nga wala na ginpangayuan sang pagpanabat

Wala na ginpangitaan sang lista sang mga gastos ang mga tawo nga nagadumala sa pagpakay-o kay masaligan sila. (2 Hari 12:15)
Pero indi na kinahanglan nga pangitaan pa sila sang lista sang mga gastos kay masaligan sila.” (2 Hari 22:7)

Halimbawa sang matutom nga mga empleyado nga ginabantayan

Matutom gid ang mga manug-obra sa ila trabaho. Gindumalahan sila sang apat ka mga Levita nga sila ni Jahat kag Obadias, nga mga kaliwat ni Merari, kag Zacarias kag Meshulam, nga mga kaliwat ni Kohat. Ini nga mga Levita maayo magtukar sang mga instrumento. (2 Cronica 34:12)

Ang matutom nga empleyado bugay sa amo

Ang masaligan nga mensahero makapanami sang balatyagon sang nagsugo sa iya, pareho sa mabugnaw nga tubig kon tig-ilinit. (Hulubaton 25:13)

Tumana ang amo kay ang Ginoo gid ang imo ginaalagad

Kamo nga mga ulipon, tumana ninyo ang inyo mga amo diri sa duta nga may pagtahod kag pagkahadlok sa ila. Mag-obra kamo nga hugot sa inyo tagipusuon, kag mag-alagad kamo sa ila subong nga si Cristo ang inyo ginaalagaran. Gani mag-obra kamo nga hugot sa inyo tagipusuon bilang mga ulipon ni Cristo, nga nagahimo sang kabubut-on sang Dios kag indi nga nagapakita-kita lang para malipay sila. Himua ninyo ang inyo obligasyon sa maayo nga kabubut-on bilang mga ulipon. Kabiga ninyo nga ang Ginoo amo ang inyo ginaalagaran kag indi ang mga tawo. Dumdumon ninyo nga ang Ginoo amo ang magabalos sa tagsa-tagsa suno sa iya ginahimo nga maayo, ulipon man siya ukon indi. (Efeso 6:5-8)
Kamo nga mga ulipon, tumana ninyo ang inyo mga amo diri sa duta sa tanan nga butang, kag indi nga nagapakita-kita lang para malipay sila, kundi dapat tinagipusuon ang inyo pagtuman nga may pagtahod sa Ginoo. Bisan ano ang inyo ginahimo, himua ninyo sing tinagipusuon, subong nga nagaalagad kamo sa Ginoo kag indi sa tawo. Nahibaluan man ninyo nga may palanublion nga igahatag sa inyo ang Ginoo bilang balos. Kay si Cristo nga aton Ginoo amo ang inyo ginaalagaran. (Colosas 3:22-24)
Laygayan mo man ang mga ulipon nga dapat magtuman sila sa ila amo sa tanan nga bagay, para malipay ang ila mga amo sa ila. Indi sila magpamatok ukon magsagi sabat. Silinga man sila nga indi magpangawat sa ila mga amo, kundi magpakita sila nga sila maayo kag masaligan, para sa tanan nila nga mga ginahimo magasiling ang mga tawo nga matahom gali ang aton mga pagpanudlo parte sa Dios nga aton Manluluwas. (Tito 2:9-10)

Bisan kon nagaobra para sa indi makatarunganon nga amo

Kamo nga mga ulipon, tumana ninyo ang inyo mga amo nga may bug-os nga pagtahod, indi lang ang maayo kag mabuot nga amo kundi pati man ang mapintas. Kay pakamaayuhon gid kamo sang Dios kon ginaagwanta ninyo ang mga pag-antos bisan wala kamo sing sala nga nahimo tungod kay gusto ninyo tumanon ang kabubut-on sang Dios. (1 Pedro 2:18-19)

Tahura ang imo amo

Kon parte sa mga tumuluo nga ulipon, dapat tahuron nila ang ila mga amo, para wala sing may magpakalain sa Dios kag sa aton mga pagpanudlo. (1 Timoteo 6:1)
Laygayan mo man ang mga ulipon nga dapat magtuman sila sa ila amo sa tanan nga bagay, para malipay ang ila mga amo sa ila. Indi sila magpamatok ukon magsagi sabat. (Tito 2:9)

Indi pagpasipalaan ang imo mga kaupod sa obra

Indi pagpakalaina ang isa ka ulipon sa atubangan sang iya amo, kay pakamalauton ka niya kag magaantos ka. (Hulubaton 30:10)

Magkontento sa imo suweldo

May mga soldado man nga nagpamangkot. Siling nila, “Ti, kami ya, ano man ang amon himuon?” Nagsabat si Juan sa ila, “Indi kamo magpamahog ukon magbutang-butang para makapanguwarta. Magkontento kamo sa inyo suweldo.” (Lucas 3:14)

Maghulag nga may moral nga integridad

Sang ulihi naluyag sa iya ang asawa sang iya agalon. Ginhagad niya si Jose nga maghulid sa iya. Pero nagbalibad si Jose. Siling niya sa babayi, “Pamati bala! Gintugyan sa akon sang akon agalon ang tanan niya nga pagkabutang, gani wala na siya nagapalibog sa mga butang diri sa iya panimalay. Wala na sing may maglabaw pa sa akon sa sining panimalay. Gintugyan niya sa akon ang tanan magluwas lang sa imo tungod kay asawa niya ikaw. Gani indi ko mahimo nga traiduran ang akon agalon kag magpakasala sa Dios.” (Genesis 39:7-9)

Kabilugan nga mga prinsipyo sang obra kag negosyo

Indi magpakig-upod sa negosyo sa mga dimatumuloo

Indi gid kamo magpakig-isa sa mga wala nagatuo kay Cristo. Kay subong nga ang kasanag indi makaupod sa kadulom, ang maayo indi man makaupod sa malain. Kag subong nga si Cristo kag si Satanas indi mag-intiendihanay, ang tumuluo kag ang indi tumuluo indi man mag-intiendihanay. Indi puwede nga ang mga dios-dios ara man sa templo sang Dios. Kag kita amo ang templo sang Dios nga buhi! Kay nagsiling ang Dios, “Magapuyo ako kag magaupod sa ila. Mangin Dios nila ako, kag mangin katawhan ko sila.” “Gani, magguwa na kamo kag magbulag sa ila. Indi kamo magtandog sa mga ginakabig nga mahigko, kag batunon ko kamo.” (2 Corinto 6:14-17)

Patindoga ang negosyo antes ang balay

Preparaha anay ang imo palangabuhian, pareho abi sang imo talamnan, antes ka magpundar sang pamilya. (Hulubaton 24:27)

Ang pagkaproduktibo nagahimo sang pila ka kagamo

Kon wala ka sing sapat nga inug-arado wala ka sing anihon, pero kon may sapat ka, kag makusog pa, madamo ang imo anihon. (Hulubaton 14:4)

Ang mga hanas pagatahuron

Ang tawo nga maayo mag-obra magaalagad sa mga hari kag indi sa ordinaryo nga mga tawo. (Hulubaton 22:29)

Indi magsalig sa buwas sa negosyo

Pamati kamo sa akon, kamo nga nagasiling, “Karon ukon buwas makadto kami sa isa ka siyudad. Didto kami maestar sang isa ka tuig. Manegosyo kami kag magtipon sang madamo nga kuwarta.” Ang matuod, wala gani kamo kahibalo kon ano ang matabo sa inyo buwas. Kay ang aton kabuhi pareho sang ambon nga makita, kag sa indi lamang madugay madula. Gani, amo ini ang inyo isiling, “Kon itugot sang Ginoo, kag kon buhi pa kita, amo ini ukon amo ina ang aton himuon.” (Santiago 4:13-15)

Atipana ang imo kaugalingon nga buluhaton, mag-obra sa imo mga kamot

Tinguhai ninyo nga magkabuhi sang malinong. Indi ninyo paghilabtan ang kabuhi sang iban, kag pareho sang amon ginsiling sa inyo anay, ang kada isa sa inyo dapat magtrabaho para may kaugalingon siya nga palangabuhian. Kon amo ini ang inyo ginahimo, indi na kinahanglan nga magsalig pa kamo sa iban para sa inyo pagpangabuhi, kag pagatahuron kamo sang mga indi tumuluo. (1 Tesalonica 4:11-12)

Ang dimatinahuron sa Dios kon kaisa nagahingabot sa diosnon agod protektahan ang malaut nga negosyo

May isa ka platero didto nga ang iya ngalan si Demetrius. Siya kag ang iya mga tinawo nagapanghimo sang gagmay nga mga templo-templo nga pilak nga ginsunod sa templo ni Artemis nga ila diosa, kag paagi sini nakapangwarta sila sing dako. Gani ginpatawag niya ang iya mga trabahador kag ang iban pa nga mga platero. Dayon nagsiling siya sa ila, “Mga abyan, nahibaluan ninyo nga ang aton pag-asenso sa pangabuhi nagahalin sa sining aton palangitan-an. Nakita ninyo kag nabatian ang ginahimo sining tawo nga si Pablo. Nagasiling siya nga ang mga dios nga ginahimo sang tawo indi matuod nga mga dios. Madamo ang nakombinsi kag napatalang niya diri sa Efeso kag sa bilog nga probinsya sang Asia. Gani delikado ang aton palangitan-an, kay basi kon pakalainon sang mga tawo. Kag indi lang ina, kundi delikado man ang templo sang aton bantog nga diosa nga si Artemis, kay basi kon mangin wala na sing pulos ini, kag indi na pagkilalahon sang mga tawo ang aton diosa nga ginasimba indi lang diri sa Asia kundi sa bilog man nga kalibutan!” Pagkabati sadto sang mga tawo, nangakig gid sila kag nagsugod sila sa pagsinggit, “Gamhanan si Artemis sang mga taga-Efeso!” (Binuhatan 19:24-28)

Mahimo gamiton sang Ginoo ang obra agod pa-ubuson kita

Napriso sila kay nagpamatok sila sa mga ginsiling sang Labing Mataas nga Dios kag ginbaliwala nila ang iya mga laygay. Gani ginpabudlayan niya sila sa ila mabug-at nga mga trabaho. Nagkalatumba sila pero wala sing may nagbulig sa ila. (Salmo 107:11-12)

Ginapangayo ang husto nga bayad para sa mga produkto kag serbisyo

“Gani magsugo ka sang imo mga tinawo sa pagpang-utod sang mga kahoy nga sedro sa Lebanon para sa akon. Pabuligon ko sa ila ang akon mga tinawo, kag suhulan ko ang imo mga tinawo suno sa gusto mo. Kay nahibaluan mo man nga wala gid diri sa amon sang maayo magpang-utod sang mga kahoy nga pareho sang imo mga tinawo nga taga-Sidon.” (1 Hari 5:6)
...sa pagpreparar sang madamo gid nga mga kahoy, tungod kay dako kag matahom ang templo nga akon patindugon. Bayaran ko ang imo mga manug-utod sang kahoy sing mga 60,000 ka sako nga trigo, 60,000 ka sako nga barley, 110,000 ka galon nga bino, kag 110,000 ka galon nga lana sang olibo.” (2 Cronica 2:9-10)

Halimbawa sang indi husto nga bayad

Pagkatapos sang 20 ka tuig nga pagpatindog ni Solomon sang duha ka building—ang templo sang Ginoo kag ang palasyo, ginhatag niya ang 20 ka banwa sa Galilea kay Haring Hiram sang Tyre. Ginhimo niya ini tungod kay ginsuplayan siya ni Hiram sang tanan nga kahoy nga sedro kag sipres, kag sang bulawan nga iya ginkinahanglan. Pero sang nagkadto si Hiram sa Galilea halin sa Tyre sa pagtan-aw sang mga banwa nga ginhatag sa iya ni Solomon, wala siya malipay sini. (1 Hari 9:10-12)

Pagretiro

“Ini nga mga pagsulundan para sa mga kaliwat ni Levi: Magsugod ang mga kaliwat ni Levi sa pag-alagad sa Tolda nga Ginapakigkitaan sa edad nga 25, kag mag-untat sila sa pag-alagad sa edad nga 50. Kag kon magretiro na sila, puwede sila makabulig-bulig sa ila kapareho nga mga Levita paagi sa pag-alagad bilang manugbantay sa Tolda, pero indi gid sila maghimo sang mga buluhaton sa Tolda. Amo ina ang mga katungdanan sang mga kaliwat ni Levi nga ipatuman mo sa ila.” (Numero 8:24-26)

Ang maayo nga asawa mapisan kag bugay sa iya panimalay

Mabudlay pangitaon ang maayo nga asawa. Mas bilidhon pa siya sang sa malahalon nga mga bato. Nagasalig gid ang iya bana sa iya, kag wala na sing pangitaon pa ang iya bana sa iya. Samtang nagakabuhi siya, puro kaayuhan ang ginahimo niya sa iya bana kag indi kalainan. Mapisan siya maghimo sang mga tela nga delana kag linen. Pareho siya sa barko sang mga negosyante; nagadala siya sang pagkaon bisan halin pa siya sa malayo nga lugar. Aga pa gid siya nagabugtaw para magpreparar sang pagkaon para sa iya pamilya, kag para hambalan ang iya mga suluguon nga babayi kon ano ang ila ulobrahon. Makahibalo siya magpili sang duta, kag ginabakal niya ini. Dayon ginapatamnan niya ini sang ubas halin sa kuwarta nga iya natipon. Mabakas siya, mapisan, kag mabaskog. Maayo siya magnegosyo, kag nagaobra siya hasta sa gab-i. Siya lang mismo ang nagahimo sang tela para himuon nga bayo. Maalwan siya sa mga imol kag mga bululigan. Kon tigtulugnaw, wala siya nagakabalaka kay may madamol siya nga mga panapton para sa iya pamilya. Siya lang mismo ang nagahimo sang inughapin sa ila mga katre. Kag ang iya mga bayo matahom kag malahalon. Kilala ang iya bana bilang isa sa mga opisyal sa ila lugar. Nagapanghimo siya sang mga bayo kag mga paha, kag ginabaligya niya ini sa mga negosyante. Mabakod siya kag ginatahod, kag wala siya mahadlok sa palaabuton. Nagahambal siya nga may kaalam, kag nagatudlo siya nga may kaayo. Mapisan siya, kag ginatatap gid niya sing maayo ang iya panimalay. Ginadayaw siya sang iya mga anak, kag amo man sang iya bana nga nagasiling, (Hulubaton 31:10-28)
...para makatuon ang bataon pa nga mga babayi kon paano maghigugma sa ila bana kag mga kabataan, kag kon paano magtimbang-timbang kon diin ang husto ukon indi, kag para makatuon sila nga magkabuhi nga may matinlo nga tagipusuon, mag-atipan sang panimalay, magpakabuot, kag magpasakop sa ila bana, para wala sing may magpakalain sa pulong sang Dios nga aton ginatudlo. (Tito 2:4-5)

Ang wala sing pulos nga mga ginalagaw nagadala sang kaimulon

Ang mapisan nga mangunguma may bugana nga pagkaon. Ang nagausik sang iya tiyempo sa wala sing pulos nga mga buluhaton wala sing husto nga pag-intiendi. (Hulubaton 12:11)
Ang mapisan nga mangunguma may bugana nga pagkaon, pero ang nagausik sang iya tiyempo sa wala sing pulos nga mga buluhaton magaimol. (Hulubaton 28:19)