Iban pa

Negosyo

Sadto nga tion ang bili sang karwahe nga halin sa Egypt 600 ka bilog nga pilak, kag ang kabayo 150 ka bilog nga pilak. Ginbaligya man ini sang mga tinawo ni Solomon sa tanan nga hari sang mga Hithanon kag sang mga Arameanhon. (1 Hari 10:29)

Ginahikayan sang manugbakal ang ginabaligya para makaayo siya. Pero kon mabakal na niya, wala na niya ginahikayan, kundi ginapabugal pa gani niya. (Hulubaton 20:14)

Pamati kamo sa akon, kamo nga nagasiling, “Karon ukon buwas makadto kami sa isa ka siyudad. Didto kami maestar sang isa ka tuig. Manegosyo kami kag magtipon sang madamo nga kuwarta.” Ang matuod, wala gani kamo kahibalo kon ano ang matabo sa inyo buwas. Kay ang aton kabuhi pareho sang ambon nga makita, kag sa indi lamang madugay madula. Gani, amo ini ang inyo isiling, “Kon itugot sang Ginoo, kag kon buhi pa kita, amo ini ukon amo ina ang aton himuon.” (Santiago 4:13-15)

Pinansyal nga resulta sang pagpanglalaki

Kag ang tanan ninyo nga manggad kag iban pa nga ginpangabudlayan kuhaon lang sang mga taga-iban nga lugar. (Hulubaton 5:10)

Indi siya magbaton sang bayad, bisan ano pa ini ka dako. (Hulubaton 6:35)

Ang tawo nga luyag sang kaalam nagahatag kalipay sa iya amay. Ang tawo nga nagasagi upod sa mga babayi nga nagabaligya sang ila lawas nagausik lang sang iya kuwarta. (Hulubaton 29:3)

Tagipusuon sang tawo

Indi ka magkaon ukon maghandom sa pagkaon nga ginhanda sang kuripot nga tawo, bisan manamit pa ini. Kay ang tawo nga pareho sina nagabantay kon ano kadamo ang imo ginakaon. Nagasiling siya, “Sige, kaon pa.” Pero ato gali indi tinagipusuon ang iya pagsiling. Gani iluad mo ang imo kinaon kag mangin wala sing pulos ang imo mga pagdayaw sa iya. (Hulubaton 23:6-8)

Gani nagapalapit ang akon mga katawhan sa imo kag daw sinsero gid sila nga nagapamati sa imo, pero ang matuod wala nila ginatuman ang imo ginahambal. Maayo lang sila maghambal nga ginahigugma nila ako, pero ang sa sulod sang ila tagipusuon amo ang pagpanguwarta. (Ezekiel 33:31)

Pero kon may kahisa kamo kag may maiyaiyahon nga handom, indi kamo magpabugal nga maalam kamo, kay nagabinutig kamo kontra sa kamatuoran. Ina nga klase sang kaalam wala nagahalin sa Dios kundi iya sang kalibutan. Iya ina ni Satanas kag indi iya sang Espiritu Santo. Kay kon diin ang kahisa kag pagkamaiyaiyahon, didto man ang pagginamo kag ang tanan nga klase sang mga kalautan. (Santiago 3:14-16)

May mga butang nga inyo ginahandom, ugaling indi ninyo maangkon, gani gusto ninyo magpatay. May mga butang nga inyo gid naluyagan kag kon indi ninyo maangkon, nagapangaway kamo. Indi ninyo maangkon ang inyo luyag tungod kay wala kamo nagapangayo sa Dios. Kag kon nagapangayo kamo, wala kamo ginahatagi kay malain ang inyo tinutuyo. Ang mga butang nga inyo ginapangayo para lang sa inyo kaugalingon nga kalipayan. (Santiago 4:2-3)

Ining indi matuod nga mga manunudlo sang Dios magahimo-himo sang mga estorya para mapanguwartahan nila kamo. Wala sila kahibalo nga madugay na sila nga ginsentensyahan sang Dios, kag madali na lang sila mawala. (2 Pedro 2:3)

Kasuguan sang Daan nga Testamento parte sa pag-asawa

Pero kon sa ulihi wala na siya sing gana sa babayi, dapat palakton niya ini sa bisan diin nga gusto niya. Indi niya siya pag-ibaligya ukon pag-ulipunon tungod kay ginpakahuy-an na niya siya. (Deuteronomio 21:14)

Ang iban wala sing kabalaka sa kuwarta

Pamati! Ipasalakay ko ang Babilonia sa mga taga-Media nga wala nagasapak sa pilak kag bulawan. (Isaias 13:17)

Nagsabat ang mga Gibeonhon, “Indi mabayaran sang pilak ukon bulawan ang kaakig namon kay Saul kag sa iya pamilya. Kag wala kami sing kinamatarong sa pagpatay sa kay bisan sin-o sa Israel luwas kon tugutan mo.” Nagpamangkot si David, “Ti, ano ang gusto ninyo nga himuon ko para sa inyo?” (2 Samuel 21:4)

Nagsiling si Boaz, “Day, kabay pa nga pakamaayuhon ka sang Ginoo. Ang pag-unong nga ginpakita mo subong sa imo pamilya mas sobra pa sa ginpakita mo sadto. Kay wala ka naglagas sa bataon nga lalaki, manggaranon man siya ukon imol. (Ruth 3:10)

Ginapakamalaot sang mga tawo ang nagatago sang iya baligya para ibaligya ini kon magtaas na ang presyo, pero ginadayaw sang mga tawo ang wala nagatago. (Hulubaton 11:26)

Mas maayo pa ang tawo nga simple lang, nga makasarang magsagod sang kabulig, sang sa tawo nga nagapasin-o-sin-o nga wala man lang gali sang kalan-on. (Hulubaton 12:9)

Tinguhai nga makabaton ka sang kamatuoran, kaalam, pagtadlong sa imo pamatasan, kag pag-intiendi. Kag indi mo gid ini pag-ibaylo sa bisan ano nga butang. (Hulubaton 23:23)

Bisan wala siya sing sala nga nahimo kag bisan wala siya nagpangdaya, ginlubong siya nga daw isa ka kriminal; ginlubong siya upod sa mga manggaranon. (Isaias 53:9)

Sa liwat nagsiling si Jesus, “Gani ang kada manunudlo nga may natun-an parte sa paghari sang Dios pareho sang tagbalay nga may madamo nga pagkabutang sa iya bodega. Indi lang ang daan nga mga butang ang iya ginapaguwa sa bodega kundi pati ang mga bag-o man.” (Mateo 13:52)

May babayi didto nga ginapangguwaan sang dugo sa sulod sang dose na ka tuig. Puwerte gid ang iya pag-antos sa pihak sang iya pagpabulong sa nagkalain-lain nga manugbulong. Nagasto na niya ang tanan niya nga mga pagkabutang, pero wala gid siya mag-ayo. Nagdugang pa gid gani ang iya masakit. (Marcos 5:25-26)

Nagsiling dayon ang kumander, “Ako nangin Romanhon paagi sa pagbayad sing dako nga kantidad.” Nagsabat si Pablo, “Pero ako Romanhon halin sang akon pagkatawo.” (Binuhatan 22:28)

Indi pagmultahan ang matarung

Indi maayo nga silutan ang inosente nga tawo ukon ang dungganon nga tawo nga nagahimo sing husto. (Hulubaton 17:26)

Mga paghukom sang Ginoo

Sa sina man nga tion, ang talamnan sang ubas nga may 1,000 ka puno nga nagabili sing 1,000 ka pilak mapuno sang tunukon nga mga kahoy-kahoy kag mangin masiot na. (Isaias 7:23)

Pero sa ulihi ang iya maginansya indi pagtaguon kundi ihalad niya sa Ginoo para ibakal sang madamo nga pagkaon kag sang maayo nga klase sang mga bayo para sa mga tawo nga nagaalagad sa Ginoo. (Isaias 23:18)

Ang Mesiyas magauswag

Nagsiling ang Ginoo, “Pamati! Magmauswagon ang akon alagad, mangin bantog siya kag padunggan. (Isaias 52:13)

Pero kabubut-on sang Ginoo nga sakiton kag paantuson siya. Bisan ginhimo sang Ginoo ang iya kabuhi bilang halad nga bayad sa sala, makita niya ang iya mga kaliwat kag makabaton siya sing malawig nga kabuhi, kag paagi sa iya matuman ang kabubut-on sang Ginoo. (Isaias 53:10)

Indi mabakal ang relasyon sa Ginoo

Nagsiling ang Ginoo, “Palapit kamo, tanan kamo nga ginauhaw, ari ang tubig! Bisan wala kamo sing kuwarta, magbakal kamo kag magkaon! Dali kamo, magbakal kamo sang bino kag gatas nga wala sing bayad! Ngaa nagagasto kamo sang inyo kuwarta sa indi kalan-on? Ngaa ginagasto ninyo ang inyo mga suweldo sa indi man lang makabusog sa inyo? Pamati kamo sa akon kag makakaon kamo sang manamit nga pagkaon kag mabusog gid kamo. (Isaias 55:1-2)

Ang pagkadimatutom ginpaanggid sa pagpakighilawas

Nagapabayad ang mga babayi nga nagabaligya sang ila lawas, pero ikaw ya amo pa ang nagahatag sang regalo sa imo mga kerido para maganyat mo sila nga magpalapit sa imo sa pagpakighilawas. Lain ka sang sa mga babayi nga nagabaligya sang ila lawas. Wala sing may nagahagad sa imo sa pagpakighilawas; ikaw mismo ang nagapanghagad. Wala ka nagapabayad; ikaw pa gani ang nagabayad. Gani lain ka gid ya. (Ezekiel 16:33-34)

Mga kasuguan parte sa mga pari kag sa duta

Kinahanglan nga indi gid nila ini pag-ibaligya ukon pag-ibaylo bisan gamay lang nga parte sini, kay amo ini ang labing maayo nga duta kag balaan ini para sa Ginoo. (Ezekiel 48:14)

Ang Ginoo diutay lang ang bili para sa mga dimatinahuron sa Dios

Ginsilingan ko sila, “Kon sa hunahuna ninyo dapat ako suhulan, ihatag ninyo ang akon suhol. Pero kon indi, sa inyo na lang ina.” Gani ginbayaran nila ako sang 30 ka bilog nga pilak bilang akon suhol. Nagsiling ang Ginoo sa akon, “Ipilak ang ina nga kuwarta sa talaguan sang kuwarta sa templo.” Gani ginkuha ko ang 30 ka bilog nga pilak, nga sa hunahuna nila hustuhan ini nga suhol para sa akon, kag ginpilak ko ini sa talaguan sang kuwarta sa templo sang Ginoo. (Zacarias 11:12-13)

Ang may ara pagahatagan pa; ang wala, kuhaan bisan ang tanan

Nagsiling pa gid siya, “Pamatii ninyo ako sing maayo! Magahatag ang Dios sa inyo sing pag-intiendi suno sa inyo pagpamati, kag iya pa gani ini dugangan. Kay ang tawo nga nagatuman sang iya nabatian nga kamatuoran pagahatagan pa gid sang pag-intiendi. Pero ang tawo nga wala nagatuman sa kamatuoran, bisan ang diutay nga iya naintiendihan kuhaon pa sa iya.” (Marcos 4:24-25)

Ang kuwarta gingamit sa pagpakita sang kalipay sang mga anghel sa kaluwasan

“Ukon halimbawa may isa ka babayi nga may napulo ka sinsilyo. Ano ayhan ang iya himuon kon madula ang isa? Siyempre sindihan niya ang suga kag silhigan sing maayo ang iya balay para pangitaon ang sinsilyo hasta nga makita niya ini. Kon makita na niya ini, panawgon niya ang iya mga amiga kag mga kasilingan kag magsiling, ‘Magkalipay kita, kay nakita ko na ang akon sinsilyo nga nadula.’ ” Dayon nagsiling si Jesus, “Pareho man sina ang kalipay sang mga anghel sang Dios sa langit kon ang isa ka makasasala maghinulsol.” (Lucas 15:8-10)

Panan-aw sa pagpanag-iya sa nauna nga simbahan

Malapit ang pag-inupdanay sang mga tumuluo, kag gintingob nila ang ila mga pagkabutang para makaambit ang tanan. Ginpamaligya nila ang ila mga duta kag mga pagkabutang, kag ginpanagtag nila ang bili sa ila mga kaupod suno sa kinahanglan sang kada isa. (Binuhatan 2:44-45)

Tanan nga tumuluo isa lang sa panghunahuna kag balatyagon. Ang kada isa sa ila wala nagkabig nga ang iya mga pagkabutang iya gid lang, kundi para sa tanan. Grabe nga mga milagro ang ginhimo sang mga apostoles sa ila pagpamatuod nga si Ginoong Jesus nabanhaw. Kag dako gid ang bulig sang Dios sa tanan nga tumuluo. Wala sing may nawad-an sa ila kinahanglanon tungod kay may mga tumuluo nga nagpamaligya sang ila mga duta kag mga balay, kag ginhatag nila ang bili sa mga apostoles. Dayon ginpanagtag ini sang mga apostoles sa kada isa suno sa iya kinahanglanon. Amo man ini ang ginhimo ni Jose nga taga-Cyprus, nga kaliwat ni Levi. Ginatawag siya sang mga apostoles nga si Barnabas, nga kon sayuron “Manugpabakod.” Ginbaligya ni Jose ang iya duta kag ginhatag niya ang bili sa mga apostoles. (Binuhatan 4:32-37)

Ang mga nakakilala sa Ginoo nagabiya sang malahalon nga malain nga mga butang

Madamo nga tumuluo didto ang nagpalapit nga nag-ako kag nagsugid sang mga malain nila nga mga nahimo. Kag madamo man sang mga madyikero ang nagdala sang ila libro kag ginsunog nila mismo sa atubangan sang tanan. Minilyon ang kantidad sang tanan nga libro nga ginsunog. (Binuhatan 19:18-19)

Pagpakamatarung

Nagsiling man siya kay Sara, “Hatagan ko ang imo utod sang 1,000 ka bilog nga pilak bilang pamatuod sa tanan ninyo nga kaupdanan nga wala ko ikaw matandog kag para indi sila maghunahuna nga nakahimo ka sang malain.” (Genesis 20:16)

Mga inagaw, dinambong

Pagkatapos ginsulod man sang iban pa nga mga anak ni Jacob ang banwa kag ginpanguha ang mga pagkabutang sini. Ginhimo nila ini tungod kay ginhigkuan ang pagkatawo sang ila utod nga si Dina. Ginpanguha nila ang mga karnero, mga baka, mga donkey, kag ang tanan nga pagkabutang didto sa banwa kag sa uma. Ginpanguha nila ang tanan nga manggad sang banwa, pati ang mga pagkabutang sa sulod sang mga balay. Kag ginbihag nila ang tanan nga babayi kag kabataan. (Genesis 34:27-29)

Pagkatapos nila lagas sa mga Filistinhon, nagbalik sila kag ginpanguha nila ang mga nagkalabilin sa kampo sang mga Filistinhon. (1 Samuel 17:53)

Karon, gintipon ni Haring Ben Hadad sang Aram ang tanan niya nga soldado para magpakig-away. Nag-upod sa ila ang 32 ka hari nga kadampig ni Ben Hadad, nga may mga kabayo kag mga karwahe. Kag naglakat sila sa pagsalakay sa Samaria. Nagpadala si Ben Hadad sang mga mensahero sa Samaria sa pagsugid sang sini nga mensahi kay Haring Ahab sang Israel: “Amo ini ang ginsiling ni Ben Hadad: ‘Ang imo mga pilak kag mga bulawan akon, kag ang imo mga asawa kag maayo nga mga kabataan akon man.’ ” Nagpadala sang sabat si Haring Ahab nga nagasiling, “Suno sa ginsiling mo, Mahal nga Hari, imo ako kag ang tanan nga akon.” Nagbalik liwat ang mga mensahero kay Ahab kag nagsiling, “Amo ini ang ginsiling ni Ben Hadad: ‘Nagsiling na ako sa imo nga ihatag mo sa akon ang imo mga pilak, mga bulawan, mga asawa, kag mga kabataan. Pero buwas sa amo sini nga oras, pakadtuon ko dira ang akon mga opisyal sa pag-usisa sang imo palasyo kag sang mga balay sang imo mga opisyal. Kuhaon nila ang tanan nga ginakabig mo nga malahalon.’ ” Nagsabat ang mga manugdumala kag ang katawhan, “Indi ka na magpasugot sa iya mga ginapangayo.” (1 Hari 20:1-6, 8)

Napierdi ang Juda sa Israel, kag ang tagsa ka soldado sang Juda nagpalagyo puli. Ginpanguha niya ang tanan nga bulawan, pilak, kag kagamitan nga iya nakita sa templo sang Ginoo kag sa bodega sang palasyo sang hari. Nagdala man siya sang mga bihag sa iya nga pagbalik sa Samaria. (2 Hari 14:12, 14)

Gani ginkadtuan ini ni Jehoshafat kag sang iya mga tinawo kag ginpanguha ang ila mga pagkabutang. Madamo ang ila nakuha nga mga kagamitan, mga bayo, kag iban pa nga malahalon nga mga butang nga indi na nila masarangan sa pagdala. Tatlo ka adlaw gid ang ila pagpanipon tungod sa puwerte kadamo nga mga pagkabutang. (2 Cronica 20:25)

Halin sang panahon sang amon mga katigulangan hasta subong, puwerte ang amon sala; kag tungod sini, kami kag ang amon mga hari kag mga pari permi ginasakop sang mga hari sang iban nga mga nasyon. Ginpamatay nila ang iban sa amon, kag ang iban ginbihag, ginkawatan kag ginpakahuy-an, pareho sa nagakatabo sa amon subong. (Ezra 9:7)

Paagi sa ato nga sulat, gintugutan ni Haring Ahasuerus ang mga Judio sa kada siyudad nga mag-ugyon sa pagdepensa sang ila kaugalingon. Puwede nila patyon ang bisan sin-o nga magsalakay sa ila halin sa bisan ano nga nasyon ukon probinsya, pati ang ila sini mga babayi kag mga kabataan. Kag puwede man nila nga kuhaon ang mga pagkabutang sang ila mga kaaway. (Ester 8:11)

Gani ginpamatay sang mga Judio ang tanan nila nga kaaway paagi sa espada. Ginhimo nila ang ila gusto sa sining mga nagakontra sa ila. Sila amo ang napulo ka anak ni Haman nga kaaway sang mga Judio, nga anak ni Hamedata. Pero wala pagkuhaa sang mga Judio ang mga pagkabutang sang ila mga kaaway. (Ester 9:5, 10)

Nagsiling ang Ginoo, “Kaluluoy ang mga taga-Assyria. Sila ang gamiton ko nga balakol sa pagsilot sa mga ginakaugtan ko. Suguon ko sila nga magsalakay sa indi diosnon nga nasyon nga ginakaugtan ko, para laglagon ini pareho sa lutak sa karsada nga ginatasak-tasak, kag para kuhaon nila ang tanan nga pagkabutang sang sini nga nasyon.” (Isaias 10:5-6)

Pero amo ini ang ginsiling sang Ginoo nga matabo kon matapos na niya ang iya himuon kontra sa Bukid sang Zion kag sa Jerusalem: “Silutan ko ang hari sang Assyria tungod sa iya pagkamatinaas-taason kag pagkabugalon! Kay nagasiling siya, ‘Nahimo ko ini tungod sa akon kusog kag kaalam: Ginpang-agaw ko ang madamo nga nasyon, kag ang ila mga manggad. Pareho ako sa turo nga baka; ginpangpierdi ko ang ila mga hari. Ginpanguha ko ang manggad sang mga nasyon pareho nga daw nagapanguha lang ako sang mga itlog sa ginbayaan nga pugad. Wala sing may nagpalakpalak ukon may nag-iyagak.’ ” (Isaias 10:12-14)

Pang-agawon nila ang inyo mga manggad kag ang inyo mga baligya. Panggub-on nila ang inyo mga pader kag ang manami ninyo nga mga balay, kag ihaboy dayon nila sa dagat ang mga bato, mga kahoy kag ang tanan nga nabilin sa nagkalaguba. (Ezekiel 26:12)

Pagasalakayon ang Egypt, kag magaantos ang Ethiopia. Madamo ang mapatay sa Egypt, kag panguhaon ang iya sini nga manggad, kag gub-on ini. (Ezekiel 30:4)

Bisan pa nga mas mauswagon kamo sang sa inyo mga kadugo, laglagon ko kamo. Ipadala ko ang mainit nga hangin halin sa desierto sa east kag magakalahubas ang inyo mga tuburan kag mga bubon. Kag pagaagawon ang inyo malahalon nga mga pagkabutang. (Hoseas 13:15)

Kay amo ini ang ginasiling sang Ginoong Dios kontra sa Samaria: “Indi sila kahibalo maghimo sang matarong, kag ang mabakod nga mga parte sang ila siyudad puno sang mga butang nga kinawatan kag inagawan. Gani salakayon sila sang mga kaaway kag panggub-on ang ila mga depensa. Kuhaon sang mga kaaway ang mga pagkabutang sa mabakod nga mga parte sang ila siyudad.” (Amos 3:10-11)

Wala kuntani kamo nagsulod sa siyudad sang akon katawhan sang tion sang ila kalaglagan, kag nagpanguha sang ila pagkabutang. Kag wala kuntani kamo nagkalipay sang tion sang ila pag-antos. (Obadias 1:13)

Pangitaon nila kag kuhaon ang mga manggad ninyo nga mga kaliwat ni Esau. Nagpabaya lang kamo sadtong tion nga ginsalakay ang Jerusalem sang taga-iban nga mga nasyon. Ginpabay-an lang ninyo nga kuhaon nila ang mga pagkabutang sang Jerusalem kag partidahon paagi sa paggabot-gabot. Pareho lang kamo sa ila nga mga kaaway sang Israel. (Obadias 1:6, 11)

“Mga pumuluyo sang Zion, lakat kamo kag laglaga ninyo ang inyo mga kaaway pareho sang paglinas sang mga uhay. Kay himuon ko kamo nga pareho sang turo nga baka nga may salsalon nga mga sungay kag may saway nga mga kuko. Pagadugmukon ninyo ang madamo nga nasyon nga nagtipon sa pagpakig-away sa inyo. Kag ang ila mga manggad nga nakuha nila paagi sa pagpamintas ihalad ninyo sa akon, ang Ginoo nga nagagahom sa bilog nga kalibutan.” (Micas 4:13)

Kamo nga nagasalakay sa Nineve, panguhaa ninyo ang mga pilak kag bulawan sa sini nga siyudad kay puno ini sang manggad. Malaglag, maguba, mawasak na ang Nineve! Gani ginakulbaan ang iya mga pumuluyo; nagapalangurog ang ila bilog nga lawas pati ang ila mga tuhod, kag nagapalanglapsi sila. (Nahum 2:9-10)

Kaluluoy ang siyudad sang Nineve. Ang iya pumuluyo madamo sang ginpamatay nga mga tawo, kag mga butigon sila. Madamo sila sang mga pagkabutang nga gin-agaw sa iban, kag wala sila nagakawad-an sang mabiktima. (Nahum 3:1)

Pero yagutaon sila sang sina nga mga nasyon paagi sa masakit nga binalaybay nga nagasiling, “ ‘Kaluluoy kamo nga nagapanguha sang mga butang nga indi inyo kag nagatipon sang manggad paagi sa pagpanguwarta. Hasta san-o pa bala ninyo ina himuon?’ Pero ang matuod, gulpi lang kamo nga balusan sang mga nasyon nga ginbihag ninyo, kag tungod sa ila magakurog kamo sa kahadlok, kag sila naman ang magaagaw sang inyo mga pagkabutang. Tungod nga madamo nga nasyon ang gin-agawan ninyo sang mga pagkabutang, kamo naman ang agawan sang mga tawo nga nagkalabilin sa sini nga mga nasyon. Matabo ini sa inyo tungod sa pagpamatay ninyo sang mga tawo kag sa pagpanghalit ninyo sang ila mga duta kag mga banwa. (Habakuk 2:6-8)

Maghibi kamo nga nagaestar sa ubos nga parte sang Jerusalem tungod kay magakalamatay ang tanan ninyo nga mga negosyante. Agawon ang ila mga pagkabutang kag bayaan nila ang ila mga balay. Indi sila ang magaestar sa mga balay nga ila ginpatindog. Kag indi sila ang magainom sang bino nga halin sa ila gintanom nga mga ubas.” Indi makaluwas sa ila ang ila mga pilak kag mga bulawan sa sina nga adlaw nga ipakita ko ang akon kaakig nga pareho sang kalayo nga magalamon sang bilog nga duta. Gulpi ko lang nga laglagon ang tanan nga nagaestar sa duta.” (Zefanias 1:11, 13, 18)

Nagsiling ang Ginoo nga Makagagahom, ang Dios sang Israel, “Nabatian ko ang pagpakahuya kag pagpangyaguta sang mga taga-Moab kag taga-Ammon sa akon katawhan. Nagapahambog pa sila nga masarangan nila nga agawon ang duta sang akon katawhan. Gani nagapanumpa ako sa akon kaugalingon nga laglagon ko gid ang Moab kag Ammon pareho sang Sodom kag Gomora. Ang ini nga mga duta indi na mapuslan hasta san-o. Matabunan na lang ini sang mga tunukon nga mga hilamon kag mapuno sang mga buho nga ginahimuan sang asin. Agawon ini sang akon nagkalabilin nga katawhan kag kuhaon nila ang mga pagkabutang sini.” (Zefanias 2:8-9)

Estilo sang pagkabuhi

Wala ako nagasiling nga pamag-anan ninyo ang kahimtangan sang iban hasta kamo na ang mabudlayan, kundi para bala nga magpalareho ang aton kahimtangan. Sa karon maayo ang inyo pangabuhi, gani nagakabagay lang nga buligan ninyo ang mga ginakulang. Kag kon sa iban nga adlaw kamo naman ang kulangon, kag kon sila may maayo na nga kahimtangan, kundi sila naman ang mabulig sa inyo. Sa sini nga paagi magpalareho ang kahimtangan sang isa kag isa. Indi bala nga pareho man sina ang ginasiling sang Kasulatan: “Ang nagtipon sang madamo wala nagsobra, kag ang nagtipon sang diutay wala man makulangi.” (2 Corinto 8:13-15)

Kon parte sa mga babayi, gusto ko nga magbayo sila sing husto kag indi malaw-ay tan-awon. Dapat kon nagapatahom sila, indi sa pagpatahom sang buhok nga nagasulubra na, ukon sa paggamit sang mga alahas nga bulawan ukon perlas, ukon sa pagsuksok sang malahalon nga mga bayo, (1 Timoteo 2:9)

Pagbayad sang danyos

“Halimbawa, nag-away ang duha ka tawo, kag ginsumbag sang isa ukon ginlampusan sang bato ang iya kontra kag indi na ini makabangon pero wala mapatay. Kon sa ulihi makabangon siya kag makalakat-lakat, bisan nagabaston lang, ang tawo nga nagsakit sa iya indi pagsilutan. Pero kinahanglan magbayad ang tawo sa iya, sa iya panahon nga nausik tungod sa iya pagkabalda, kag kinahanglan atipanon siya sang tawo hasta mag-ayo siya. (Exodus 21:18-19)

“Kon may nagaaway kag naigo ang isa ka babayi nga nagabusong, kag nagbata ini sa indi pa oras, pero wala man sing may malain nga natabo sa iya, ang nakaigo pabayaron suno sa kantidad nga pangayuon sang bana kag ginatugutan sang mga hukom. (Exodus 21:22)

“Kon ang turo nga baka nakasungay sang tawo, lalaki ukon babayi, kag napatay ini, dapat batuhon ang baka, kag indi pagkan-on ang iya unod, pero ang tag-iya sang baka wala sing salabton. Pero kon ang baka naanad na nga magpanungay sang tawo kag ginpaandaman na ang tag-iya parte sini, pero ginpabay-an lang niya ang baka, kag nakapatay ini sang tawo, kinahanglan batuhon ini hasta mapatay kag ang tag-iya patyon man. Pero kon pabayaron ang tag-iya para mabuhi siya, kinahanglan nga bayaran niya kon pila ang ipabayad sa iya. (Exodus 21:28-30)

Kon nakasungay ang baka sang ulipon, lalaki man ukon babayi, kinahanglan nga magbayad ang tag-iya sini sang 30 ka bilog nga pilak sa amo sang ulipon, kag kinahanglan nga batuhon ang baka hasta mapatay. “Halimbawa, may tawo nga nagkuha sang tabon sang bubon ukon nagkutkot sang bubon kag wala niya ini pagtabuni, kag may nahulog nga baka ukon donkey sa amo nga bubon, ang tag-iya sang bubon dapat magbayad sa tag-iya sang sapat, kag mangin iya na ang patay nga sapat. “Kon ang baka sang isa ka tawo nakapatay sang baka sang iya kapareho, ibaligya nila nga duha ang buhi nga baka kag tungaon ang kuwarta. Tungaon man nila ang karne sang napatay nga baka. Pero kon ang baka nga nakapatay naanad na nga magpanungay kag ginpabay-an lang ini sang tag-iya, dapat magbayad ang tag-iya sini sang isa man ka baka sa baylo sang napatay, kag ining napatay nga baka mangin iya na. (Exodus 21:32-36)

Mga pangulo

Ginsugid ni Samuel sa mga tawo nga nagapangayo sang hari sa iya ang tanan nga ginhambal sang Ginoo. Nagsiling si Samuel, “Amo ini ang pagahimuon sang hari nga magadumala sa inyo: kuhaon niya ang inyo mga anak nga lalaki kag himuon niya nga mga soldado. Ang iban sa ila himuon niya nga mga manugkarwahe, ang iban mga manugkabayo, kag ang iban magauna sa iya karwahe. Kuhaon niya ang pinakamaayo ninyo nga mga uma, mga talamnan sang ubas, kag mga talamnan sang olibo, kag ihatag niya ini sa iya mga suluguon. Kuhaon niya ang ikanapulo sang inyo mga uyas kag mga ubas, kag ihatag ini sa iya mga opisyal kag sa iban pa niya nga mga alagad. Kuhaon man niya ang inyo mga ulipon nga mga lalaki kag mga babayi kag ang pinakamaayo ninyo nga mga baka kag mga donkey sa pag-obra sa iya. Kuhaon pa gid niya ang ikanapulo sang inyo mga kasapatan, kag kamo mismo mangin iya mga ulipon. (1 Samuel 8:10-11, 14-17)

Painan man sing duha ka parte sang duta ang pangulo sang Israel. Ang isa ka parte halin sa west nga border sang duta nga para sa akon kag sang duta nga himuon nga banwa pakadto sa Dagat sang Mediteraneo, kag ang isa pa ka parte halin sa east nga border pakadto sa Suba sang Jordan. Ang border sini sa east kag sa west tupong sa border sang mga duta nga ginpartida sa mga tribo sang Israel. Ini nga duta amo ang mangin parte sang pangulo sang Israel. “Ang akon mga pangulo indi na magpamigos sa akon katawhan. Tugutan nila ang katawhan sang Israel nga magpanag-iya sa duta nga ginahatag sa ila suno sa ila tribo. (Ezekiel 45:7-8)

Panagna

Nagsiling si Jeremias, “Ginhambalan ako sang Ginoo nga si Hanamel nga anak ni Shalum nga akon tiyo magakadto sa akon kag magasiling, ‘Bakla ang akon uma sa Anatot. Tungod nga ikaw ang pinakamalapit ko nga paryente, may kinamatarong ka kag katungdanan sa pagbakal sini.’ gani ginbakal ko ato nga uma kay Hanamel sa bili nga 17 ka bilog nga pilak. ‘Amo ini ang ginasiling sang Ginoo nga Makagagahom, ang Dios sang Israel: Kuhaa inang papeles nga naselyuhan kag ang wala naselyuhan, kag isulod ini sa bulobanga para mapreserbar ini sa malawig nga panahon. Kay magaabot ang tion nga magaangkon liwat sang mga pagkabutang ang mga tawo sa sini nga lugar. Magabinaklanay sila sang mga balay, mga uma, kag mga talamnan sang ubas. Ako, ang Ginoo nga Makagagahom, ang Dios sang Israel, ang nagasiling sini.’ ” (Jeremias 32:6-7, 9, 14-15)

Pero sa pihak sini, O Ginoong Dios, ginsugo mo ako sa pagbakal sang uma sa atubangan sang mga saksi, bisan madali na lang maagaw sang mga taga-Babilonia ang ini nga siyudad.” (Jeremias 32:25)

Ang ila pagpamintas magabalik sa ila bilang silot sa ila kalautan. Wala sing may mabilin sa ila, kag ang tanan nila nga manggad madula. Huo, malapit na gid ang tion sang pagsilot. Indi na magkalipay ang mga nagapamakal nga nakaayo sila, kag indi naman magkasubo ang mga nagapamaligya nga napierdi sila, kay ang akon kaakig maagom sang tanan. Kon may mga negosyante pa nga mabilin indi na sila makabalik sa ila negosyo, kay ang akon ginsiling parte sa matabo sa bilog nga katawhan sang Israel indi na maliwat. Ang bisan sin-o nga nagahimo sang kalautan indi makaluwas sang iya kabuhi. Ipanghaboy nila ang ila mga pilak kag mga bulawan sa mga karsada pareho sa isa ka mahigko nga butang. Indi ini makaluwas sa ila sa adlaw nga ipakita ko ang akon kaakig. Indi ini makabusog sa ila kay amo ini ang kabangdanan nga nagpakasala sila. (Ezekiel 7:11-13, 19)

Nagpadayon sa pagsiling ang Ginoong Dios, “Sa sina nga tion magaplano ka sing malain. Magasiling ka: Salakayon ko ang Israel nga ang mga banwa sini wala sing pader, puwertahan, kag trangka, kag ang mga pumuluyo sini nagapuyo nga malinong kag wala sing may ginakahadlukan nga katalagman. Agawon ko ang mga pagkabutang sang sini nga mga banwa nga mamingaw sadto, nga karon puno na sang mga tawo nga nagbalik halin sa mga nasyon. Madamo ang ila mga kasapatan kag mga pagkabutang, kag ginakabig nila ang ila nasyon nga amo ang pinakaimportante nga nasyon sa kalibutan. “Magasiling sa imo ang katawhan sang Sheba kag sang Dedan, kag ang mga negosyante sa mga banwa sang Tarshish, ‘Gintipon mo na bala ang imo madamo nga soldado para kuhaon ang mga pilak, bulawan, kasapatan, kag mga pagkabutang sang mga Israelinhon?’ (Ezekiel 38:10-13)

Sa wala gid ginalaumi sang mga tawo, gulpi lang nga magasalakay siya sa mauswagon nga mga lugar sang isa ka probinsya. Himuon niya ang wala mahimo sadto sang iya mga katigulangan. Partidahon niya sa iya mga sumulunod ang mga butang nga maagaw niya sa inaway. Magaplano pa siya sa pagsalakay sa napaderan nga mga banwa, pero sa malip-ot lang nga tion. (Daniel 11:24)

Indi niya pagkilalahon ang mga dios sang iya mga katigulangan ukon ang dios nga ginapalangga sang mga babayi. Sa baylo, kabigon niya ang iya kaugalingon nga labaw sa ila tanan. Wala siya sing iban nga padunggan nga dios magluwas sa dios nga manugsalakay sang napaderan nga mga banwa. Padunggan niya ini nga dios nga indi gani kilala sang iya mga katigulangan. Halaran niya ini sang bulawan, pilak, malahalon nga mga bato, kag iban pa nga malahalon nga mga regalo. (Daniel 11:37-38)

Mangin iya ang mga bulawan, mga pilak, kag ang tanan nga manggad sang Egypt. Sakupon niya ang taga-Libya kag taga-Ethiopia. (Daniel 11:43)

Magaabot ang adlaw nga magahukom ang Ginoo. Partidahon sang mga kaaway ang mga pagkabutang nga ginpang-agaw nila sa inyo nga mga taga-Jerusalem, kag magatulok lang kamo. Kay pagatipunon sang Ginoo ang tanan nga nasyon sa pagpakig-away sa Jerusalem. Agawon nila ang ini nga siyudad, kuhaon nila ang mga pagkabutang sa mga balay, kag luguson nila ang mga babayi. Dal-on sa iban nga lugar ang katunga sang mga pumuluyo sang siyudad, pero ang iban ibilin sa siyudad. (Zacarias 14:1-2)

Pareho man sini nga kahalitan ang magaabot sa tanan nga sapat sa ila mga kampo pati na sa mga kabayo, mula, camel, kag donkey. Sa sina nga adlaw, pahadlukon gid sang Ginoo ina nga mga katawhan. Ang kada isa sa ila magasalakay sa iya isigkatawo, kag sila-sila mismo magailinaway. Magapakig-away man ang iban nga mga banwa sang Juda para sa Jerusalem. Pagatipunon nila ang mga manggad sang tanan nga nasyon sa ila palibot—ang puwerte kadamo nga mga bulawan, mga pilak kag mga bayo. (Zacarias 14:13-15)

Ang himuon sang mga tawo mangin pareho man sang ginhimo sang mga tawo sang tiyempo ni Lot. Ang mga tawo sadto sige lang kaon, inom, pamakal, pamaligya, pananom, kag patindog sang ila mga balay. (Lucas 17:28)

Tandai ini: mangin mabudlay gid sa katapusan nga mga inadlaw. Kay ang mga tawo mangin maiyaiyahon, mahigugmaon sa kuwarta, tikalon, bugalon, magahambal sing malain kontra sa ila isigkatawo kag sa Dios, indi magpati sa ila mga ginikanan, indi mapinasalamaton, kag indi diosnon. (2 Timoteo 3:1-2)

Pagkatapos may nabatian ako nga daw sa tingog nga halin sa apat ka buhi nga mga tinuga nga nagasiling, “Pamahala ang ila pagkaon. Ang bili sang tatlo ka litse nga harina nga trigo bali isa ka adlaw nga suhol, kag ang isa ka gantang nga harina nga barley bali isa man ka adlaw nga suhol. Pero indi pagpataasi ang mantika kag ang bino!” (Pahayag 6:6)

Dayon nagpanago sa mga kuweba kag sa idalom sang dalagko nga mga bato sa mga bukid ang mga hari sa kalibutan, ang mga manugdumala, ang mga opisyal sang mga soldado, ang mga manggaranon, ang mga gamhanan, kag ang tanan nga klase sang tawo, ulipon ukon indi. Nagsiling sila sa mga bukid kag sa mga bato, “Tiphagi ninyo kami kag tabuni para indi kami makita sang nagapungko sa trono kag para makaluwas kami sa kaakig sang Karnero. (Pahayag 6:15-16)

Pero ang mga tawo nga nabilin, nga wala nagkalamatay sa sining tatlo ka kahalitan, wala pa gid magbiya sa mga dios-dios nga ila ginhimo. Sige pa gid ang ila simba sa mga demonyo kag sa mga rebulto nga bulawan, pilak, saway, bato kag kahoy. Ang ini nga mga rebulto indi makakita, indi makabati, kag indi makalakat. Wala man sila naghinulsol sang ila pagpamatay, pagpangbabaylan, pagpakigrelasyon nga imoral, kag pagpangawat. (Pahayag 9:20-21)

Kag indi lang ina, kundi ginpilit niya ang tanan nga tawo, bantog kag indi, manggaranon kag imol, ulipon kag indi ulipon, nga markahan sila sa ila tuo nga kamot ukon sa ila mga agtang. Kag ang bisan sin-o nga indi magpamarka sang ngalan sang premiro nga sapat ukon sang numero sang iya ngalan indi makabakal ukon makabaligya. (Pahayag 13:16-17)

Nagabayo ang babayi sing granate kag pula. Gindekorasyunan man siya sang bulawan, malahalon nga mga bato, kag mga perlas. May ginauyatan siya nga bulawan nga tasa nga puno sang malaw-ay kag mahigko nga mga butang tungod sang iya imoral nga pagpakigrelasyon. (Pahayag 17:4)

Natabo ini sa Babilonia tungod kay ang iya mga pumuluyo amo ang nagganyat sa mga tawo sa bilog nga kalibutan nga magsunod sa ila imoralidad, nga ginakaugtan gid sang Dios. Ang mga hari sa kalibutan nagpakighilawas sa Babilonia. Kag ang mga negosyante sa kalibutan nagmanggaranon tungod kay sa ila siya nagpamakal sang iya mga kinahanglanon para masunod ang iya mga bisyo.” (Pahayag 18:3)

“Magahibi kag magapangasubo ang mga negosyante sa bilog nga kalibutan tungod sa natabo sa sadto nga siyudad, kay wala na sing may magabakal sang ila mga baligya. Wala na sing may magabakal sang ila bulawan, pilak, malahalon nga mga bato, kag mga perlas; kag sang ila mga tela nga linen, seda, kag mga tela nga granate kag pula. Wala na sing may magabakal sang ila kahoy nga mahamot, sang ila galamiton nga ginhimo halin sa bangkil sang elepante, sa mga malahalon nga kahoy, sa saway, sa salsalon, kag sa marmol. Kag sin-o pa ang magabakal sang ila mga ginabaligya nga mga pahamot nga pareho sang sinamon, insenso, mira kag iban pa. Wala na sing may magabakal sang ila bino, lana, harina kag trigo; sang ila mga baka, karnero, kabayo kag karwahe; kag bisan sang ila mga ulipon nga mga tawo. Magasiling ang mga negosyante sa siyudad sang Babilonia, ‘Ang tanan nga butang nga imo ginahandom nga angkunon nagkaladula. Ang tanan mo nga manggad kag pagkabutang nga ginapadayaw nadula, kag ini tanan indi mo na makita liwat!’ Ang mga negosyante nga nagmanggaranon sa ila negosyo sa sini nga siyudad magatindog didto sa malayo tungod kay nahadlok sila nga basi kon malakip sila sa silot nga para sa iya. Magahibi sila kag magapangasubo, kag magasiling, ‘Kaluluoy! Kaluluoy sang sina nga bantog nga siyudad! Sang una ang mga tawo dira nagabayo sang malahalon nga mga tela nga linen kag sang mga tela nga granate kag pula, kag nagapangalahas sang bulawan, malahalon nga mga bato, kag mga perlas! Pero sa malip-ot lang nga tion nadula ang tanan niya nga manggad!’ “Magatan-aw sa malayo ang mga kapitan sa mga barko kag ang ila mga tripulante, pati ang mga pasahero, kag ang tanan nga tawo nga ang ila palangitan-an sa dagat. Samtang nagatan-aw sila sa aso sang pagkasunog sang siyudad magasinggit sila, ‘Wala gid sing siyudad nga makapareho sa sina nga bantog nga siyudad!’ Tungod sa ila kasubo sabwagan nila sing yab-ok ang ila mga ulo kag magahinibi nga nagasiling, ‘Kaluluoy! Kaluluoy sang sina nga bantog nga siyudad! Tungod sa iya manggad nagmanggaranon ang tanan nga may mga sakayan sa dagat nga nagpakignegosyo sa iya! Pero sa malip-ot lang nga tion nadula ang tanan!’ (Pahayag 18:11-19)

Madaya nga mga tawo sa simbahan/relihiyoso nga palibot

“ ‘Bag-uha na gid ninyo ang inyo pagginawi kag pamatasan. Tratara ninyo sing husto ang isa kag isa, kag indi na ninyo pagdaog-daugon ang mga ilo, mga balo nga babayi, kag ang mga pangayaw. Indi ninyo pagsentensyahan nga patyon ang mga inosente, kag indi ninyo pagsimbahon ang iban nga mga dios nga makahalit lang sa inyo. Kon tumanon ninyo ini, padayon ko kamo nga paestaron sa sini nga lugar, sa duta nga ginhatag ko sa inyo mga katigulangan hasta san-o. “ ‘Pero tan-awa, nagasalig kamo sa butig nga mga pulong nga wala sing pulos. Nagapangawat kamo, nagapamatay, nagapanginbabayi ukon nagapanginlalaki, nagasaksi sing butig, nagasunog sang insenso kay Baal, kag nagasimba sa iban pa nga mga dios nga wala gani ninyo makilal-i. Nagahunahuna bala kamo nga ining templo nga akon ginpili nga lugar para padunggan ako palanaguan sang mga tulisan? Nakita ko ang mga ginahimo dira. Ako, ang Ginoo, ang nagasiling sini. (Jeremias 7:5-9, 11)

Nagahukom kamo pabor sa nagahatag sa inyo sang lagay. Kag kamo nga mga pari, nagapanudlo kamo tungod lang kay ginabayaran kamo. Amo man sa inyo nga mga propeta, nagapamakot kamo tungod lang sa kuwarta. Nagasalig pa kamo nga buligan kamo sang Ginoo, kay nagasiling kamo, ‘Kaupod namon ang Ginoo. Gani wala sing malain nga matabo sa amon.’ (Micas 3:11)

Nagkadto si Jesus sa templo kag gintabog niya ang mga tawo nga nagapamakal kag nagabaligya didto. Ginpamaliskad niya ang mga lamisa sang mga manugbaylo sang kuwarta kag ang mga pulungkuan sang mga manugbaligya sang mga pating nga inughalad. Nagsiling siya sa ila, “Nagasiling ang Dios sa Kasulatan, ‘Ang akon balay tawgon nga balay nga palangamuyuan.’ Pero ginhimo ninyo nga palanaguan sang mga tulisan!” (Mateo 21:12-13)

Pag-abot nila sa Jerusalem, nagkadto si Jesus sa templo. Gintabog niya ang mga tawo nga nagapamakal kag nagabaligya didto. Ginpamaliskad niya ang mga lamisa sang mga manugbaylo sang kuwarta kag ang mga pulungkuan sang mga manugbaligya sang mga pating nga inughalad. Indi siya magtugot nga manglaktod ang mga tawo sa templo nga nagadala sang ila mga inugbaligya. Dayon gintudluan niya ang mga tawo didto sa templo. Siling niya, “Indi bala nga nagsiling ang Dios sa Kasulatan, ‘Ang akon balay tawgon nga balay nga palangamuyuan para sa tanan nga nasyon’? Pero ginhimo ninyo nga palanaguan sang mga tulisan.” (Marcos 11:15-17)

Pag-abot nila sa Jerusalem, nagkadto si Jesus sa templo kag gintabog niya ang mga nagabaligya didto. Nagsiling siya sa ila, “Nagasiling ang Dios sa Kasulatan, ‘Ang akon balay lugar nga palangamuyuan.’ Pero ginhimo ninyo nga palanaguan sang mga tulisan.” (Lucas 19:45-46)

Kag didto may nakita siya nga mga tawo sa templo nga nagabaligya sang mga inughalad nga mga baka, mga karnero kag mga pating. May mga tawo man didto nga nagapangbaylo sang kuwarta sa ila mga lamisa. Gani naghimo siya sing halanot nga lubid. Pagkatapos ginpanabog niya ang mga karnero kag mga baka paguwa sa templo. Ginpangwas-ag man niya ang mga kuwarta sang mga manugbaylo sang kuwarta kag ginpamaliskad ang ila mga lamisa. Nagsiling siya sa mga nagabaligya sang pating, “Kuhaa ninyo ini diri! Indi ninyo paghimua nga balaligyaan ang balay sang akon Amay!” (Juan 2:14-16)

Karon preparado na ako nga magkadto dira sa inyo kag ini mangin ikatlo na ka beses. Indi gihapon ako magpangayo sang bulig sa inyo, tungod kay indi man ang inyo pagkabutang ang akon ginapangita kundi kamo mismo. Kay daw mga bata ko kamo, kag indi bala nga ang mga bata indi kinahanglan nga magsuporta para sa ila mga ginikanan kundi ang mga ginikanan amo ang magsuporta para sa ila mga bata? (2 Corinto 12:14)

Kinahanglan ang manugdumala sang mga tumuluo lalaki nga wala sing kasawayan, isa lang ang iya asawa, kahibalo magpugong sang iya kaugalingon, kahibalo magtimbang-timbang kon diin ang husto ukon indi, talahuron, maabiabihon sa mga pangayaw, kag maayo magtudlo. Dapat indi siya palahubog kag indi mapintas, kundi malulo kag indi palaaway. Kinahanglan indi siya dalok sa kuwarta. (1 Timoteo 3:2-3)

Kon parte sa mga manugbulig sa iglesya, dapat ginatahod sila, masaligan sa ila ginahambal, indi palainom, indi dalok, (1 Timoteo 3:8)

...kag wala untat nga ginamo. Amo ina ang batasan sang mga tawo nga wala na sing husto nga panghunahuna kag indi na makahibalo kon ano ang matarong. Nagapinsar sila nga makamanggad sila paagi sa ila pagkadiosnon. Kon sa bagay, kon ang tawo diosnon kag kontento sa iya pagkabutang, labaw pa siya sa manggaranon. (1 Timoteo 6:5-6)

Kay madamo ang indi magpamati sa matuod nga mga pagpanudlo, labi na gid ang mga tawo nga halin sa relihiyon sang mga Judio. Mga madaya sila nga mga tawo nga nagapanudlo sang wala sing pulos. Kinahanglan gid nga tapnaon sila sa ila ginahimo, kay ginagamo nila ang mga panimalay paagi sa ila mga pagpanudlo nga indi dapat itudlo, kag ang ila katuyuan makahuluya tungod kay nagapanguwarta lang sila. (Tito 1:10-11)

Kamo nga mga manugdumala sang mga tumuluo, may ihambal ako sa inyo. Bilang isa man ka manugdumala sang mga tumuluo, nga nakakita mismo sang mga pag-antos ni Cristo kag manug-ambit man sang iya gahom kag dungog kon mag-abot siya, nagapakitluoy ako sa inyo nga tatapon ninyo sing maayo ang mga katawhan sang Dios nga ara sa inyo. Pareho sila sa mga karnero kag kamo amo ang mga manugbantay sa ila. Dapat kinabubut-on gid ang inyo pagtatap sa ila kay amo ini ang kabubut-on sang Dios, indi nga napilitan lang kamo ukon may ginapaabot kamo nga suhol, kundi tungod kay gusto gid ninyo nga makabulig sa ila. (1 Pedro 5:1-2)

Panan-aw

Ang nagahigugma sa kuwarta indi gid makontento

Ang bisan sin-o nga nagahigugma sa kuwarta kag sa iban pa nga manggad indi makontento sini. Ini wala man sing pulos. Kon nagadugang ang imo manggad, nagadugang man ang nagaubos sini, kag indi ka makapulos sang imo manggad. (Manugwali 5:10-11)

Iban pa nga mga bersikulo

Indi ini mapatay bisan sang madamo nga tubig. Bisan bahaan pa, indi gihapon ini mapatay. Indi ini mabakal bisan ibayad pa sang tawo ang tanan niya nga manggad. (Kanta 8:7)

Isa lang ang dangatan sang tanan—pari ukon pumuluyo, agalon ukon ulipon, manugbaligya ukon manugbakal, manugpautang ukon manug-utang. (Isaias 24:2)

Kay amo ini ang ginasiling sang Ginoong Dios, “Ginbihag kamo pareho sa tawo nga ginbaligya nga ulipon nga wala sing bayad, gani tubuson ko kamo nga wala man sing bayad. Sang una nagkadto kamo sa Egypt para didto mag-estar, kag gindaogdaog kamo didto. Sang ulihi ang Assyria naman ang nagdaogdaog sa inyo. (Isaias 52:3-4)

Ang mga pumuluyo sang Zion daw pareho sa puro nga bulawan nga naglubad ukon sa malahalon nga mga bato nga naglalapta sa mga karsada. Pareho sila sadto sa malahalon nga bulawan, pero subong ginakabig sila nga daw mga kolon nga hinimo lang sang mga manughimo sang kolon. (Panalambiton 4:1-2)

Pero ang mga tawo nga ginpang-imbitar wala nagsapak. Ang isa nagkadto sa iya uma, kag ang isa sa iya negosyo. (Mateo 22:5)

May tawo didto nga nagsiling, “Manunudlo, silinga ang akon utod nga partihan niya ako sang amon palanublion.” Nagsiling si Jesus sa iya, “Ano ako, huwis ukon manugpartida sang inyo pagkabutang?” Dayon naghambal si Jesus sa mga tawo, “Mag-andam kamo sa tanan nga klase sang pagkamainangkunon, kay ang matuod nga pagkabuhi wala nagadepende sa madamo nga manggad.” (Lucas 12:13-15)

Nagsugid si Jesus sang isa ka paanggid sa iya mga sumulunod. Siling niya, “May isa ka manggaranon nga may suluguon nga gintugyanan niya sang iya mga pagkabutang. Karon may nagsugid sa manggaranon nga ang iya mga pagkabutang ginausikan lang sang iya tinugyanan nga suluguon. Gani ginpatawag niya siya kag ginhambalan, ‘Ano ining nabatian ko nga ginausikan mo lang ang akon pagkabutang? Maayo pa magsumahay kita parte sa akon pagkabutang kay halin subong pahalinon ko na ikaw.’ Tungod nga ginapahalin na siya sang iya amo, nagsiling siya sa iya kaugalingon, ‘Ano bala ang akon himuon? Indi ako makasarang sang mabug-at nga obra pareho sang pagkutkot sang buho, kag nahuya man ako nga magpakilimos. Ah, nahibaluan ko na kon ano ang akon himuon agod bisan pahalinon ako sang akon amo may makadtuan ako nga mga tawo nga magabaton sa akon sa ila mga balay.’ Ang iya ginhimo, isa-isa niya nga ginpatawag ang mga may utang sa iya amo. Nagpamangkot siya sa nahauna, ‘Pila ang imo utang sa akon amo?’ Nagsabat siya, ‘100 ka banga nga lana sang olibo.’ Nagsiling ang tinugyanan sa iya, ‘Sige, ari ang lista sang imo utang, pungko kag isulat 50.’ Pagkatapos nagpamangkot siya sa ikaduha, ‘Pila ang imo utang sa akon amo?’ Nagsabat siya, ‘100 ka sako nga trigo.’ ‘Sige, ari ang lista sang imo utang, isulat nga 80 lang ka sako.’ Pagkahibalo sang amo sang iya ginhimo, gindayaw niya ang dayaon nga tinugyanan tungod nga maayo siya magpadihot. Kay ang mga tawo sa sini nga panahon mas maayo magpadihot sa ila isigkatawo sang sa mga tawo nga ginpasanagan na sang Dios. “Gani sugiran ko kamo, bisan matuod nga ang manggad ginagamit sa pagpangdaya, gamita ninyo ini sa pagpakig-amigo, para pag-abot sang adlaw nga wala na ini nga manggad, batunon nila kamo didto sa puluy-an nga wala na sing katapusan. Ang tawo nga masaligan sa gagmay nga mga butang masaligan man sa dalagko nga mga butang. Kag ang tawo nga nagadaya sa gagmay nga mga butang, nagadaya man sa dalagko nga mga butang. Gani kon indi kamo masaligan sa manggad sa kalibutan nga indi gid inyo, sin-o ang magatugyan sa inyo sang matuod gid nga manggad nga napreparar para sa inyo? “Wala sing suluguon nga makaalagad sa duha ka agalon. Kay magasikway siya sa isa kag magahigugma sa isa; magadampig siya sa isa kag magapakalain sa isa. Indi man kamo makaalagad sing dungan sa Dios kag sa manggad.” Pagkabati sadto sang mga Pariseo, ginyaguta nila si Jesus kay dalok gid sila sa kuwarta. (Lucas 16:1-14)

Nakita ni Simon nga sang pagtungtong sang mga apostoles sang ila mga kamot sa mga tumuluo nabaton nila ang Espiritu Santo. Gani gintanyagan niya sing kuwarta si Pedro kag si Juan kag nagsiling, “Hatagi man ninyo ako sang sina nga gahom, para ang bisan sin-o nga tungtungan ko sang akon mga kamot magabaton man sang Espiritu Santo.” Pero nagsabat si Pedro sa iya, “Kabay pa nga madula ka kag ang imo kuwarta! Kay nagahunahuna ka nga mabakal mo sang kuwarta ang regalo sang Dios? Wala ka sing labot ukon parte sa mga ginapahimo sa amon sang Dios tungod nga ang imo tagipusuon indi matarong sa panulok sang Dios. Gani hinulsuli ang imo malain nga tuyo kag magpangamuyo ka sa Ginoo nga patawaron ka sa imo ginahunahuna nga mahigko. Tungod nga nakita ko nga nahisa ka gid kag ginagapos ka sang imo kalautan.” Nagsiling si Simon, “Kon mahimo magpangamuyo man kamo sa Ginoo para sa akon para indi matabo sa akon ang silot nga inyo ginasiling.” (Binuhatan 8:18-24)

Sunda lang bala ninyo ang akon ginahimo: permi ako nagapangita sang paagi nga mabuligan ko ang tanan nga tawo sa tanan ko nga ginahimo. Wala ako nagapangita sang akon kaugalingon nga kaayuhan kundi ang kaayuhan sang iban para maluwas sila. (1 Corinto 10:33)

Sa tanan namon nga ginahimo, ginapakita namon nga kami mga alagad gid sang Dios. Bisan masyado kabudlay ang amon mga gin-agyan kag ang amon kahimtangan, gin-antos gid namon. May mga ginahimo sa amon para mapasubo kami, pero malipayon man kami gihapon. Imol lang kami, pero madamo nga tawo ang amon ginapabugana. Kon parte sa mga butang diri sa kalibutan, wala kami sing may masiling nga amon, pero ang matuod, kami ang tag-iya sang tanan nga butang. (2 Corinto 6:4, 10)

Gani kon ginakilala ninyo nga ginbanhaw kamo kaupod ni Cristo, pasulabiha ninyo ang mga butang nga didto sa langit sa diin nagapungko si Cristo sa tuo sang Dios. Isintro ninyo ang inyo panghunahuna sa langitnon nga mga butang, kag indi sa kalibutanon nga mga butang. Kay napatay na kamo sa inyo daan nga kabuhi, kag ang inyo bag-o nga kabuhi ginatago na didto sa Dios upod ni Cristo. Si Cristo amo ang inyo kabuhi; kag sa pag-abot sang adlaw nga igapahayag siya, igapahayag man kamo kaupod niya nga may gahom kag dungog. Gani dulaa na ninyo ang inyo dutan-on nga mga handom. Indi kamo maghimo sang imoral nga pagpakigrelasyon ukon sang bisan ano nga mahigko nga buhat. Indi kamo magsunod sa malain nga mga balatyagon sang inyo lawas ukon maghunahuna parte sa sina nga mga butang. Kag indi kamo magdinalok, kay ang pagkadalok pareho man sa pagsimba sa mga dios-dios. (Colosas 3:1-5)

Ang tanan nga ginhimo sang Dios maayo, gani wala sing butang nga dapat bawalan kon ginabaton nga may pagpasalamat. (1 Timoteo 4:4)

Naluoy man kamo sa inyo kapareho nga mga tumuluo nga ginpriso. Kag bisan gin-agaw sa inyo ang inyo mga pagkabutang gin-antos ninyo ini nga may kalipay tungod kay nahibaluan ninyo nga may ara pa kamo gihapon nga mas maayo pa nga butang kag indi gid madula hasta san-o. (Hebreo 10:34)

Kag tungod sa pagtuo, wala nagsugot si Moises sang may edad na siya nga tawgon pa siya nga anak sang prinsesa nga anak sang hari sang Egypt. Ginpalabi pa niya ang pag-antos upod sa mga katawhan sang Dios sang sa magpangalipay sa sala sa malip-ot lang nga tion. Ginkabig niya nga mas madamo nga pagpakamaayo ang iya mabaton kon mag-antos siya sang mga kahuy-anan para kay Cristo kaysa maangkon niya ang tanan nga manggad sa Egypt. Kay nagapaabot siya nga may balos siya nga mabaton. (Hebreo 11:24-26)

Kaayuhan bisan may kuwarta nga gintanyag para sa malain

Nagsiling si Joab sa iya, “Ano? Nakita mo siya? Ngaa wala mo siya pagpatya? Kon ginpatay mo siya, kuntani ginpremyuhan ko ikaw sang napulo ka pilak kag pang-opisyal nga paha.” Pero nagsabat ang tawo, “Bisan hatagan mo pa ako sang 1,000 ka pilak indi ko pagpatyon ang anak sang hari. Nabatian namon ang ginmando sang hari sa imo, kay Abishai, kag kay Itai, nga indi ninyo pag-anhon ang bataon nga si Absalom tungod sa iya. (2 Samuel 18:11-12)

Mersenaryo

Permi lang nagainaway si Asa kag si Baasha nga hari sang Israel samtang nagahari sila. Ginsalakay ni Baasha ang Juda, kag ginpabakod niya ang banwa sang Rama para wala sing may makaguwa ukon makasulod sa teritoryo ni Haring Asa sang Juda. Ginpanguha ni Asa ang tanan nga pilak kag bulawan nga nabilin sa mga bodega sang templo sang Ginoo kag sang iya palasyo. Gin-intrigar niya ini sa iya mga opisyal, kag ginsugo niya sila nga dal-on ini kay Haring Ben Hadad sang Aram nga nagaestar sa Damascus. Si Ben Hadad anak ni Tabrimon kag apo ni Hezion. Amo ini ang mensahi ni Asa kay Ben Hadad: “Maghimo kita sang kasugtanan nga magdampiganay kita, pareho sang ginhimo sang aton mga amay. Batuna ang regalo ko sa imo nga pilak kag bulawan, kag ginapangabay ko ikaw nga untaton mo na ang imo pagpakigdampig kay Haring Baasha sang Israel para pabay-an na niya ako.” Nagsugot si Ben Hadad sa ginpangabay ni Haring Asa, kag ginsugo niya ang mga kumander sang iya mga soldado nga salakayon ang mga banwa sang Israel. Naagaw nila ang Ion, Dan, Abel Bet Maaca, ang bilog nga Kineret, kag ang bilog nga Naftali. (1 Hari 15:16-20)

Samtang nagahari si Ahaz sa Juda, nagsalakay sa Jerusalem si Haring Rezin sang Aram kag si Haring Peka sang Israel, nga anak ni Remalia, kag ginpalibutan nila ini. Pero wala nila madaog si Ahaz. Ginkuha ni Ahaz ang pilak kag bulawan sa templo sang Ginoo kag sa bodega sang palasyo kag ginpadala ini sa hari sang Assyria bilang regalo. Nagsugot ang hari sang Assyria sa ginpangabay ni Ahaz, gani ginsalakay niya ang Damascus kag gin-agaw ini. Gindala niya ang mga pumuluyo sini sa Kir bilang mga bihag, kag ginpatay niya si Rezin. (2 Hari 16:5, 8-9)

Ginpanguha ni Asa ang mga pilak kag mga bulawan sa mga bodega sang templo sang Ginoo kag sang iya palasyo. Dayon ginhatag niya ini kay Haring Ben Hadad sang Aram didto sa Damascus nga sa diin siya nagaestar. Amo ini ang mensahi ni Asa kay Ben Hadad: “Maghimo kita sang kasugtanan nga magdampiganay kita, pareho sang ginhimo sang aton mga amay. Batuna ang ginahatag ko sa imo nga pilak kag bulawan, kag ginapangabay ko ikaw nga untaton mo na ang imo pagpakigdampig kay Haring Baasha sang Israel para pabay-an na niya ako.” Nagsugot si Ben Hadad sa ginpangabay ni Haring Asa, kag ginsugo niya ang mga kumander sang iya mga soldado nga salakayon ang mga banwa sang Israel. Naagaw nila ang Ion, Dan, Abel Maim, kag ang tanan nga banwa sang Naftali nga bulutangan sang mga bodega. (2 Cronica 16:2-4)

Kaso sa korte

Ang inyo mga sala amo ang nagapaseparar sa inyo sa Dios kag amo ang kabangdanan nga nagtalikod siya sa inyo kag indi na magpamati sang inyo mga pangamuyo. Wala kamo nagahunahuna sang hustisya; ang inyo mga akusasyon sa inyo isigkatawo wala sing kamatuoran. Nagasalig kamo sa kabutigan kag nagabinutig mismo. Nagaplano kamo sing malain, kag dayon ginahimo ninyo ini. (Isaias 59:2, 4)

“Kon may mag-akusar sa imo, magpakighusay ka gilayon sa iya samtang nagapakadto pa lang kamo sa korte. Kay kon didto na kamo sa korte, itugyan ka sang huwis sa opisyal para prisohon. Sa pagkamatuod, indi ka gid makaguwa kon indi mo anay mabayaran ang tanan. (Mateo 5:25-26)

Kon may magdemanda sa imo para kuhaon ang imo bayo, ihatag pati ang imo pangtabon nga panapton. (Mateo 5:40)

Kon tampaon ka sa isa ka guya, itaya mo pa gid ang pihak mo nga guya. Kon may magkuha sang imo bayo, ihatag pati ang imo pangtabon nga panapton. Hatagi ang bisan sin-o nga nagapangayo sa imo; kag kon may magkuha sang imo pagkabutang indi na pagbawia. (Lucas 6:29-30)

Kon may mag-akusar sa imo, tinguhai gid sa pagpakighusay samtang nagapakadto pa lang kamo sa korte. Kay basi piliton gid niya ikaw nga dal-on sa huwis kag itugyan ka dayon sang huwis sa opisyal para prisohon. Kag indi ka gid makaguwa kon indi mo anay mabayaran ang tanan.” (Lucas 12:58-59)

Kon ang isa sa inyo may reklamo kontra sa iya kapareho nga tumuluo, ngaa ginadala pa niya ini sa husgado nga wala makakilala sa Dios? Ngaa wala niya ginadala sa mga katawhan sang Dios para husayon ini nga problema? Indi bala nga sa ulihi nga mga inadlaw kita nga mga katawhan sang Dios amo ang magahukom sa mga tawo sang kalibutan? Gani kon kamo ang magahukom sa mga tawo sang kalibutan, ngaa indi kamo makasarang maghusay sang sina nga mga kaso nga tama kagamay? Indi bala nga bisan gani ang mga anghel aton pagahukman? Ti kundi masarangan man ninyo nga husayon ang mga kaso sa sining pagkabuhi. Gani kon may mga kaso kamo sa isa kag isa, ngaa ginadala pa ninyo ina sa mga tawo nga wala gani ginakilala sang iglesya? Dapat mahuya kamo! Ano, wala gid bala dira sa inyo sang maalam nga kahibalo maghusay sang inyo ginaawayan? Palareho kamo nga mga tumuluo, pero kamo man mismo ang nagaakusaray, kag didto pa mismo sa atubangan sang mga indi tumuluo. Sa inyo pag-akusaray kamo mismo ang pierdi. Mas maayo pa nga pabay-an na lang ninyo ang nagahimo sa inyo sang malain kag nagadaya sa inyo. Pero ang inyo ginahimo, kamo mismo ang nagadaya kag nagahimo sang malain bisan pa sa inyo mga kauturan. (1 Corinto 6:1-8)

Ang malaut nagapamatok sa obra sang Dios kon nagakabalor ini sa ila sang kuwarta

Isa ka adlaw, samtang nagapakadto kami sa lugar nga ginatipunan sa pagpangamuyo, ginsugata kami sang isa ka ulipon nga dalagita. Ato nga dalagita ginagamhan sang malain nga espiritu nga nagahatag sa iya sang abilidad sa pagpakot sang mga matabo sa palaabuton. Paagi sa sining abilidad nakapangwarta sing dako ang iya mga amo. Karon, ini nga babayi permi lang nagasunod-sunod sa amon ni Pablo, kag amo ini ang iya ginasinggit, “Ini nga mga tawo mga alagad sang Labing Mataas nga Dios! Ginawali nila sa inyo kon paano kamo maluwas!” Adlaw-adlaw amo ato ang iya ginahimo hasta tinak-an si Pablo. Gani binalikid niya ini nga babayi kag nagsiling sa espiritu nga nagagahom sa iya, “Sa ngalan ni Jesu-Cristo ginamanduan ko ikaw nga magguwa sa iya!” Kag sa gilayon nagguwa sa iya ang espiritu. Pagkakita sang iya mga amo nga wala na sila paglaom nga makapanguwarta pa paagi sa iya, gindakop nila si Pablo kag si Silas kag gin-guyod sa plasa kag gindala sa mga opisyal sang sadto nga lugar. (Binuhatan 16:16-19)

May isa ka platero didto nga ang iya ngalan si Demetrius. Siya kag ang iya mga tinawo nagapanghimo sang gagmay nga mga templo-templo nga pilak nga ginsunod sa templo ni Artemis nga ila diosa, kag paagi sini nakapangwarta sila sing dako. Gani ginpatawag niya ang iya mga trabahador kag ang iban pa nga mga platero. Dayon nagsiling siya sa ila, “Mga abyan, nahibaluan ninyo nga ang aton pag-asenso sa pangabuhi nagahalin sa sining aton palangitan-an. Nakita ninyo kag nabatian ang ginahimo sining tawo nga si Pablo. Nagasiling siya nga ang mga dios nga ginahimo sang tawo indi matuod nga mga dios. Madamo ang nakombinsi kag napatalang niya diri sa Efeso kag sa bilog nga probinsya sang Asia. Gani delikado ang aton palangitan-an, kay basi kon pakalainon sang mga tawo. Kag indi lang ina, kundi delikado man ang templo sang aton bantog nga diosa nga si Artemis, kay basi kon mangin wala na sing pulos ini, kag indi na pagkilalahon sang mga tawo ang aton diosa nga ginasimba indi lang diri sa Asia kundi sa bilog man nga kalibutan!” (Binuhatan 19:24-27)